Tết Độc lập trên quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp

• Tết Độc lập nhớ lời Bác dạy

Tết âm lịch và các ngày lễ khác trong năm có thể không về, song Tết Độc lập vào ngày 2-9, con em huyện Lệ Thủy dù có xa ngái đến đâu cũng tìm cách trở về quê hương. Mấy ngày trước lễ Tết Độc lập, trên mạng xã hội đã đưa rất nhiều hình ảnh đẹp, xúc động ở  nhà ga, sân bay, bến xe ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng…những con em người Lệ Thủy tay xách, tay mang đồ dùng cá nhân về quê ăn Tết Độc lập.

Chính những lễ hội độc đáo, những nghi thức văn hóa tâm linh, báo công, báo hiếu với gia tộc tổ tiên, giáo dục truyền thống cách mạng được người dân Lệ Thủy tổ chức vào dịp này, nên con em ở đâu cũng quay về. Chẳng vì thế hàng chục năm qua, người dân quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn nhắc nhở nhau “Dù ai đi đâu về đâu/Mồng 2-9 cũng mong về nhà/Về xem lễ hội quê ta/Dưới sông bơi chải nhà nhà cờ bay…”.

Anh Nguyễn Thái Thiên, Phó Cục trưởng Cục Báo chí-Bộ Thông tin và Truyền thông, một người con Lệ Thủy cho biết, mười mấy năm ra Hà Nội công tác, song cứ vào dịp nghỉ Tết Độc lập anh lại thu xếp để về quê. Khi ra sân bay, ga tàu nghe tiếng cười, tiếng nói í ới giọng Lệ Thủy của mọi người về quê, cảm xúc yêu quê hương, đất nước lúc đó thật đặc biệt. Một số con em người Lệ Thủy ở nơi xa không về được họ cũng làm lễ thắp nhang bái vọng tổ tiên, nhung nhớ quê hương.

Sáng sớm ngày 2-9 hàng năm, thành phố Đồng Hới, Quảng Bình như vẳng hẳn bóng người thường nhật, bởi hầu hết con em là người Lệ Thủy đều về quê ăn Tết Độc lập, đồng thời người dân thành phố cũng về Lệ Thủy để thưởng lãm các lễ hội ở vùng quê này tổ chức.

Anh Lê Văn Bảo-Chủ tịch UBND huyện Lệ Thủy cho biết, trước Tết Độc lập ít ngày, bà con ở Lệ Thủy quét dọn đường làng, ngõ xóm để đón con em ở xa. Nhà nhà đều treo cờ đỏ sao vàng tung bay trước hiên nhà. Từ sáng sớm ngày 2/9, những mẹ, những chị dậy từ lúc gà vừa gáy dứt canh năm để sửa soạn mâm cỗ cũng ngày lễ tết.

Nhiều nhà đồ xôi nếp mới, làm gà, mua sắm mâm hoa quả làm sạch sẽ tinh tươm đặt lên bàn thờ, thắp nhang tưởng nhớ công ơn trời biển của Bác Hồ và các anh hùng, liệt sĩ đã hi sinh để đất nước có ngày Tết Độc lập, bày tỏ lòng biết ơn công lao của tổ tiên, cha mẹ. Sau đó mọi người kéo nhau về hai bên dòng sông Kiến Giang thơ mộng xem lễ hội đua thuyền, một lễ hội có từ 500 năm trước.

Lúc còn sống, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng đã nhiều lần về thăm quê hương Lệ Thủy vào dịp Tết Độc lập. Về quê, Đại tướng đi thắp hương tưởng nhớ ông bà tổ tiên, sau đó đến thăm người làng, người xóm, động viên bà con lao động, sản xuất, đoàn kết thương yêu nhau…

Sáng ngày 2-9, Đại tướng ra bờ sông theo dõi lễ hội đua thuyền của quê hương trên dòng sông Kiến Giang. Sông Kiến Giang chạy qua sau lưng nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khúc hát sông quê này là nơi ghi dấu bao nhiêu kỷ niệm êm đềm tuổi thơ của Đại tướng.

Đứng bên dòng Kiến Giang hôm nay, lòng nhiều người như chùng xuống khi nghĩ tới hình ảnh Đại tướng lên thuyền đi dọc bờ sông động viên các đội bơi và căn dặn bà con quê hương gìn giữ truyền thống cách mạng, giữ gìn ngày hội lễ tết Độc lập hàng năm.

Một hoạt động rất có ý nghĩ được chính quyền và nhân dân ở huyện Lê Thủy, Quảng Bình thường tổ chức vào dịp Tết Độc lập là công tác “Đền ơn, đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”. Tất cả gia đình chính sách đều được chính quyền và người dân quan tâm, giúp đỡ để có cái Tết đủ đầy, ấm áp, trọn hiếu, vẹn tình.  

Lễ hội “Đua thuyền truyền thống huyện Lệ Thủy” có từ thế kỷ thứ XV. Tiến sĩ Dương Văn An đời nhà Mạc, người con quê hương Lệ Thủy đã ca ngợi về lễ hội đua thuyền của quê hương mình trong “Ô châu cận lục”. Nhưng phải kể đến bắt đầu từ ngày 2-9-1946, khi Lệ Thủy tổ chức mừng Tết Độc lập, cách mạng thành công là lớn nhất, quy mô nhất. Và từ đó đến nay, vào dịp Quốc khánh 2-9 lễ hội đua lại được tổ chức trong toàn huyện.

Để tổ chức hội đua thuyền, các đội đua phải chia thành từng cụm đua trước đó để chọn khoảng 10-12 thuyền đua vào chung kết đúng sáng ngày 2/9. Mỗi làng có một thuyền đua nam gọi là đội “Thuyền bơi” và một đội nữ bằng chèo tay, gọi là “Đò đua”. “Thuyền đua” và “Đò đua” nói lên sự tranh tài bình đẳng giữa nam và nữ. 

Đua thuyền truyền thống là ngày hội lớn nhất, vui nhất của nhân dân Lệ Thủy trong năm. Khi tiếng hiệu lệnh đua nổi lên, hàng chục con thuyền tranh tài trên sông Kiến Giang, còn hai bên bờ sông hàng chục ngàn người dân hò reo cổ vũ cho các đội đua của làng mình.

Có thể nói không có một môn thể thao nào ở nước ta lại thu hút đông đảo người xem, cổ vũ như đua thuyền ở Lệ Thủy, có năm đua thuyền đã thu hút hơn 10 vạn người xem. Năm nay lễ hội đua thuyền truyền thống huyện Lệ Thủy được tổ chức và kết thúc vào trưa ngày 2-9 với đội đua vô địch thuộc về xã Mỹ Thủy.