Thuốc lá – thủ phạm giết người giấu mặt

• Thuốc lá nhẹ - hậu quả nặng1
• Tăng thuế thuốc lá sẽ giảm bệnh tật, giảm tử vong và tăng thu ngân sách1

Chất độc gây nghiện như heroin

Trong thuốc lá chứa rất nhiều chất độc hại. Những nhà khoa học đã chỉ ra một số chất độc hại điển hình như sau:

Nicotine là chất độc đầu tiên được nhắc đến trong thuốc lá. Nicotine là một chất gây nghiện, được hấp thụ vào máu và ảnh hưởng đến não bộ trong khoảng 10 giây sau khi hút vào. Sau mỗi lần hít một hơi thuốc lá, nicotine gây tăng nhịp đập của tim, co thắt mạch máu ở tim, tăng mạch và huyết áp. 

Cơ quan Kiểm soát dược và thực phẩm Hoa Kỳ xếp nicotine vào nhóm các chất có tính chất dược lý gây nghiện mạnh, tương tự heroin và cocain. Ở những người sử dụng thuốc lá, nicotine được tìm thấy ở tất cả các cơ quan, bộ phận trong cơ thể và ở cả sữa mẹ. 

Đối với người hút trên 15 điếu thuốc mỗi ngày, nồng độ nicotine trong máu luôn ở mức cao làm cho việc cai thuốc trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

Hắc ín (Tar) hay còn gọi là nhựa thuốc lá, có màu đen và quánh giống như nhựa đường, chứa rất nhiều chất gây ung thư.

Carbon monoxide (khí CO) trong khói thuốc lá khi hấp thụ vào máu sẽ gắn kết rất chặt với hemoglobine trong hồng cầu, làm giảm khả năng vận chuyển oxy của hồng cầu, giảm nồng độ oxy trong máu, làm máu đặc hơn và làm tăng gánh nặng cho tim. 

Khí CO góp phần hình thành các mảng xơ vữa động mạch, đồng thời làm suy giảm sự hấp thụ các chất dinh dưỡng thiết yếu và ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và điều chỉnh cơ thể, liên quan đến bệnh tim, đột quỵ và các vấn đề tuần hoàn khác.

Benzene là một chất sinh ung thư được tìm thấy trong khói của dầu khí hay trong thuốc trừ sâu bọ. Chất này có nồng độ rất cao trong khói thuốc lá, lượng benzene tác động đến con người từ khói thuốc lá chiếm một nửa lượng benzene xâm nhập vào con người từ tất cả các nguồn.

Nitrosamines là chất gây ung thư rất mạnh có nhiều trong khói thuốc và cả trong các sản phẩm thuốc lá không khói.

Ammonia là một chất được sử dụng trong thuốc kích thích tăng trưởng và trong các sản phẩm tẩy rửa. Trong sản xuất thuốc lá, chất này được sử dụng tăng cường khả năng hấp thụ nicotine của niêm mạc đường hô hấp, vì thế cùng một lượng khói thuốc hít vào, lượng nicotine được hấp thụ tăng lên.

Formaldehyde là dung dịch dùng trong ướp xác, và nó cũng có nhiều trong khói thuốc. Chất này gây kích thích mũi, họng và mắt của người hút thuốc khi hít phải khói thuốc lá.

Polycyclic aromatic hydrocarbon (PAH) là một chất gây ung thư tìm thấy trong dầu diesel và sản phẩm đốt cháy khác.

Nguyên nhân gây ra 25 căn bệnh đáng sợ

Không phải ngẫu nhiên mà người ta coi thuốc lá là kẻ thù giết người hàng loạt. Theo Tổ chức Y tế thế giới, thuốc lá là sản phẩm tiêu dùng hợp pháp duy nhất gây tử vong cho một nửa số người sử dụng nó cùng hàng trăm nghìn người không hút thuốc lá khác. 

So sánh với các nguy cơ khác, nguy cơ tử vong sớm do hút thuốc lá là rất cao. Một nửa những người thường xuyên hút thuốc bị chết sớm do sử dụng thuốc lá và một nửa trong số này chết ở độ tuổi trung niên, mất khoảng từ 15-20 năm của cuộc sống. Sử dụng thuốc lá là nguyên nhân của 25 căn bệnh mà đứng số 1 trong số các căn bệnh nghiêm trọng là ung thư phổi.

Sử dụng thuốc lá là nguyên nhân gây ra hơn 90% các ca ung thư phổi. Trên thế giới, tỷ lệ mắc ung thư phổi tăng khá nhanh trong vòng 60 năm qua, tăng hơn nhiều so với các loại ung thư khác. Tại Việt Nam, theo thống kê của Bệnh viện K Trung ương, hơn 90% những người mắc ung thư phổi là người sử dụng thuốc lá.

Khi sử dụng thuốc lá, thanh quản tiếp xúc trực tiếp với chất sinh ung thư trong khói thuốc lá khi hơi thuốc được hít qua thanh môn ở khoảng giữa hai dây thanh âm. Những người hút thuốc từ 30-39 năm có nguy cơ mắc ung thư thanh quản cao gấp 12 lần so với người không hút thuốc. 

Bên cạnh đó, các nghiên cứu thực nghiệm và nghiên cứu dịch tễ học đã chứng minh rằng hút thuốc lá là nguyên nhân của ung thư hầu và khoang miệng. Các dẫn chất trong khói thuốc lá có chứa các chất thúc đẩy sự phát triển của ung thư trong khoang miệng. Nguy cơ mắc ung thư khoang miệng ở nam giới có hút thuốc lá cao hơn 27 lần so với nam giới không hút thuốc lá.

Những căn bệnh ung thư liên quan đến thuốc lá còn phải kể đến là: Ung thư thực quản, ung thư tuỵ, ung thư bàng quang và ung thư thận, ung thư cổ tử cung, ung thư dạ dày. Không chỉ gây ra bệnh ung thư, thuốc lá còn gây ra các căn bệnh về tim mạch, hô hấp, các bệnh liên quan đến sức khoẻ sinh sản và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ của trẻ em khi phải hút thuốc lá thụ động từ trong bụng mẹ cho đến khi ra đời, sống trong môi trường có khói thuốc lá.

Không thể kể hết sự nguy hại của khói thuốc lá đối với sức khoẻ của con người. Bởi vậy, đối với người nghiện thuốc lá, cai nghiện bất cứ lúc nào cũng là chưa muộn. Mỗi cá nhân cần có ý thức bảo vệ sức khoẻ của chính bản thân mình, của gia đình và cộng đồng.