Cấp cứu đuối nước sai cách, 4 trẻ nguy kịch tính mạng

Trong tuần qua, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận 5 trường hợp đuối nước nghiêm trọng, trong đó chỉ có 1 trẻ được sơ cấp cứu ban đầu đúng cách nên đã hồi phục tốt, 4 cháu còn lại do không được thổi ngạt, ép tim ngay mà bị bế dốc chạy nên vẫn trong tình trạng nguy kịch.

Trước đó, ngày 10/8, bé trai 3 tuổi, ở Thái Nguyên đi bơi cùng anh trai (SN 2010) tại bể bơi. Sau đó, cháu bé được phát hiện chìm trong bể bơi người lớn trong tình trạng môi tím, da trắng nhợt, không cử động.

Cháu bé được nhân viên tại bể bơi ép tim và thổi ngạt khoảng 2 phút, sắc da hồng trở lại. Tuy nhiên, cháu lại được vác chạy trong 5 phút, nhận thấy tình trạng trẻ không cải thiện, mới chuyển đến trạm y tế gần nhất và bệnh viện huyện.

Tại đây, cháu bé được thở oxy, có nhịp tim trở lại, nhưng tiểu tiện không tự chủ, có cơn co cứng nên chuyển bệnh viện tỉnh. Bệnh nhi tiếp tục được các bác sĩ đặt nội khí quản và chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương.

Theo các bác sĩ, thời điểm nhập viện, cháu bé ở tình trạng hôn mê, suy hô hấp, suy tuần hoàn, suy đa tạng, được điều trị thở máy, lọc máu, kháng sinh và sử dụng biện pháp hạ thân nhiệt chủ động để bảo vệ não. Tuy nhiên, sau 3 ngày, tình trạng của cháu bé vẫn nặng nề, nguy cơ tử vong cao do suy đa cơ quan, thời gian thiếu oxy não kéo dài vì không được sơ cấp cứu ban đầu đúng cách.

Trường hợp nguy kịch tương tự khác là bé trai 12 tuổi ở Nam Định, bị đuối nước tại sông gần nhà. Khi được vớt lên, người cấp cứu không rõ cháu có ngừng thở, ngừng tim hay không mà chỉ biết trẻ tím tái và vác ngược chạy khoảng 10 phút, mặc dù cháu có cân nặng khá lớn (50kg).

Khi thấy không hiệu quả, cháu bé mới được ép tim và đưa đi cấp cứu tại bệnh viện huyện, sau 15 phút có nhịp tim trở. Tuy nhiên, do thời gian ngừng tim trước đó kéo dài (trên 30 phút) nên mặc dù được áp dụng các biện pháp hồi sức tích cực tại Bệnh viện Nhi Trung ương, cháu bé vẫn hôn mê sâu, suy hô hấp, tiên lượng di chứng thần kinh nặng nề.

Trong khi đó, bệnh nhân khác là bé gái 4 tuổi ở Hà Nội bị đuối nước khi đi tập bơi đã may mắn hồi phục tốt do sơ cấp cứu ban đầu đúng cách. Mẹ của bé gái cho biết, cháu được bố mẹ cho đi học bơi tại bể bơi gần nhà, trong quá trình bơi cháu gần như đã biết bơi và được cho sang bể của người lớn tập bơi dưới sự giám sát của bố và cô giáo dạy bơi.

Tuy nhiên, khi sang bể người lớn trẻ không thích bơi, không hợp tác nên sau khoảng 5 phút có dấu hiệu bị đuối nước. Khi phát hiện bé gái tím tái, cô giáo và bố vớt cháu lên và tiến hành sơ cứu ép tim, thổi ngạt liên tục. Sau cấp cứu khoảng 1 phút, cháu bé có nhịp thở lại và được chuyển tới tới cơ sở y tế.

Mặc dù khi bé gái vào Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng nặng, nhưng chỉ sau 3 ngày, trẻ đã cai được máy thở. Hiện tại, cháu bé hoàn toàn tỉnh táo và chuẩn bị được xuất viện.

Dù đã được các cơ quan chuyên môn và truyền thông cảnh báo rất nhiều, nhưng tình trạng sơ cấp cứu đuối nước ban đầu sai cách bằng cách dốc ngược nạn nhân đuối nước chạy vẫn xảy ra, gây hậu quả nghiêm trọng cho nạn nhân.

Theo ThS.BS Hoàng Ngọc Cảnh, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương, nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ đuối nước là tổn thương não do thiếu ôxy. Thời gian chịu đựng thiếu oxy của não tối đa chỉ khoảng từ 4-5 phút, nếu quá thời gian này sẽ dẫn tới tổn thương não không hồi phục, gây tử vong hoặc di chứng thần kinh.

Vì thế, khi thấy một trẻ bị đuối nước không tỉnh, không thở, ngừng tim thì cần phải hồi sức tim phổi (thổi ngạt, ép tim) ngay, không được vác dốc trẻ lên vai rồi chạy. 

Việc dốc ngược nạn nhân lên vai rồi chạy sẽ làm cho các dịch ở dạ dày trào ngược hít vào đường thở và làm chậm trễ hồi sức tim phổi (ép tim/thổi ngạt), làm mất thời gian vàng để cấp cứu, thậm chí gây thêm các tổn thương cho trẻ.