Chăm lo, nâng cao đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Đồng Nai
Đồng Nai luôn xác định vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi không chỉ là không gian địa lý đặc thù, mà còn là một phần hữu cơ của bức tranh phát triển chung. Vì vậy, song hành với việc cụ thể hóa chính sách của Trung ương, tỉnh chủ động ban hành nhiều cơ chế phù hợp thực tiễn địa phương, hướng đến mục tiêu xuyên suốt: nâng cao đời sống vật chất, tinh thần; mở rộng cơ hội học tập, chăm sóc sức khỏe và sinh kế bền vững cho đồng bào các dân tộc.
Từ thẻ bảo hiểm y tế đến những ngôi nhà nghĩa tình
Tại xã Phước Sơn - nơi có đông đồng bào Stiêng sinh sống - chính sách hỗ trợ bảo hiểm y tế đã trở thành điểm tựa thiết thực. Hơn 15.000 thẻ BHYT miễn phí được cấp cho đồng bào DTTS, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi, giảm gánh nặng chi phí khi ốm đau. Ông Điểu Đai, người Stiêng ở thôn 10, chia sẻ: “Từ khi có thẻ BHYT, bà con yên tâm hơn nhiều. Với chúng tôi, đó là tấm thẻ nghĩa tình”. Không chỉ hỗ trợ vật chất, chính sách này còn củng cố niềm tin của người dân vào sự quan tâm của Đảng và Nhà nước.
Hiện Đồng Nai có 48 xã vùng DTTS, 8 xã biên giới, 3 xã đặc biệt khó khăn; 95 thôn, ấp miền núi và 46 thôn đặc biệt khó khăn, với 37 thành phần dân tộc và hơn 421.000 nhân khẩu. Bức tranh đa văn hóa ấy đòi hỏi chính sách phải linh hoạt, đồng bộ và bám sát thực tiễn. Việc triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi đã mang lại những kết quả rõ rệt.
Khu định canh định cư của đồng bào Chơro tại ấp Nhân Hòa, xã Hưng Thịnh là minh chứng rõ nét. Với 31 hộ, 150 nhân khẩu, khu dân cư hiện không còn hộ nghèo. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ, sinh kế ổn định, đời sống văn hóa phát triển, tinh thần đoàn kết cộng đồng được củng cố. Đồng bào tích cực tham gia xây dựng nông thôn mới, phát huy nội lực cùng chính quyền địa phương giải quyết các vấn đề phát sinh, giữ vững khối đại đoàn kết.
Đồng Nai đặc biệt chú trọng phát triển kinh tế vùng DTTS. Từ những mảnh đất từng khó khăn, ngày càng nhiều hộ đồng bào vươn lên khá giả, làm giàu chính đáng bằng lao động và tri thức. Bà Hoàng Uyên Mai, dân tộc Tày ở xã Nam Cát Tiên, sau nhiều năm học hỏi, mạnh dạn vay vốn chuyển đổi sản xuất. Từ trồng cây ngắn ngày, bà phát triển 1,5ha tiêu kết hợp chăn nuôi heo, gà, dê; chủ động chế biến thức ăn, tái sử dụng chất thải làm phân hữu cơ. Mỗi năm, gia đình thu lãi trên 100 triệu đồng - thành quả từ ý chí vượt khó và tư duy sản xuất bền vững.
Ông Thổ Dĩ, người Chơro ở phường Bảo Vinh, từ 2.000m² đất ruộng đã mở rộng thành vài ha sản xuất nông nghiệp, đầu tư cơ giới hóa với máy cày, máy gặt đập liên hợp. Không chỉ làm giàu cho gia đình, ông còn tạo việc làm ổn định cho hơn 100 lao động nghèo. Những mô hình kinh tế như vậy đang lan tỏa tinh thần tự lực, khơi dậy khát vọng vươn lên trong cộng đồng.
Xây dựng trường học vùng biên - đầu tư cho tương lai
Nhiều chính sách quan trọng được ban hành trong giai đoạn 2025-2026: hỗ trợ người có uy tín; chính sách đất đai cho đồng bào DTTS; quy hoạch mạng lưới trường học đến tận cơ sở; hỗ trợ sinh viên DTTS học cao đẳng, đại học; hoàn thiện cơ chế chăm lo vùng đặc thù. Khi chủ trương đầu tư trường học tại các xã biên giới được triển khai, vùng cửa ngõ phía Bắc tỉnh như được tiếp thêm sinh khí mới. Đây là địa bàn xa xôi, nơi phần lớn học sinh là người DTTS, điều kiện học tập còn nhiều hạn chế. Toàn vùng biên có khoảng 10.500 học sinh nội trú, bán trú, trong khi số phòng học hiện hữu chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Việc đầu tư xây dựng trường lớp vì thế mang ý nghĩa chiến lược lâu dài.
Quan điểm của tỉnh là đầu tư bền vững, phù hợp điều kiện tự nhiên và văn hóa từng dân tộc. Mỗi công trình giáo dục không chỉ là nơi học tập, mà còn là không gian nuôi dưỡng ước mơ, bồi đắp tri thức, mở cánh cửa tương lai cho thế hệ trẻ. Lộ trình đến năm 2027 hoàn thành toàn bộ hệ thống trường lớp tại 8 xã biên giới thể hiện quyết tâm chính trị rõ ràng trong chăm lo dân sinh, gắn phát triển giáo dục với ổn định xã hội và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Trường Tiểu học Thanh Bình B tại xã biên giới Thiện Hưng được khởi công xây dựng ngày 5/12/2025 với khối bán trú hai tầng bằng đầy đủ hệ thống điện, nước, khu sinh hoạt và sân thể thao. Khi hoàn thành, công trình không chỉ cải thiện điều kiện học tập mà còn góp phần giảm tỷ lệ học sinh bỏ học do hoàn cảnh khó khăn. Cùng ngày, tại xã Đắk Ơ, dự án nâng cấp Trường THCS Đắk Ơ cùng nhiều công trình hạ tầng được triển khai đồng thời. Trường học được đầu tư nâng cấp phòng học, phòng chức năng, thư viện, khuôn viên đạt chuẩn; các tuyến đường giao thông được cải tạo; nhà văn hóa cộng đồng được xây dựng. Sự kết hợp giữa giáo dục, hạ tầng và văn hóa tạo nên nền tảng phát triển toàn diện cho vùng biên.