Chuyện chưa kể ở Làng Nủ

Trong suốt nhiều ngày tác nghiệp tại đây, bên cạnh nỗi ám ảnh, còn là sự cảm phục, trân trọng tinh thần trách nhiệm, không quản ngại hiểm nguy của Công an tỉnh Lào Cai, Quân đội, các đơn vị tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ nạn nhân, giúp nhân dân dần ổn định cuộc sống.

Kinh hoàng nơi Làng Nủ

Nửa đêm 10/9, sau ca trực muộn trở về nhà, chưa kịp đặt ba lô xuống thì điện thoại réo vang. Ở đầu dây bên kia là giọng nói gấp gáp của Trung tá Trần Thu Hòa, Trưởng ban Thời sự - Chính trị, chỉ đạo tôi và Đại úy Khổng Đặng Hà chuẩn bị lên đường đến Làng Nủ ngay trong đêm. Là phóng viên nội chính, những cuộc điện thoại giao nhiệm vụ của chỉ huy đơn vị vào lúc nửa đêm như vậy đối với tôi không có gì là lạ và càng không bất ngờ khi địa chỉ công tác lần này của chúng tôi là Làng Nủ đang phải chịu cảnh tang thương trong cơn lũ quét kinh hoàng khiến hàng trăm người chết, mất tích và bị thương.

Khi chiếc ba lô tư trang đã gọn gàng và chuẩn bị lên đường thì lãnh đạo Ban gọi lại thông báo Công an tỉnh Lào Cai phản hồi vì lý do thời tiết mưa lũ và đường sá chưa thể tiếp cận, nhiều đoạn vẫn sạt lở, nguy hiểm nên thay vì đi ngay trong đêm, để đảm bảo an toàn hơn, sáng sớm hôm sau chúng tôi được lệnh lên đường. Cả đêm đó, dù đã cố gắng nhưng chúng tôi cũng rất khó chợp mắt. Cái tên Làng Nủ cùng những hình ảnh tang thương trên báo chí cứ ẩn hiện chập chờn...

Sáng sớm, chiếc xe của cơ quan chở chúng tôi lao ra khỏi Hà Nội khi trời vẫn tối sầm trong mưa, bỏ lại sau lưng nhiều tuyến phố tan hoang vì cây gãy đổ do cơn bão số 3. Sau nhiều giờ đồng hồ, chúng tôi đến được trung tâm huyện Bảo Yên. Con đường núi từ TP Lào Cai về huyện Bảo Yên nhiều nơi bị mưa lũ dài ngày khiến hàng chục điểm bị sạt lở. Cây cối, đất đá đổ rạp, lăn xuống đường, khiến cho việc di chuyển của lực lượng chức năng gặp rất nhiều khó khăn. Thị trấn Phố Ràng tan hoang bởi mưa lũ. Bùn đất, rác, cây rối đổ rạp, ngập ngụa phố và tràn cả vào nhà dân. Lực lượng chức năng hỗ trợ những người dân ở thị trấn Phố Ràng cắt tỉa cành cây, dọn dẹp bùn đất để thông đường cho phương tiện cứu hộ đi qua cũng như phục vụ việc đi lại của người dân.

Chiếc xe ôtô gầm cao với người lái xe dày dặn kinh nghiệm dù đã cố gắng hết sức nhưng cũng chỉ có thể đi đến được trung tâm của xã Phúc Khánh. Con đường từ trung tâm xã Phúc Khánh xuống thôn Làng Nủ bị lũ quét, nước lũ dâng cao, ngập sâu trong nước và bùn, nhiều đoạn sạt lở, đường bị chia cắt, không một phương tiện nào có thể đi lại. Phải mất chừng 30 phút cuốc bộ, lực lượng cứu nạn, cứu hộ của Công an tỉnh Lào Cai do Đại tá Hoàng Mạnh Hùng, Phó giám đốc Công an tỉnh Lào Cai chỉ huy và chúng tôi mới đến được Làng Nủ.

Cả một khu vực rộng vài km với hàng chục ha bị bão lũ cuốn phăng. Càng vào sâu phía trong Làng Nủ, cảnh tượng kinh hoàng càng ập vào mắt chúng tôi khiến cho những người cứng dạ nhất cũng không kìn nén được tiếng khóc. Những đỉnh núi như bị nhát kiếm khổng lồ chém ngang lưng, đổ sập xuống phía dưới. Hàng triệu tấn đất đá từ trên những vách núi đổ sập xuống cùng với mưa và lũ quét đã cuốn phăng tất cả nhà cửa, ruộng vườn… của người dân thôn Làng Nủ. Chỉ trong phút chốc, ngôi Làng Nủ xinh đẹp, bình yên đã trở thành bình địa. Ngoài số ít người bị thương, may mắn chạy thoát thân thì dưới không biết cơ man nào là bùn đất, gạch đá, cây gỗ... vẫn còn nhiều người mất tích.

Ở khu vực sân nhà văn hóa, bên cạnh dòng suối đang cuộn chảy đục ngầu bùn đất là những chiếc quan tài của các nạn nhân bị lũ quét. Hàng trăm người dân trong đó có những người thân của các nạn nhân tập trung ở gần khu vực trên khóc lóc thảm thiết. Lực lượng Công an và Quân đội cùng các đơn vị chức năng đang nhanh chóng cùng với gia đình các nạn nhân thực hiện công tác khâm liệm các nạn nhân theo phong tục truyền thống, đồng thời tính toán phương án di chuyển những nạn nhân về khu vực chôn cất. Gần đó, những chiếc xe tải chở quan tài từ trung tâm huyện vào thôn Làng Nủ cứ nối đuôi nhau tập kết tại khu vực trước sân Nhà Văn hóa khiến cho tất cả người chứng kiến đều không khỏi xót xa và rùng mình dù những người dân mất tích vẫn đang được lực lượng chức năng chạy đua với thời gian tích cực tìm kiếm. Những tiếng gào khóc đau đớn đến xé lòng của thân nhân người bị nạn quanh các quan tài đang khâm liệm người tử vong. Ở dọc khu vực sạt lở và bão lũ cuốn trôi, người dân ngồi hai bên gào khóc gọi tên người thân của mình đang bị vùi lấp đâu đó dưới bùn đất. Càng về chiều tối và đêm khuya, những tiếng khóc bằng cả tiếng Kinh, tiếng đồng bào dân tộc như càng ai oán, thê lương, bao trùm lên thôn Làng Nủ một cảnh tượng thảm khốc, xót xa, đau đớn đến tột cùng.

Chạy đua với thời gian tìm người bị nạn

Từ khi cơn lũ quét kinh hoàng ập đến thôn Làng Nủ, Nhà Văn hóa - Trung tâm học tập cộng đồng thôn Làng Nủ của UBND xã Phúc Khánh trở thành trung tâm chỉ huy tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ của tỉnh Lào Cai.

Đứng ở giữa sân Nhà Văn hóa xã Phúc Khánh, dưới cơn mưa mỗi lúc một nặng hạt, đôi ủng ngập bùn đất, bộ quần áo ướt nước mưa, khuôn mặt đau buồn, đồng chí Trịnh Xuân Trường, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai giọng nói nghèn nghẹn thuật lại cho chúng tôi biết khoảnh khắc kinh hoàng xảy ra với Làng Nủ vào sáng 10/9. Sau khi nghe ý kiến chỉ đạo của đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai và lãnh đạo Quân khu 2 về vị trí phân công tìm kiếm, lực lượng Công an tỉnh Lào Cai với sự hỗ trợ của Trung đoàn CSCĐ Tây Bắc tập trung tìm kiếm các nạn nhân bị mất tích ở trên thượng nguồn sạt lở, lũ quét.

Cùng với Đại tá Hoàng Mạnh Hùng, Phó giám đốc Công an tỉnh Lào Cai chỉ huy lực lượng Công an tỉnh, chúng tôi nhanh chóng di chuyển lên khu vực đầu nguồn nơi xảy ra trận lũ quét kinh hoàng để tìm kiếm các nạn nhân. Tại đầu nguồn nơi xảy ra vụ lũ quét, trước mắt chúng tôi, cảnh tượng hoang toàn, đổ nát càng khốc liệt. Chúng tôi càng cảm nhận nỗi tang thương khi thôn Làng Nủ xinh đẹp bình yên giờ không còn nữa; chỉ trong phút chốc đã bị cơn lũ kinh hoàng san phẳng. Gần như tất cả những ngôi nhà của người dân nơi đây đã bị hàng triệu tấn đất đá vò nát, vùi lấp.

Trận lũ quét kinh hoàng cuốn phăng tất cả, dấu tích để lại chỉ là những ụ đất cao, thanh tre, kèo cột, mái ngói gạch… bị dòng lũ vò nghiến, nghiền nát. Dòng nước ở con suối chạy quanh làng hiền hòa thường ngày giờ đây đang ầm ầm cuộn chảy, đục ngầu trộn lẫn máu và nước mắt tang thương của người dân nơi đây. CBCS đã không quản ngại hiểm nguy, đôi chân trần, bàn tay mò, bới đất đá, khúc cây, gỗ… để tìm các nạn nhân mất tích. Trong buổi chiều hôm đó, có 2 thi thể nạn nhân đã được lực lượng Công an tỉnh Lào Cai tìm thấy nằm sâu dưới bùn đất. Công cuộc tìm kiếm bỗng nhiên phải dừng lại khi ở phía trên đỉnh núi, lực lượng chức năng phát hiện nguy cơ tiếp tục xảy ra sạt lở. Tiếng còi, kẻng vang lên, từng bước chân rầm rập của lực lượng chức năng nhanh chóng di chuyển ra phía ngoài. Tôi cũng chỉ kịp ôm máy tính bám theo Công an tỉnh Lào Cai. Đêm hôm đó, để đảm bảo an toàn, tất cả các lực lượng đều được lệnh rút ra ngoài trung tâm xã để tránh sạt lở…

Mượn tạm một căn nhà dân may mắn ở gò cao thoát nạn lũ quét để làm nơi ăn nghỉ tạm cho lực lượng tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ, trưa 11/9, sau nhiều giờ tìm kiếm, chúng tôi và Đại tá Hoàng Mạnh Hùng vẫn mặc nguyên bộ quần áo đầy bùn đất sau nhiều ngày không tắm, ngồi tựa vào cột nhà, đôi mắt trũng sâu mệt mỏi nhìn ra dòng nước lũ và hoang tàn hiện trường buồn bã. Bữa ăn vội với những khẩu phần ăn đơn giản nhất có thể được dọn ra để lực lượng Công an, Quân đội và người dân ăn tạm trước khi bước vào tìm kiếm buổi chiều. Cầm bát cơm lên, Đại tá Hoàng Mạnh Hùng nói với chúng tôi, anh em mình ngồi ăn ở đây, có khi chỉ cách vài bước chân chẳng biết có nạn nhân nào đang nằm ở đó hay không. Câu nói của Đại tá Hoàng Mạnh Hùng khiến anh và tất cả chúng tôi cùng lặng đi, khóe mắt cay xè...