“CLB cơ sở kinh doanh lưu trú an toàn” – chốt chặn hiệu quả trong trận tuyến an ninh cơ sở ở Bến Tre
Giữa vùng đất cù lao Minh thanh bình nằm giữa 2 con sông Hàm Luông và Cổ Chiên, huyện Mỏ Cày Bắc (Bến Tre) đã viết nên câu chuyện điển hình về sáng tạo trong giữ gìn an ninh trật tự (ANTT) tại cơ sở. Mô hình “CLB cơ sở kinh doanh lưu trú an toàn về ANTT” không chỉ là một giải pháp hữu hiệu trong quản lý người lưu trú, mà còn là “vành đai cộng đồng” vững chắc ngăn ngừa tội phạm từ xa.
Từ một sáng kiến giản dị
Huyện Mỏ Cày Bắc, với diện tích hơn 158 km², dân số trên 134.000 người, nằm ở vị trí chiến lược của tỉnh Bến Tre. Đây là “cửa ngõ” của 4 huyện cù lao Minh, có tuyến Quốc lộ 57 và 60 xuyên suốt, kết nối mạnh mẽ với các huyện giáp ranh như Vũng Liêm (Vĩnh Long), Chợ Lách, Mỏ Cày Nam...
Sự thuận lợi về giao thông khiến huyện trở thành điểm đến tạm trú cho nhiều thành phần dân cư. Từ năm 2009 đến nay, số lượng cơ sở lưu trú tại huyện Mỏ Cày Bắc đã tăng từ 14 lên đến 120 cơ sở – gấp hơn 8 lần. Trong đó, có 63 cơ sở hoạt động theo giờ, 57 cơ sở cho thuê theo tháng, tập trung chủ yếu tại các xã Thanh Tân, Tân Thành Bình, Tân Bình, Nhuận Phú Tân – nơi giữ vị trí cửa ngõ và tiếp giáp với nhiều địa phương khác.
Với hàng chục ngàn lượt lưu trú hàng tháng, trong đó có người nước ngoài, công nhân, học sinh, người lao động tự do – tình hình trở nên phức tạp. Nhiều loại tội phạm lưu động bắt đầu “ẩn mình” trong các nhà nghỉ, nhà trọ để né tránh sự kiểm soát. Trộm cắp, cờ bạc, ma túy, mại dâm, cho vay lãi nặng... đều có thể bắt nguồn từ một căn phòng nhỏ khuất sau… tấm rèm cửa.
Năm 2010, từ thực tiễn ấy, Công an huyện Mỏ Cày Bắc đã khởi xướng mô hình “Ký kết hợp đồng trách nhiệm đảm bảo ANTT” với 25 cơ sở kinh doanh lưu trú. Cách làm đơn giản: lực lượng Công an chủ động gặp gỡ, đối thoại định kỳ với chủ cơ sở, vừa thông báo phương thức hoạt động của các loại tội phạm, vừa phổ biến pháp luật kinh doanh lưu trú.
Trong một năm đầu, các chủ cơ sở đã cung cấp hàng chục tin báo liên quan tội phạm, giúp lực lượng Công an xử lý 12 trường hợp vi phạm, trong đó có cả cờ bạc và sử dụng ma túy. Một hạt giống nhỏ bắt đầu nảy mầm cho một mô hình lớn.
Đến “CLB lưu trú an toàn” đang được nhân rộng
Thấy rõ hiệu quả, năm 2012, mô hình được nâng cấp thành “CLB cơ sở kinh doanh lưu trú an toàn về ANTT”. Tổ chức bài bản hơn, gồm Ban Chủ nhiệm, các Tổ lưu trú an toàn, quy chế hoạt động, định kỳ sinh hoạt, có họp bất thường nếu cần.
Năm 2023, thực hiện hướng dẫn của Bộ Công an và Ban Chỉ đạo phòng chống tội phạm tỉnh, mô hình tiếp tục được kiện toàn với 61 hội viên, chia thành 4 tổ hoạt động hiệu quả. Tổ trưởng phụ trách tổ chức sinh hoạt quý, phổ biến phương thức tội phạm, thảo luận khó khăn, cùng tháo gỡ. Ban Chủ nhiệm do 1 Chủ nhiệm, 2 Phó Chủ nhiệm và 2 thành viên điều hành toàn diện.
Đặc biệt, các hội viên – vốn là chủ nhà trọ, khách sạn – trở thành "cánh tay nối dài" của lực lượng Công an. Không phải đơn thuần là người cho thuê phòng, họ trở thành những "gác cửa cộng đồng", phát hiện và cảnh báo sớm các dấu hiệu bất thường.
Theo các hội viên, việc khai báo lưu trú qua cổng dịch vụ công, quản lý an toàn PCCC, tuyên truyền pháp luật qua Zalo, Facebook... đã trở thành thói quen của hội viên – minh chứng cho việc “công nghệ hóa” công tác bảo vệ ANTT ở cơ sở.
Một hội viên còn kể, trong thời điểm giãn cách vì đại dịch, CLB lưu trú không chỉ là nơi kiểm soát y tế, mà còn là điểm tựa nhân đạo. Các hội viên đã hỗ trợ hàng nghìn suất quà cho người dân khó khăn, cho lực lượng tuyến đầu chống dịch, tổ chức truyền thông trực tuyến, chia sẻ khẩu trang, thuốc men... Nhiều câu chuyện đẹp về tình người trong mô hình an ninh đã thực sự lan tỏa.
Tháng 7/2020, mô hình được Công an tỉnh Bến Tre đánh giá là “điển hình cần nhân rộng”. Một hội nghị sơ kết do UBND huyện Mỏ Cày Bắc và Công an tỉnh chủ trì đã xác định đây là phương thức hiệu quả giúp kiểm soát tốt lưu trú, đặc biệt với đối tượng có dấu hiệu vi phạm; kết nối cộng đồng – công an – chính quyền; đưa ANTT xuống tận cơ sở, tận ngõ, tận từng nhà dân.
Và từ mô hình này, nhiều địa phương khác của tỉnh Bến Tre (như TP Bến Tre, huyện Giồng Trôm,..) đã học hỏi mô hình để áp dụng cho riêng mình, mở ra cơ hội nhân rộng trên toàn tỉnh trong thời gian tới.
Lãnh đạo UBND huyện Mỏ Cày Bắc phấn khởi đánh giá, “CLB cơ sở kinh doanh lưu trú an toàn về ANTT” không chỉ là một mô hình phòng ngừa tội phạm, mà là một phương thức tổ chức cộng đồng thông minh – nơi mỗi người dân trở thành một mắt xích trong “trận tuyến giữ gìn bình yên”. Khi mỗi cơ sở kinh doanh lưu trú không chỉ là chốn nghỉ chân, mà còn là chốt chặn mềm của an ninh cơ sở, thì đó chính là lúc “an ninh nhân dân” không còn là khẩu hiệu – mà đã thực sự đi vào đời sống.
Tính đến nay, mô hình “CLB cơ sở kinh doanh lưu trú an toàn về ANTT” đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Trước ngày 1/3/2025 – thời điểm cả nước giải thể Công an cấp huyện, tôi được xem sổ tay của một cán bộ Công an huyện Mỏ Cày Bắc khi anh ghi lại những con số ấn tượng từ mô hình này. Đó là: 61 hội viên hoạt động tích cực, cung cấp 257 tin báo về ANTT; Giúp Công an xử lý 7 vụ án hình sự, 157 đối tượng vi phạm hành chính liên quan đến ma túy, cờ bạc; Phát hiện 6 vụ tín dụng đen, thu giữ hàng chục dao tự chế, côn nhị khúc, hung khí nguy hiểm; Đẩy lùi đáng kể tình trạng ẩn náu trong nhà trọ của đối tượng phạm tội; Tạo dựng niềm tin trong nhân dân – mô hình được 12 tập thể, 19 cá nhân được khen thưởng.
Theo một cán bộ của Phòng tham mưu Công an tỉnh Bến Tre, từ thành công của mô hình, đã có 4 bài học đã được rút ra. Trước hết, mô hình luôn cần sự lãnh đạo toàn diện của cấp ủy, chính quyền, huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc. Thứ hai, Ban Chủ nhiệm phải là những người có uy tín, hiểu đời sống địa phương, có kỹ năng truyền đạt, vận động. Thứ ba, tuyên truyền phải liên tục, đổi mới hình thức, tận dụng công nghệ, mạng xã hội để truyền thông hiệu quả. Thứ tư, Công an giữ vai trò nòng cốt, thường xuyên kiểm tra – động viên – tổng kết – nhân rộng mô hình, không để mô hình trở thành hình thức.