Cuối hè, gặt lúa chạy bão số 5
Những ngày cuối tháng 8, khi lẽ ra đồng ruộng Quảng Trị đã gặt xong, chỉ còn trơ gốc rạ, thì nay nhiều nơi lúa vẫn chưa chín để thu hoạch. Vụ Hè Thu năm nay xuống giống muộn vì nắng hạn kéo dài, sau đó gặp mưa lũ bất thường, khiến tiến độ gieo cấy lẫn sự phát triển của cây lúa đều bị chậm. Đêm 23 và ngày 24/8, khi bão số 5 áp sát đất liền, nông dân ở đây buộc phải thức trắng, chạy đua từng giờ trong nỗi lo mùa màng bị gió mưa cuốn trôi.
Mùa hè ở Quảng Trị năm nay chưa bao giờ yên ả. Nắng gắt xen kẽ những đợt mưa trái mùa, rồi lũ lên bất ngờ, và giờ là cơn bão dữ ngay vào cuối tháng 8. Thời tiết đảo lộn, mùa màng lỡ nhịp, khiến những ngày cuối hè vốn chỉ còn là dư âm gió Lào và nắng gắt nay lại trở thành một cuộc chạy bão khẩn cấp.
Ở thôn Dài, xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị, giữa màn đêm đặc quánh gió, những luồng sáng vàng nhạt từ máy gặt đập liên hợp quét dài, hắt loang loáng khắp cánh đồng. Tiếng động cơ rền rĩ hòa lẫn tiếng người gọi nhau í ới, tạo nên nhịp gấp gáp chưa từng có. Người già lom khom buộc bao, thanh niên hối hả vác lúa, phụ nữ rọi đèn pin soi đường, chuyền tay nhau từng bao thóc để kịp chở về nhà.
Bên vệ ruộng, ông Nguyễn Văn Hòa, nông dân có hơn 3 sào lúa, vừa kéo bao thóc lên xe vừa thở dốc: “Làm cực cả vụ, rứa mà chừ bão tới, nếu không tranh thủ gặt thì mai gió mưa coi như mất trắng”.
Không chỉ ở thôn Dài, trên nhiều cánh đồng khác của xã Bố Trạch, không khí cũng hối hả chẳng kém. Ông Hoàng Trung Hạo vừa điều khiển chiếc máy gặt, vừa ngóng về phía chân trời u ám: “Bão sắp vào, không ai dám chờ nữa. Nhà nào lúa chưa chín tới cũng phải gặt gấp. Nếu chậm, bão đổ xuống, nước lũ tràn về sẽ không còn cơ hội để trở tay”. Ngoài mấy sào lúa, vụ này ông Hạo còn có hồ nuôi cua, tôm. Phần lớn đã kịp bán tháo, nhưng số con giống vừa thả thì ông đành nín thở chờ bão.
Xuôi về phía Nam tỉnh Quảng Trị, trên những cánh đồng các xã Vĩnh Thủy, Bến Hải, Hiếu Giang, Triệu Bình, Triệu Cơ, Nam Hải Lăng vẫn còn mênh mang màu lúa đang độ chín. Người nông dân nơi đây vốn quen với mưa gió, bão lũ, nhưng năm nay thời tiết thất thường, thiên tai dồn dập khiến bà con trở tay không kịp. Suốt đêm 23 và cả ngày 24/8, họ phải dầm mình ngoài đồng, làm việc hết công suất để kịp gặt, mang hạt lúa về nhà trong nỗi lo bão lũ đang ập tới.
Ở xã Triệu Bình, khung cảnh trên đồng càng thêm hối hả. Dọc bờ ruộng, người dân tất bật buộc bao, chuyền tay nhau xếp lên xe công nông chờ sẵn, tiếng máy nổ hòa cùng tiếng gọi nhau át cả tiếng gió đang rít mạnh dần. Cùng chồng gom những bao lúa tươi nặng trĩu chất lên xe, bà Nguyễn Thị Lành chợt chùng giọng: “Không ai nghĩ cuối tháng 8 mà vẫn còn lúa chưa gặt. Bão tới gần, cực mấy cũng phải tranh thủ, chậm một chút là mất cả vụ”.
Ông Nguyễn Thành Vũ, Chủ tịch UBND xã Triệu Bình cho biết, nhờ sự hỗ trợ kịp thời của các lực lượng tại chỗ như Công an, Bộ đội, trong ngày 24/8 bà con đã gặt được khoảng ¼ diện tích lúa đang chờ chín tới, đưa hạt lúa về nhà cất giữ an toàn hơn.
Bà Nguyễn Hồng Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp – Môi trường tỉnh Quảng Trị cho hay, vụ Hè Thu năm nay, riêng khu vực phía Nam có khoảng 26 nghìn héc-ta lúa. Đến nay, nông dân mới thu hoạch chưa tới ¼ diện tích, phần lớn còn lại đang phải gấp rút gặt để chạy đua với thời tiết. “Tháng 6 vừa rồi, Quảng Trị hứng trận lũ trái mùa ngay giữa hè, nhiều diện tích lúa bị ngập úng, buộc nông dân phải gieo cấy lại nên tiến độ mùa vụ chậm gần một tháng. Bởi vậy, giờ bà con mới rơi vào tình cảnh này”, bà Phương trầm ngâm chia sẻ.
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp – Môi trường Quảng Trị, toàn tỉnh vụ này gieo gần 38.800 héc-ta lúa, đến nay mới thu hoạch được hơn 2.500 héc-ta. Con số ấy cho thấy phần lớn diện tích vẫn còn non, nguy cơ thiệt hại rất lớn nếu bão ập tới. Chính quyền địa phương vì thế cũng phải “cùng chạy” với nông dân.
Ông Hoàng Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đề nghị các địa phương khẩn trương hướng dẫn bà con huy động nhân lực, phương tiện thu hoạch ngay những diện tích có thể gặt. Ông lưu ý: “Ở vùng phía Nam, nhiều diện tích lúa còn non, nhưng chỗ nào thu hoạch được thì phải gặt sớm, gọi là “xanh nhà hơn già đồng”. Với những ruộng lúa chưa chín, cần chủ động phương án bảo vệ, rà soát hệ thống đê bao, tiêu úng và có hỗ trợ kịp thời để giảm thiệt hại cho bà con”.
Sáng 24/8, đồng chí Lê Ngọc Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị, cùng đoàn công tác đã đi kiểm tra công tác ứng phó với bão số 5 tại các địa phương khu vực phía Nam của tỉnh. Tham gia cùng đoàn có Đại tá Lê Phương Nam, Phó Giám đốc Công an tỉnh. Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị yêu cầu các địa phương, đơn vị thực hiện quyết liệt phương châm “4 tại chỗ”, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, bảo đảm an toàn cho nhân dân và giảm thiểu thiệt hại do bão gây ra.