Dân làng chài rộn ràng thức canh rùa con quý hiếm chào đời
Đêm đó, bãi biển thôn Đông, Cù Lao Xanh (xã đảo Nhơn Châu, Gia Lai) rộn ràng như… có lễ hội khi những chú rùa con quý hiếm thuộc loài rùa xanh hay còn gọi là vích (Chelonia mydas), loài đang bị đe dọa tuyệt chủng theo phân loại của Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) lần lượt đội cát, chập chừng bò ra biển.
Tin rùa nở đêm hôm đó (11/8) lan nhanh khắp làng chài. Ngư dân, lãnh đạo xã và các thành viên Tổ chức cộng đồng (TCCĐ) bảo vệ nguồn lợi thủy sản Nhơn Châu tức tốc ra bãi, nhẹ nhàng hỗ trợ những “tân binh của đại dương” xuống biển an toàn. Trước đó có vài con đã kịp hòa mình vào sóng nước, một số khác bị còng tấn công, nhưng nhờ sự can thiệp kịp thời, 11 chú rùa con đã cập sóng thành công.
Ông Dương Hiệp Hưng, Chủ tịch UBND xã Nhơn Châu vui mừng kể: “Lúc hơn 21h, chúng tôi lần theo dấu chân rùa con và tìm thấy ổ trứng. Khi đào kiểm tra, chỉ có 3 quả hỏng do không có phôi, còn lại đều nở khỏe mạnh. Đây là một ổ trứng nở tự nhiên với tỉ lệ sống rất cao. Sắp tới để quản lý bảo vệ bãi đẻ rùa biển, chúng tôi sẽ cho lắp camera ở các khu vực có rùa lên đẻ để thuận tiện theo dõi và giám sát bảo vệ rùa mẹ khi lên bãi đẻ trứng, bảo vệ ổ trứng rùa và hỗ trợ kịp thời cho rùa con chào đời an toàn”.
Niềm vui còn nhân đôi khi anh Nguyễn Hạ Lào, Phó Ban đại diện TCCĐ, nhớ lại, vào ngày 25/6, TCCĐ phát hiện dấu vết rùa mẹ lên bãi, nhưng vì rùa tạo nhiều ổ giả nên không tìm ra trứng. “Cứ tưởng rùa mẹ chỉ lên dò bãi, ai ngờ đêm qua lại được chứng kiến rùa con chào đời, món quà bất ngờ và hạnh phúc vô cùng”, anh Lào kể thêm. Không chỉ ở bãi Đông, tại bãi Nam cũng ghi nhận rùa mẹ lên đẻ và rùa con tự xuống biển. Anh Phan Văn Trường, người dân địa phương, kể: “Hôm 25/7, trong lúc đi câu, tôi vô tình bắt gặp hàng chục rùa con bò xuống biển. Tiếc là không mang điện thoại để ghi lại khoảnh khắc đó”.
Hiện trên thế giới chỉ có 7 loài rùa biển quý hiếm, Việt Nam ghi nhận 5 loài, trong đó vích là loài phân bố rộng và vẫn còn sinh sản ở các bãi biển xa bờ. Rùa biển có vòng đời đặc biệt dài, có loài mất đến 30 năm mới trưởng thành và trong hàng nghìn rùa con, chỉ khoảng 1 con sống sót đến tuổi sinh sản. Điều kỳ diệu là chúng luôn trở về đúng nơi chào đời để đẻ trứng, vượt hàng nghìn km từ vùng kiếm ăn về bãi sinh sản.
Theo Chi cục Thủy sản Gia Lai, nhờ môi trường biển trong lành và hệ sinh thái được quản lý bảo vệ tốt, những năm gần đây, tỉnh này liên tiếp đón rùa mẹ lên bãi đẻ trứng. Từ năm 2016 đến nay, ngư dân Gia Lai đã cứu hộ, thả về biển 46 cá thể rùa và bảo vệ thành công 14 ổ trứng, đưa 674 rùa con trở lại đại dương. Riêng hai năm 2024–2025, xã đảo Nhơn Châu liên tục ghi nhận rùa sinh sản, minh chứng sống động cho nỗ lực bảo tồn biển và đa dạng sinh học của địa phương.