Độc đáo bánh chưng làng Cát Trù

14:21 31/01/2024

Mỗi dịp Tết đến, bánh chưng là món không thể thiếu trong mâm cơm cúng của người Việt. Nói đến bánh chưng thì làng Cát Trù (Hùng Việt, Cẩm Khê, Phú Thọ) đã có tiếng từ thuở xa xưa với sự tích “bánh chưng, bánh dày” của hoàng tử Lang Liêu thời vua Hùng. Người làng Cát Trù luôn tự hào về nghề làm bánh chưng và mỗi dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, bánh chưng của họ đều được chọn để đưa vào mâm lễ dâng lên các Vua Hùng.

Để có một chiếc bánh chưng xanh vừa đẹp mắt vừa ngon thì nguyên liệu đầu tiên chính là lá rong. Người dân làng Cát Trù cho biết, lá dong phải chọn lá bánh tẻ bản to vừa, dày và cuống mỏng được trồng ở các tỉnh như Hà Giang, Yên Bái...
Đỗ xanh là nguyên liệu không thể thiếu của bánh chưng. Đỗ phải được rửa qua nhiều lần nước cho sạch vỏ, thường đỗ được ngâm từ 6 đến 7 tiếng. Tùy theo sở thích và thói quen, có người sẽ cho nhân đỗ sống vào gói cùng bánh nhưng cũng có người nấu nhân đỗ trước khi cho vào gói.
Thịt lợn thường là thịt ba chỉ hoặc thịt nửa mỡ nửa nạc nuôi tự nhiên không cám tăng trọng. Thịt được thái thành từng miếng rộng khoảng 2 – 3 đốt ngón tay, ướp gia vị cho đậm đà rồi gói cùng gạo nếp, nhân đỗ…
Gạo là gạo nếp cái hoa vàng hoặc nếp nhung trồng ở Thái Bình, Nam Định. Gạo vo thật kỹ trước một giờ, để ráo nước, không nên ngâm gạo lâu vì như vậy gạo sẽ bị nở, khó gói và làm chua bánh nhanh.
Mặc dù được gói thủ công bằng tay (không dùng khuôn) nhưng bánh chưng Cát Trù vẫn được du khách trong và ngoài tỉnh ưa thích vì ngon, dẻo và vuông vức, đẹp mã. Để chiếc bánh vuông đẹp, mịn, rền thì lúc gói phải làm sao đỗ trong gạo, gạo trong lá và gói chặt tay vừa độ.
Bà Nguyễn Thị Ảnh – Chủ một cơ sở làm bánh chưng nổi tiếng ở Cát Trù cho biết, từ ngày 15/12 âm lịch đến Tết Nguyên Đán, cơ sở phải huy động tất cả các thành viên trong gia đình, người già chuẩn bị lá, gói bánh; trẻ con làm những việc nhẹ; người lớn làm việc nặng hơn.
Vào dịp Tết, các cơ sở làm bánh chưng ở Cát Trù đều phải thuê thêm nhân công cho kịp tiến độ sản xuất.
Bánh được nấu bằng bếp củi, mỗi nồi lớn có thể chứa được khoảng 300 chiếc bánh. Thời gian để bánh chín là khoảng 10 tiếng.
Đã có truyền thống trong công việc làm bánh chưng nên các khâu đều được căn thời gian rất chặt chẽ. Đơn cử như việc “canh” bánh được ghi chú rõ ràng, cụ thể ở mỗi cơ sở làm bánh ở Cát Trù. Vào mỗi dịp Tết Nguyên đán, các cơ sở sản xuất bánh chưng ở đây đều rất nhộn nhịp.
Ngoài bếp củi, các cơ sở ở Cát Trù còn nấu bánh bằng lò hơi điện. Mặc dù thời gian không giảm đi nhiều nhưng nấu bánh bằng nồi điện thường sẽ đều hơn, nấu bằng bếp củi sẽ luôn phải canh và mồi lửa.
Ngày xưa, cuộc sống khó khăn, bánh chưng chỉ được ăn vào dịp lễ, Tết nhưng hiện nay, kinh tế khá giả, bánh chưng được người tiêu dùng sử dụng hàng ngày. Vì vậy, nghề làm bánh chưng Cát Trù có quanh năm, đặc biệt vào các dịp Tết Nguyên đán, nhu cầu lại tăng cao và đây được coi là vụ sản xuất chính trong năm.
Tiêu chuẩn của chiếc bánh chưng Cát Trù phải có hình thức đẹp, vuông thành sắc cạnh, màu sắc tươi tắn, gạo rền, thơm hương. Bánh thơm ngon không chỉ bởi lớp nhân đậm đà, lớp vỏ gạo cũng phải dẻo, mềm rền hạt, không nhão. Quá trình tạo nên sản phẩm kỳ công, đòi hỏi người gói có kỹ thuật, tâm huyết, thổi được hồn vào từng chiếc bánh.
Nguyễn Bình - Phong Sơn

Quyết định kỷ luật của AFC đối với Malaysia vì sử dụng cầu thủ nhập tịch sai quy định đã làm thay đổi cục diện bảng F vòng loại Asian Cup 2027, qua đó giúp ĐT Việt Nam giành vé sớm một lượt đấu. Từ bước ngoặt này, không chỉ là câu chuyện điểm số, mà còn đặt ra nhiều vấn đề về quản trị, pháp lý và chiến lược xây dựng lực lượng của bóng đá Việt Nam trong dài hạn.

Trong buổi họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao diễn ra chiều 19/3 tại Hà Nội, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng đã thông tin về nhiều vấn đề được dư luận quan tâm như việc Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Mỹ (USCIRP) đưa Việt Nam vào danh sách quan tâm đặc biệt về tự do tôn giáo hay Mỹ khởi động điều tra thương mại về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp trong đó có Việt Nam.

UBND TP Hà Nội vừa công bố 30 bài toán lớn của TP giai đoạn 2026-2030 cần lời giải nhằm giải quyết các “điểm nghẽn”; ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai các nhiệm vụ, dự án nhằm giải quyết bài toán lớn.

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 đang chứng kiến sự gia tăng mạnh của các phương thức xét tuyển kết hợp. Thay vì chỉ dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT hay học bạ, nhiều trường đại học (ĐH) sử dụng đồng thời nhiều tiêu chí như điểm thi đánh giá năng lực, học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hay thành tích học tập nhằm đánh giá toàn diện năng lực người học.

Trước sức ép liên tục từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc thành lập một liên minh quân sự để đảm bảo eo biển Hormuz thông suốt, các cường quốc châu Âu đã chọn một lối đi riêng - một trong những lần hiếm hoi trong lịch sử hiện đại, các đồng minh thân cận nhất của Mỹ đồng thanh khước từ một chiến dịch quân sự quy mô lớn do Washington dẫn đầu.

Sáng nay (19/3), trên mảnh đất Lạng Sơn kiên cường, giàu truyền thống lịch sử cách mạng, Bộ Công an phối hợp với tỉnh Lạng Sơn trang trọng tổ chức Lễ khởi công Dự án xây dựng Trường mầm non Hoàng Văn Thụ - một công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp giáo duc và an sinh xã hội tại xã biên giới.

Ngày 19/3, thông tin từ Liên đoàn Bóng đá Việt Nam cho biết, đội tuyển Bangladesh đã quyết định sang Hà Nội từ sáng 21/3, sớm hơn 5 ngày so với thời điểm diễn ra trận giao hữu với đội tuyển Việt Nam trong khuôn khổ FIFA Days tháng 3/2026.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文