Độc đáo bánh chưng làng Cát Trù

14:21 31/01/2024

Mỗi dịp Tết đến, bánh chưng là món không thể thiếu trong mâm cơm cúng của người Việt. Nói đến bánh chưng thì làng Cát Trù (Hùng Việt, Cẩm Khê, Phú Thọ) đã có tiếng từ thuở xa xưa với sự tích “bánh chưng, bánh dày” của hoàng tử Lang Liêu thời vua Hùng. Người làng Cát Trù luôn tự hào về nghề làm bánh chưng và mỗi dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, bánh chưng của họ đều được chọn để đưa vào mâm lễ dâng lên các Vua Hùng.

Để có một chiếc bánh chưng xanh vừa đẹp mắt vừa ngon thì nguyên liệu đầu tiên chính là lá rong. Người dân làng Cát Trù cho biết, lá dong phải chọn lá bánh tẻ bản to vừa, dày và cuống mỏng được trồng ở các tỉnh như Hà Giang, Yên Bái...
Đỗ xanh là nguyên liệu không thể thiếu của bánh chưng. Đỗ phải được rửa qua nhiều lần nước cho sạch vỏ, thường đỗ được ngâm từ 6 đến 7 tiếng. Tùy theo sở thích và thói quen, có người sẽ cho nhân đỗ sống vào gói cùng bánh nhưng cũng có người nấu nhân đỗ trước khi cho vào gói.
Thịt lợn thường là thịt ba chỉ hoặc thịt nửa mỡ nửa nạc nuôi tự nhiên không cám tăng trọng. Thịt được thái thành từng miếng rộng khoảng 2 – 3 đốt ngón tay, ướp gia vị cho đậm đà rồi gói cùng gạo nếp, nhân đỗ…
Gạo là gạo nếp cái hoa vàng hoặc nếp nhung trồng ở Thái Bình, Nam Định. Gạo vo thật kỹ trước một giờ, để ráo nước, không nên ngâm gạo lâu vì như vậy gạo sẽ bị nở, khó gói và làm chua bánh nhanh.
Mặc dù được gói thủ công bằng tay (không dùng khuôn) nhưng bánh chưng Cát Trù vẫn được du khách trong và ngoài tỉnh ưa thích vì ngon, dẻo và vuông vức, đẹp mã. Để chiếc bánh vuông đẹp, mịn, rền thì lúc gói phải làm sao đỗ trong gạo, gạo trong lá và gói chặt tay vừa độ.
Bà Nguyễn Thị Ảnh – Chủ một cơ sở làm bánh chưng nổi tiếng ở Cát Trù cho biết, từ ngày 15/12 âm lịch đến Tết Nguyên Đán, cơ sở phải huy động tất cả các thành viên trong gia đình, người già chuẩn bị lá, gói bánh; trẻ con làm những việc nhẹ; người lớn làm việc nặng hơn.
Vào dịp Tết, các cơ sở làm bánh chưng ở Cát Trù đều phải thuê thêm nhân công cho kịp tiến độ sản xuất.
Bánh được nấu bằng bếp củi, mỗi nồi lớn có thể chứa được khoảng 300 chiếc bánh. Thời gian để bánh chín là khoảng 10 tiếng.
Đã có truyền thống trong công việc làm bánh chưng nên các khâu đều được căn thời gian rất chặt chẽ. Đơn cử như việc “canh” bánh được ghi chú rõ ràng, cụ thể ở mỗi cơ sở làm bánh ở Cát Trù. Vào mỗi dịp Tết Nguyên đán, các cơ sở sản xuất bánh chưng ở đây đều rất nhộn nhịp.
Ngoài bếp củi, các cơ sở ở Cát Trù còn nấu bánh bằng lò hơi điện. Mặc dù thời gian không giảm đi nhiều nhưng nấu bánh bằng nồi điện thường sẽ đều hơn, nấu bằng bếp củi sẽ luôn phải canh và mồi lửa.
Ngày xưa, cuộc sống khó khăn, bánh chưng chỉ được ăn vào dịp lễ, Tết nhưng hiện nay, kinh tế khá giả, bánh chưng được người tiêu dùng sử dụng hàng ngày. Vì vậy, nghề làm bánh chưng Cát Trù có quanh năm, đặc biệt vào các dịp Tết Nguyên đán, nhu cầu lại tăng cao và đây được coi là vụ sản xuất chính trong năm.
Tiêu chuẩn của chiếc bánh chưng Cát Trù phải có hình thức đẹp, vuông thành sắc cạnh, màu sắc tươi tắn, gạo rền, thơm hương. Bánh thơm ngon không chỉ bởi lớp nhân đậm đà, lớp vỏ gạo cũng phải dẻo, mềm rền hạt, không nhão. Quá trình tạo nên sản phẩm kỳ công, đòi hỏi người gói có kỹ thuật, tâm huyết, thổi được hồn vào từng chiếc bánh.
Nguyễn Bình - Phong Sơn

Một sáng cuối năm 2025, khi mặt trời vừa nhô cao trên dòng sông Hậu, tôi trở lại ấp Phũm Soài, xã Châu Phong, tỉnh An Giang. Trong không gian tĩnh lặng của buổi sớm mai, âm thanh quen thuộc lại vang lên: tiếng thoi gõ nhịp đều đặn, len lỏi từ những hiên nhà mở rộng hướng ra phía mặt sông. 

Năm 2025, cuộc chiến chống hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại diễn ra quyết liệt hơn bao giờ hết. Hàng loạt vụ việc liên quan đến người nổi tiếng như Hoàng Hường với thực phẩm chức năng, Mailisa với mỹ phẩm giả, hay Thùy Tiên – Quang Linh Vlog với kẹo rau củ kém chất lượng… đã gióng lên hồi chuông báo động là sức khỏe và đời sống người dân đang bị bủa vây bởi hàng hóa bẩn, kém chất lượng.

Sáng 13/1, Trung tá Đậu Đình Minh, Phó Giám thị phụ trách Trại giam Phước Hòa (Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, Bộ Công an, đóng tại xã Tân Phước 2, tỉnh Đồng Tháp) cho biết, đã tìm thấy phạm nhân Huỳnh Văn Đời (SN 1984, ngụ xã Long Hưng, tỉnh Đồng Tháp).

Nếu nhìn vào trận đấu cuối cùng của U23 Việt Nam tại bảng A Vòng chung kết U23 châu Á 2026, cái tên để lại dấu ấn đậm nét nhất không chỉ là thủ thành Nguyễn Trung Kiên với những pha cứu thua xuất sắc hay Nguyễn Đình Bắc với tình huống lập công đáng nhớ, mà chính là HLV Kim Sang Sik – người đã đưa ra những lựa chọn nhân sự và chiến thuật hợp lý, góp phần định hình cục diện trận đấu. Đó cũng là dấu ấn quen thuộc của nhà cầm quân người Hàn Quốc kể từ khi “bén duyên” với bóng đá Việt Nam.

Chiều tối 12/1, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Đắk Lắk đã tống đạt quyết định khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam về tội danh “Cố ý gây thương tích” đối với Trần Văn Hội (SN 1997) Phan Thanh Tùng (SN 1987), Hồ Văn Viên (SN 1994, cùng trú khu phố Mỹ Hòa, phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk).

Ngày 12/1, UBND TP Hồ Chí Minh đã chuyển và công bố Quyết định số 3693/QĐ-UBND về việc giải thể Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Quốc tế Mỹ (thường gọi Trường Quốc tế Mỹ AISVN) cho các cá nhân có trách nhiệm của trường này và một số cơ quan chức năng có liên quan. Quyết định giải thể được ký ngày 31/12/2025 

Cơ quan Công an thu giữ tại hiện trường gồm 42 khẩu súng bắn đạn nhựa các loại, hơn 5kg đạn nhựa và nhiều trang bị hỗ trợ khác, như đồ bảo hộ, phụ kiện gắn kèm. Toàn bộ số người có liên quan và tang vật đã được lập biên bản bàn giao cho Công an phường Long Biên để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文