Hải quan tiếp tục đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính

Việc rút ngắn thời gian thông quan đang được ngành Hải quan xác định là “chìa khóa” quan trọng nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý và kiểm soát nguồn thu ngân sách. Không dừng lại ở việc nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp, ngành Hải quan còn đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số và quyết liệt đấu tranh chống buôn lậu. Thực tế cho thấy, kể từ khi các thủ tục hải quan được triển khai trên môi trường trực tuyến, thời gian xử lý hồ sơ đã được rút ngắn tới khoảng 50%, mang lại lợi ích rõ rệt cho cộng đồng doanh nghiệp.

Đánh giá cao những nỗ lực này, ông Lee Sung Bag – Giám đốc Công ty UTI VINA Vĩnh Phúc cho rằng, việc cắt giảm các thủ tục hành chính, chuyển toàn bộ quy trình sang hình thức trực tuyến là một bước tiến đáng ghi nhận của ngành Hải quan. Nhờ đó, doanh nghiệp (DN) không còn phải trực tiếp đến cơ quan Hải quan, giảm thời gian đi lại, hạn chế chờ đợi và tiết kiệm đáng kể chi phí hoạt động.

Bên cạnh cải cách thủ tục, công tác hỗ trợ DN cũng được chú trọng. Theo ông Trần Việt Hưng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Khu vực V, đơn vị luôn duy trì hoạt động hiệu quả của các Tổ tư vấn và các đội hải quan cửa khẩu. “Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ kịp thời, giải đáp ngay những vướng mắc phát sinh, giúp DN hoàn thành thủ tục hải quan nhanh chóng, thuận lợi và đúng quy định”, ông Hưng nhấn mạnh.

Để hạn chế kiểm tra thực tế, rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí cho DN, ngành Hải quan đang nỗ lực giảm tối đa tỷ lệ tờ khai bị phân vào luồng Đỏ, qua đó tạo thuận lợi hơn cho hoạt động XNK. Ví dụ, nếu như đơn hàng xuất khẩu của DN thuộc nhóm hàng luồng đỏ hải quan, có nghĩa là lô hàng được yêu cầu kiểm tra ở mức độ cao nhất, từ kiểm tra chi tiết hồ sơ giấy tờ và kiểm tra thực tế toàn bộ hàng hóa thì thời gian thông quan sẽ mất nhiều ngày và sẽ phát sinh chi phí, ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng. Tuy nhiên, khi được ưu tiên theo luồng xanh thì chỉ mất khoảng một giờ đồng hồ là lô hàng đã được thông quan.

Theo ông Jiang Hai Yan, Phó Tổng giám đốc Công ty Creative Lights Việt Nam, mỗi lô hàng của DN thường mất từ 15–30 ngày để giao đến tay đối tác, tùy theo thị trường xuất khẩu. Việc được ưu tiên phân luồng xanh đã rút ngắn đáng kể thời gian làm thủ tục hải quan và thông quan, giúp DN chủ động bảo đảm tiến độ giao hàng. “Thủ tục nhanh gọn không chỉ giúp chúng tôi giữ vững cam kết với khách hàng mà còn tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả và lợi nhuận trong sản xuất, kinh doanh”, ông Jiang Hai Yan chia sẻ.

Bà Trương Bình An, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực III cho biết, trước đây tỷ lệ phân luồng đỏ tại đơn vị thường ở mức xấp xỉ 5%, song nhờ rà soát, hoàn thiện các tiêu chí quản lý rủi ro, tỷ lệ này đã giảm còn khoảng 2,7%. Riêng trong quý III/2025, luồng đỏ chỉ chiếm 2,2% tổng số tờ khai, trong khi luồng xanh đạt gần 70%, cho thấy hiệu quả rõ nét của cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng quản lý rủi ro trong thông quan hàng hóa.

Với quyết tâm cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, Chi cục Hải quan khu vực III đã rút ngắn đáng kể thời gian thông quan, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động XNK Nhờ vận hành linh hoạt, ứng dụng dữ liệu dùng chung, xử lý tờ khai liên tục kể cả ngày nghỉ, đơn vị bảo đảm hoạt động thông suốt trong bối cảnh sắp xếp bộ máy, tinh gọn tổ chức và giảm gần 20% biên chế. Hiệu quả cải cách giúp kim ngạch hàng hóa qua địa bàn tăng trưởng tích cực, tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách nhà nước. Đến cuối tháng 10/2025, Hải quan khu vực III đã hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách được giao trước thời hạn 75 ngày, với tổng số thu đạt hơn 66.700 tỷ đồng; đến nay con số này đã xấp xỉ 75.000 tỷ đồng, vượt 12,6% dự toán cả năm. Theo Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực III Trần Mạnh Cường, kết quả trên không chỉ đến từ tăng trưởng kim ngạch mà quan trọng hơn là nhờ đổi mới phương thức điều hành, đơn giản hóa thủ tục, ứng dụng công nghệ trong giám sát, kiểm tra và thông quan. Đây là nền tảng để Hải quan khu vực III tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo đà vững chắc bước sang năm 2026, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và logistics trên địa bàn.

Song song đó, Hải quan khu vực III đẩy mạnh hiện đại hóa, ứng dụng giám sát tự động bằng seal định vị điện tử, camera trực tuyến, phân công kiểm tra hồ sơ tự động trên hệ thống VNACCS, VCIS và triển khai ứng dụng “Tra cứu thông tin tờ khai”, nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp.

Theo Quyết định số 1524/QĐ-TTg ngày 06/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ, đầu năm 2025, Cục Hải quan Cần Thơ (nay là Chi cục Hải quan khu vực XIX) được giao dự toán thu NSNN 2.415 tỷ đồng. Sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết số 202/2025/QH15, đơn vị quản lý địa bàn TP. Cần Thơ, Vĩnh Long và Cà Mau, với dự toán thu năm 2025 được điều chỉnh lên 2.810 tỷ đồng, dù vẫn giảm 13,57% so với kết quả thực hiện năm 2024. Trong bối cảnh nhiều nguồn thu chủ lực suy giảm, các dự án lớn kết thúc giai đoạn nhập khẩu, ngay từ đầu năm 2025, Chi cục Hải quan khu vực XIX đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp tăng thu, chống thất thu, cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp và quản lý chặt công tác miễn, hoàn thuế, kiểm tra sau thông quan, phòng chống buôn lậu. Nhờ đó, đến hết ngày 17/12/2025, tổng số thu NSNN của Chi cục đạt 2.831,2 tỷ đồng, bằng 100,75% dự toán được giao. Trong thời gian còn lại của năm, đơn vị tiếp tục tập trung các giải pháp nhằm phấn đấu thu ngân sách đạt mức cao nhất.

Việc giảm tỷ lệ phân luồng cũng là một điểm thuận lợi cho DN và đòi hỏi sự tuân thủ từ doanh nghiệp. Thực tế cho thấy khi công nghệ được đẩy mạnh, việc cải cách hành chính lĩnh vực hải quan đã đem lại lợi thế cạnh tranh không nhỏ cho các DN. Ví dụ như với ứng dụng tự tra cứu thông tin tờ khai hải quan này thì chỉ mấy phút với mã số tờ khai được cấp bởi cơ quan hải quan, DN có thể biết rõ được thông tin hồ sơ lô hàng xuất khẩu của mình, qua đó giúp rút ngắn thời gian xử lý. Hệ thống điện tử này giúp cho DN rất nhiều trong việc trong việc tự tra cứu hồ sơ hải quan của mình hiện tại đã được thông quan chưa, hay là nó đang ở cái tình trạng như thế nào, có vấn đề gì không? Và do vậy mà DN chủ động trong việc khai báo hồ sơ.

Theo bà Lê Nguyễn Việt Hà, đại diện Cục Hải quan, năm 2026 ngành Hải quan đặt mục tiêu cắt giảm 30% thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính, đồng thời bãi bỏ ít nhất 30% điều kiện kinh doanh không cần thiết. Các thủ tục đủ điều kiện sẽ được triển khai 100% trực tuyến toàn trình.

Theo lộ trình, đến năm 2030, mô hình hải quan số sẽ được hoàn thiện, với 100% chứng từ trong hồ sơ hải quan được số hóa, góp phần quan trọng cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và hỗ trợ DN.

Phù hợp với Chiến lược phát triển ngành Hải quan đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ngành Hải quan phấn đấu hoàn thành xây dựng hải quan thông minh, bảo đảm mức độ hài lòng của doanh nghiệp đạt từ 95% trở lên.

Năm 2025, ngành Hải quan triển khai nhiều giải pháp cải cách đột phá, nổi bật là việc tham mưu ban hành Quyết định số 1848/QĐ-TTg, cắt giảm và đơn giản hóa 39 thủ tục, 16 điều kiện trong lĩnh vực hải quan, qua đó giúp doanh nghiệp giảm thời gian, chi phí và tăng tính minh bạch trong thực hiện thủ tục.

Về thu ngân sách, đại diện Cục Hải quan cho biết, đến ngày 11/12/2025, toàn ngành đã thu đạt 420.600 tỷ đồng và đang phấn đấu hoàn thành mục tiêu 470.000 tỷ đồng. Thời gian tới, ngành Hải quan tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, bám sát tiến độ thu theo từng tuần, từng mặt hàng, tăng cường phối hợp liên ngành, chống thất thu và hỗ trợ DN trong cao điểm thông quan cuối năm.

Việc tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, giúp người dân nhận diện thủ đoạn của tội phạm và chủ động tham gia phòng ngừa từ sớm, từ xa. Tại hội nghị, người dân được cung cấp thông tin về tình hình an ninh trật tự, xem tư liệu thực tế, hướng dẫn nhận biết các dấu hiệu vi phạm và được kêu gọi tích cực tố giác tội phạm, không tiếp tay cho các hành vi liên quan đến ma túy, góp phần giữ gìn an ninh biên giới.

Nhân dịp này, Ban Tổ chức đã trao tặng 100 phần quà cho các gia đình chính sách, hộ nghèo và phát tờ rơi tuyên truyền phòng, chống ma túy trên địa bàn.