Liên tục có người tử vong vì sét đánh
Trong trận mưa giông chiều ngày 12/5, sét bất ngờ đánh trúng 3 người đang đi trên 2 xe máy tại đường tỉnh 456, đoạn qua địa bàn xã Thụy Thanh, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình khiến cả 3 thiệt mạng.
Ngoài ra, sét đánh trúng trang trại nuôi lợn ở xã Tây Đô, huyện Hưng Hà (Thái Bình) làm chết 229 con lợn chuẩn bị xuất chuồng. Cũng trong chiều 12/5, nhiều huyện của tỉnh Hưng Yên xuất hiện mưa giông. Tại cánh đồng xã Lệ Xá, huyện Tiên Lữ, một phụ nữ 54 tuổi đang phun thuốc trừ sâu đã bị luồng sét đánh tử vong…
Các tỉnh Bắc Bộ lại chuẩn bị bắt đầu một mùa mưa bão, đồng nghĩa với việc sét đánh gây rủi ro về người và tài sản cũng gia tăng. Vậy làm thế nào để phòng, tránh sét? Theo TS Nguyễn Xuân Anh, Viện trưởng Viện Vật lý Địa cầu, chủ nhiệm đề tài "Nghiên cứu giông sét và đề xuất các giải pháp phòng chống ở Việt Nam" cho biết: Việt Nam nằm ở tâm giông của châu Á, một trong ba tâm giông lớn trên thế giới có hoạt động giông sét mạnh. Số ngày giông trung bình khoảng 80 ngày/năm và giờ giông trung bình 200 giờ/năm.
Hoạt động giông phân bố phức tạp, nơi có số giờ giông nhỏ như Cam Ranh (55 giờ/năm), nơi đạt số giờ giông cao như A Lưới tới 489 giờ /năm. Một số địa phương giông sét xuất hiện nhiều như xã Cổ Dũng (Hải Dương), huyện Đông Anh (Hà Nội), Thăng Bình (Quảng Nam), đồng bằng sông Cửu Long... Hàng năm, số người tử vong vì sét đánh ở Việt Nam luôn ở mức cao so với khu vực.
Nói về tai nạn do sét, ông Nguyễn Xuân Anh phân tích, sét đánh thẳng vào vị trí nạn nhân từ trên đám mây xuống. Khi nạn nhân đứng cạnh vật bị sét đánh, sét có thể phóng qua khoảng cách không khí giữa người và vật, trường hợp này gọi là sét đánh tạt ngang. Sét đánh khi nạn nhân tiếp xúc với vật bị sét đánh hoặc khi người tiếp xúc với mặt đất ở một vài điểm khi có sét lan truyền trên mặt đất. Sét lan truyền qua đường dây cáp tới các vật như điện thoại, tivi, ổ cắm…
Sét đánh thẳng là nguy hiểm nhất, cứ 10 người bị sét đánh thẳng thì 8 người chết. Khi sét đánh xuống cây, thì 1 tia sét có thể giết chết ngay vài người xung quanh. Sét là hiện tượng ngẫu nhiên nên không có vị trí an toàn tuyệt đối. Tuy nhiên, việc chủ động đề phòng tránh sét tìm nơi an toàn hơn có thể làm giảm đáng kể khả năng bị sét đánh.
Theo ông Anh, khi gặp mưa, không nên đứng thành nhóm túm tụm một chỗ. Trong mùa giông sét, người dân khi đi làm đồng cần để ý đến dự báo thời tiết, nếu có khả năng xảy ra giông (dựa vào quy tắc nghe - nhìn hay dấu hiệu khác biểu hiện của giông như mây đen, gió...) thì phải nhanh chóng về nhà, phải trang bị hệ thống chống sét trước khi có giông.
TS Nguyễn Xuân Anh cho biết, chỗ an toàn để tránh sét là tòa nhà, hay công sở có lắp đặt hệ thống chống sét. Khi ở trong nhà thì nên đứng xa cửa sổ, cửa ra vào, các đồ dùng điện, tránh các chỗ ẩm ướt như buồng tắm, bể nước, vòi nước, không nên dùng điện thoại, trừ trường hợp rất cần thiết. Nguyễn Xuân Anh khẳng định, điều đơn giản và tối thiểu nhất người dân cần làm, là nghe dự báo thời tiết để lên kế hoạch làm việc. Khi làm ở khu vực nào đó, để ý trước các nơi có thể trú mưa và tránh sét an toàn.
Khi trời sắp xảy ra giông, thì biện pháp tránh sét tốt nhất là nên về nhà. Chỗ an toàn để tránh sét là tòa nhà, hay công sở có lắp đặt hệ thống chống sét (đơn giản nhất là cột thu lôi Franklin)… Nên rút phích cắm các thiết bị điện trước lúc có giông gần xảy ra. Với các đường dây điện thoại, hay dây điện vì nối với lưới bên ngoài nên rất có thể bị ảnh hưởng sét đánh lan truyền. Nên tránh xa các dây này và các vật dùng điện với khoảng cách ít nhất là 1m. Vô tuyến nối với dây ăng ten để ngoài trời cũng rất cần rút ra khi có giông.