Lung Ngọc Hoàng, lá phổi xanh giữa lòng đồng bằng sông Cửu Long
Khu bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Lung Ngọc Hoàng vẫn sừng sững như một “lá phổi xanh” trọng yếu, không chỉ điều hòa khí hậu mà còn là báu vật đa dạng sinh học của cả vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Nơi đây lưu giữ một hệ sinh thái đất ngập nước độc đáo, ngôi nhà chung của hàng trăm loài động, thực vật quý hiếm đang được bảo vệ nghiêm ngặt.
Khu BTTN Lung Ngọc Hoàng thuộc xã Phương Bình (huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang cũ, nay thuộc xã Phương Bình, TP Cần Thơ). Ông Lê Văn Sơn, Phó Giám đốc Khu BTTN Lung Ngọc Hoàng cho hay: Khu có tổng diện tích lên đến 2.800 ha, trong đó hơn 53% là đất có rừng (chủ yếu là rừng tràm). Lung Ngọc Hoàng được chia thành ba phân khu chức năng: bảo vệ nghiêm ngặt, phục hồi sinh thái và dịch vụ hành chính.
Sự đa dạng sinh học nơi đây khiến các nhà khoa học phải kinh ngạc. Hệ thực vật có tới 396 loài bậc cao, trong đó nhiều loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam và danh sách IUCN như cà na, lúa ma, trâm hùng và dầu nước. Về động vật, nơi đây là thiên đường của 206 loài, từ các loài chim quý như bạc má, cò ốc, giang sen đến các loài thú như dơi chó, rái móng, chồn mực và các loài bò sát quý hiếm như càng đước, cua đinh, rùa vàng. Hệ thống lung trũng ngập nước quanh năm đã biến nơi này thành “cái rốn cá” của vùng phía Tây sông Hậu, thu hút vô số loài thủy sinh về sinh sống.
Để gìn giữ nguyên vẹn “kho báu” thiên nhiên này, tỉnh Hậu Giang (cũ) đã phê duyệt Phương án quản lý rừng bền vững giai đoạn 2021-2030. Mục tiêu hàng đầu là bảo tồn sự độc đáo và đa dạng sinh học bản địa, đồng thời khai thác tài nguyên một cách hợp lý để duy trì cân bằng sinh thái, gia tăng độ che phủ rừng và đảm bảo sự phát triển bền vững cho cả vùng.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với Lung Ngọc Hoàng chính là nguy cơ cháy rừng vào mùa khô. Ban quản lý đã xây dựng phương án phòng cháy, chữa cháy chặt chẽ với lực lượng tham gia lên tới gần 400 người, bao gồm cả cán bộ và người dân địa phương. Công tác tuần tra liên ngành được tăng cường, phương tiện chữa cháy luôn sẵn sàng, cùng với đó là sự chung tay tích cực của cộng đồng trong việc bảo vệ rừng.
Ông Lương Hùng Nữa, người đã gắn bó 38 năm với Lung Ngọc Hoàng chia sẻ: “Dù mưa hay nắng, tôi và anh em trong tổ vẫn miệt mài tuần tra, canh giữ để ngăn chặn mọi hành vi xâm hại, săn bắt trái phép. Chúng tôi chỉ mong giữ cho Lung Ngọc Hoàng được bình yên, thiên nhiên không bị xâm hại để mai sau còn nguyên vẹn”.
Bên cạnh giá trị bảo tồn, Lung Ngọc Hoàng còn sở hữu tiềm năng du lịch sinh thái rất lớn. Năm 2021, Đề án du lịch sinh thái Khu BTTN Lung Ngọc Hoàng đã được UBND tỉnh Hậu Giang (cũ) phê duyệt với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 526 tỷ đồng.
Đề án hướng đến phát triển đa dạng các loại hình như: khám phá thiên nhiên, du lịch giải trí, “con đường tràm” thuần thiên nhiên, nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và cả du lịch tuần trăng mật. Trọng tâm là xây dựng khu nghỉ dưỡng sinh thái hài hòa với thiên nhiên và khu lâm viên rộng 53 ha để nuôi thú hoang dã, cắm trại và giáo dục môi trường. Kế hoạch lựa chọn nhà đầu tư dự kiến diễn ra từ đầu năm 2025, hứa hẹn biến nơi đây thành điểm đến hấp dẫn, nơi con người có thể hòa mình vào thiên nhiên.