Người đàn ông nuôi gà lôi trắng trở về trong sự vui mừng của gia đình và hàng xóm
Chiều 13/8, căn nhà nhỏ ở xóm Thịnh Tâm, xã Đô Lương (Nghệ An) bỗng trở nên rộn ràng khác thường. Người thân, hàng xóm, bạn bè ai nấy đều kéo tới, vừa tò mò, vừa mừng rỡ khi thấy anh Thái Khắc Thành, người đàn ông vừa bị tuyên 6 năm tù vì bán gà lôi trắng, trở về nhà sau khi bị tạm giam.
Trước đó, Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên đã ra quyết định thay đổi biện pháp ngăn chặn đối với anh Thành, từ tạm giam sang cấm đi khỏi nơi cư trú, để chờ xét xử phúc thẩm toàn bộ vụ án. Quyết định này được đưa ra sau khi Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hưng Yên chính thức kháng nghị toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị hủy án để điều tra lại.
Trong căn bếp nhỏ, chị Nguyễn Thị Oanh – vợ anh Thành vừa tất bật pha trà mời khách, vừa khóc khi nhắc về những tháng ngày chồng bị tạm giam. “Anh ấy làm nông, nuôi gà, trồng hoa, rồi nhận hát đám cưới để kiếm thêm thu nhập. Nuôi gà cảnh với anh là một niềm vui, như người khác nuôi chim hay cá cảnh thôi. Tôi không biết loại gà đó thuộc danh sách cấm nuôi, buôn bán”, chị nghẹn giọng.
Ngày anh bị bắt, chị Oanh phải nghỉ việc ở nhà chăm mẹ chồng gần 80 tuổi và ba con nhỏ. Mỗi tháng, chị chỉ được thăm chồng một lần, mỗi lần phải gửi con cho hàng xóm rồi vượt hàng trăm cây số ra trại giam. “Mấy đứa nhỏ nhớ bố lắm. Hôm nay thấy bố về, chúng cứ ôm lấy không rời,” chị lau nước mắt.
Theo lời chị Oanh, vài năm trước, anh Thành mua một con gà lôi trống và hai con gà lôi mái qua mạng xã hội. Sau thời gian nuôi, gà mái đẻ được 10 trứng và nở thành đàn gà con khỏe mạnh. Tháng 3/2025, anh đăng bán 10 gà lôi con trên mạng, giá 500 nghìn đồng mỗi con. Một tài khoản lạ đặt mua. Khi thuê xe giao hàng ra Thái Bình (nay là Hưng Yên), anh bị bắt quả tang, tang vật gồm 10 gà lôi con. Công an khám xét nhà, thu thêm 3 gà lôi bố mẹ.
Cá thể gà lôi trắng có tên khoa học Lophura nycthemera là loài thuộc danh mục động vật nguy cấp, quý, hiếm. Tuy nhiên, thời điểm bắt giữ và xét xử, chính sách pháp luật đã có thay đổi: từ nhóm IB (cấm tuyệt đối) xuống nhóm IIB (hạn chế hơn về mức xử lý).
Ông Thái Khắc Dũng, xóm trưởng xóm Thịnh Tâm khẳng định: “Anh Thành sống chan hòa, chưa từng vi phạm pháp luật. Ở xóm, ai cũng biết anh ấy chỉ quanh quẩn với ruộng, đàn gà, tối đi hát đám cưới kiếm thêm. Nghe tin bị bắt, cả xóm sững sờ. Chúng tôi cứ nghĩ đó là gà cảnh bình thường”.
Cùng quan điểm, ông Trần Văn Sơn – Chủ tịch UBND xã Đô Lương cho biết: Gia đình anh Thành thuộc diện thuần nông, sống đàng hoàng. Anh là lao động chính nuôi mẹ già và ba con nhỏ. “Do thiếu hiểu biết nên vi phạm. Mong các cơ quan chức năng xem xét giảm nhẹ để anh sớm đoàn tụ”, ông Sơn nói.
Ngày 13/8, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hưng Yên ra kháng nghị toàn bộ bản án sơ thẩm do Tòa án nhân dân khu vực 5 tuyên ngày 8/8, đề nghị hủy án để điều tra lại. Cùng ngày, Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên ra quyết định thay đổi biện pháp ngăn chặn, cho anh Thành về địa phương chờ xét xử phúc thẩm.
Theo Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên Đỗ Mạnh Tăng, khi nhận thông tin phản ánh từ dư luận, báo chí và cộng đồng mạng, Tòa đã phối hợp cùng Viện kiểm sát và Công an tỉnh rà soát hồ sơ. Kết quả cho thấy cấp sơ thẩm chưa áp dụng Thông tư số 27/2025 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có hiệu lực từ 1/7/2025, trong đó điều chỉnh lại mức độ bảo vệ của gà lôi trắng. Điều này khiến căn cứ buộc tội và mức hình phạt đối với anh Thành có thể không còn phù hợp.
Theo hồ sơ, năm 2022, anh Thành biết gà lôi trắng là loài quý hiếm và có giá trị cao, nên mua về nuôi với ý định nhân giống bán. Anh mua gà trống từ Cần Thơ với giá 4,5 triệu đồng, đổi thêm hai gà mái từ Nghệ An. Sau khi sinh sản được 10 gà con, anh tìm người mua qua mạng và bị bắt khi đang giao hàng tại Hưng Yên. Cơ quan điều tra khởi tố anh về tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm" theo Điều 244 Bộ luật Hình sự, sau đó Tòa sơ thẩm tuyên án 6 năm tù. Tuy nhiên, theo quy định mới, khung hình phạt của anh Thành có thể nhẹ hơn nhiều.
Anh Thành vẫn còn một chặng đường pháp lý dài phía trước, nhưng ít nhất, giờ đây anh được ở bên người thân, nghe tiếng cười con trẻ và tạm gác lại những ngày dài trong trại giam. Câu chuyện của anh Thành không chỉ là một vụ án về gà lôi trắng. Nó còn là lời nhắc về khoảng cách giữa đam mê nuôi thú cảnh và ranh giới pháp luật nơi chỉ một bước chân lỡ có thể dẫn đến vòng lao lý.