Quảng Trị – từ địa chỉ đỏ đến khát vọng xanh

Từ Nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn đến Nghĩa trang Liệt sĩ Đường 9, từ đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải đến Thành Cổ Quảng Trị, đâu đâu cũng rợp bóng cờ đỏ sao vàng trong ngày Quốc khánh.

Tri ân để sống xứng đáng

Sáng 2/9, ở Thành cổ Quảng Trị, trong làn mưa nhẹ đầu thu, đoàn cán bộ, chiến sĩ CAND bước những bước trang nghiêm trên bậc thang dẫn lên Đài tưởng niệm. Trên vai họ, vòng hoa trắng tinh khôi kết thành dòng chữ đỏ: “Đời đời nhớ ơn các anh hùng liệt sĩ”. Nghi lễ dâng hoa dâng hương diễn ra trong khói nhang bảng lảng, tiếng chiêng trầm mặc ngân vang giữa không gian linh thiêng.

Ngay sau những đoàn quân phục xanh, dòng người tri ân vẫn tiếp nối không ngừng. Cựu chiến binh tóc bạc, lưng đã còng, gắng gượng nghiêng mình trước Đài tưởng niệm, bàn tay run run đặt lên hàng tên khắc đá, như đang thì thầm gọi đồng đội. Bên cạnh, em học sinh áo trắng khẽ chắp tay, đôi mắt lặng lẽ dõi theo làn khói hương bay lên trời xanh. Sự hiện diện của nhiều thế hệ, từ những người từng đi qua chiến tranh đến lớp trẻ hôm nay khiến không khí Thành cổ trở nên lắng sâu, gắn kết bằng một sợi dây vô hình của lịch sử, được dệt nên từ khát vọng độc lập, tự do.

Bên dưới Đài tưởng niệm, trong không gian vòm cuốn trầm mặc, bộ hành trang của người lính – chiếc ba lô bạc màu, đôi dép cao su, chiếc mũ cối và khẩu súng đã hoen gỉ – được đặt trong tủ kính trang trọng. Đó không chỉ là những hiện vật, mà là ký thác của cả một thế hệ đã ngã xuống để Tổ quốc đứng lên. Và ở phía bên kia khuôn viên, Bảo tàng Thành cổ lặng lẽ lưu giữ những thước phim, bức ảnh, kỷ vật chiến tranh, như một “ký ức sống” để mỗi người tìm đến, càng thấu hiểu hơn sự hy sinh to lớn của cha anh.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tiếng nói thiêng liêng ấy nhanh chóng lan tỏa đến từng miền quê, từng bản làng, trong đó có Quảng Trị – mảnh đất nghèo khó nhưng bất khuất. Trong những ngày thu lịch sử, nhân dân nơi đây nô nức mít tinh, treo cờ đỏ sao vàng, hòa vào dòng người cả nước bước vào kỷ nguyên mới.

Nhưng lịch sử cũng đặt Quảng Trị vào vị trí đặc biệt: vùng đất đầu sóng ngọn gió, nơi vĩ tuyến 17 chia cắt đất nước suốt 21 năm trời. Hơn ai hết, người Quảng Trị thấu hiểu giá trị của độc lập, tự do. Và cũng hơn ai hết, họ đã phải trả cái giá đắt nhất cho ngày thống nhất non sông. Chỉ riêng 81 ngày đêm mùa hè đỏ lửa 1972, hàng vạn chiến sĩ đã ngã xuống trong cuộc chiến bảo vệ Thành cổ; nhiều người tuổi đôi mươi, thân xác hòa vào dòng Thạch Hãn. Quảng Trị trở thành biểu tượng bất diệt của ý chí quật cường và khát vọng hòa bình được đánh đổi bằng máu.

Mỗi dịp Quốc khánh, Quảng Trị lại rộn ràng đón bước chân tri ân của đồng bào cả nước. Từ Thành cổ đến Trường Sơn, từ Đường 9 đến đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải, những không gian linh thiêng đều phủ kín sắc cờ, sắc hoa. Người tìm về không chỉ để thắp hương tưởng niệm mà còn để cảm nhận sâu hơn giá trị của hòa bình, để nhắc mình sống xứng đáng với những gì thế hệ cha anh đã gửi lại.

Những miền gió mở khát vọng

Nếu như quá khứ đã biến Quảng Trị thành “địa chỉ đỏ” của ký ức chiến tranh, thì hôm nay, nơi đây đang chuyển mình trong sắc xanh của khát vọng. Bước qua tro tàn, Quảng Trị hồi sinh bằng những gam màu mới – nổi bật là màu xanh của hòa bình và phát triển bền vững.

Trên những triền đồi từng bỏng rát gió Lào, hàng trăm trụ điện gió khổng lồ nay vươn cao, cánh quạt quay đều tạo nên bản nhạc mới của công nghiệp xanh. Dọc tuyến ven biển từ Mỹ Thủy đến Lệ Thủy, các dự án điện gió, điện mặt trời nối tiếp nhau mọc lên, biến miền đất khắc nghiệt thành miền đất hứa của năng lượng tái tạo. Người dân Quảng Trị vẫn gọi đó là “những cánh chim gió”, biểu tượng cho khát vọng vươn xa, khát vọng dựng xây một tương lai tươi sáng từ chính vùng đất từng đẫm máu và lửa đạn.

Ở phía Đông Nam, Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị cùng cảng biển nước sâu Mỹ Thủy đang được xây dựng để trở thành cửa ngõ giao thương quan trọng. Ở phía Tây Nam, các cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và La Lay – vốn đã kết nối Việt Nam với Lào, Thái Lan, Myanmar từ nhiều thập niên qua – nay ngày càng tấp nập, góp phần làm cho Hành lang kinh tế Đông – Tây thêm sôi động. Quảng Trị hôm nay không chỉ còn là vùng đất bom đạn mà đang vươn lên thành điểm trung chuyển chiến lược của thương mại, năng lượng và du lịch.

Du lịch hoài niệm chiến tranh – thế mạnh riêng có của Quảng Trị – đang ngày càng được kết hợp với du lịch sinh thái và cộng đồng. Du khách tìm về không chỉ để thắp hương ở Thành cổ, để nghe sóng vỗ Hiền Lương, để ngắm dòng Thạch Hãn trầm mặc mà còn để dạo bước trên bãi biển Cửa Tùng, hòa mình vào không khí lễ hội “Thống nhất non sông” hay Tết Trung thu rộn ràng trong từng thôn xóm. Những trải nghiệm ấy làm nên sức hút rất riêng của vùng đất từng “thay da đổi thịt” trong bom đạn.

Từ ngày 1/7/2025, khi Quảng Trị và Quảng Bình hợp nhất thành một tỉnh mới – tỉnh Quảng Trị – không gian du lịch càng thêm phong phú. Nếu Quảng Trị nổi bật với các địa chỉ đỏ gắn liền ký ức chiến tranh thì Quảng Bình lại mạnh về du lịch tham quan, khám phá và nghỉ dưỡng với Phong Nha – Kẻ Bàng, biển Nhật Lệ, suối Bang, Đá Nhảy… Sự hợp nhất này tạo nên một quần thể điểm đến đa dạng, bổ sung thế mạnh cho nhau, mở ra cơ hội bứt phá cho ngành du lịch toàn vùng. Nếu như trong chiến tranh, đôi bờ Bến Hải từng chia cắt Bắc – Nam, thì nay, sự liền dải Quảng Trị – Quảng Bình lại mở ra một miền kết nối mới: không còn giới hạn bởi ranh giới hành chính, hai vùng đất từng sát cánh trong kháng chiến nay cùng chung khát vọng kiến thiết và phát triển.

Du lịch hoài niệm chiến tranh – thế mạnh riêng có của Quảng Trị – đang ngày càng được bồi đắp bằng sắc màu sinh thái và cộng đồng. Du khách tìm về không chỉ để thắp hương ở Thành cổ, lắng nghe tiếng sóng vỗ bên cầu Hiền Lương, ngắm dòng Thạch Hãn trầm mặc, mà còn để dạo bước trên bãi biển Cửa Tùng, hòa nhịp trong Tết Trung thu rộn ràng, hay lắng lòng trước lễ hội “Thống nhất non sông” thu hút hàng vạn người tham dự. Những trải nghiệm ấy làm nên một Quảng Trị vừa thấm đẫm ký ức vừa chan chứa sức sống hôm nay.

Ngày 1/7/2025, Quảng Trị và Quảng Bình hợp nhất thành tỉnh Quảng Trị mới – một dấu mốc lịch sử, mở rộng không gian phát triển và tạo đà cho ngành du lịch bứt phá. Nếu Quảng Trị với thế mạnh du lịch hoài niệm, sinh thái và cộng đồng thì Quảng Bình lại hấp dẫn du khách bởi thiên nhiên kỳ vĩ và nghỉ dưỡng biển – từ Phong Nha – Kẻ Bàng đến Nhật Lệ, suối Bang, Đá Nhảy.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Lê Ngọc Quang nhấn mạnh, sự hợp nhất này không chỉ cộng hưởng thế mạnh mà còn tạo nên một dải điểm đến phong phú và độc đáo, nơi quá khứ hòa quyện cùng khám phá, nơi di sản song hành cùng khát vọng, thắp lên sức bật mới cho du lịch vùng đất từng đẫm lửa bom nhưng nay căng tràn sức sống.