Tăng cường quản lý người nghiện ma túy
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có hơn 16.000 người nghiện ma túy. Toàn vùng có 12 cơ sở cai nghiện công lập, tiếp nhận và điều trị cho khoảng 6.500 người. Qua thống kê, tình trạng người nghiện ma túy gia tăng về số lượng và ngày càng trẻ hóa, đã tạo ra nhu cầu tiêu thụ, kích thích tội phạm về ma túy và tăng cường hoạt động.
Đến tháng 6/2023, các tỉnh, thành ĐBSCL tổng số bệnh nhân đang tham gia điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện là 2.260 người tại 30 cơ sở điều trị Methadone. Theo báo cáo, số người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý tại TP Cần Thơ là 3.316 người, xếp thứ 9/63 tỉnh, thành phố trên cả nước và xếp thứ 1/13 tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL.
Ông Trần Việt Trường, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ đánh giá tội phạm về ma túy cơ bản được kiềm chế, song tình trạng mua bán nhỏ lẻ vẫn còn diễn ra trong khu vực nội ô. Hoạt động tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy vẫn còn xảy ra. Số người người nghiện giảm so với cùng kỳ, song công tác cai nghiện và quản lý sau cai hiệu quả chưa cao làm tăng tỷ lệ tái nghiện, tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh tội phạm. Các cơ quan chức năng đã phối hợp rà soát, quản lý các đối tượng sử dụng ma túy có biểu hiện loạn thần, “ngáo đá”, người nghiện nhằm hạn chế thấp nhất nguy cơ phát sinh tội phạm, lập 116 hồ sơ giáo dục tại xã, phường, thị trấn và 354 hồ sơ đưa người vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.
Tỉnh Hậu Giang có 1.039 người nghiện, xếp thứ 35/63 tỉnh, thành phố trên cả nước và xếp thứ 7/13 tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL. Hiện nay, tỉnh Hậu Giang chưa có cơ sở cai nghiện ma túy, việc cai nghiện ma túy bắt buộc đang được gửi tại Cơ sở cai nghiện ma túy TP Cần Thơ đặt trên địa bàn tỉnh Hậu Giang. Cơ sở cai nghiện ma túy TP Cần Thơ đang quản lý 340 đối tượng, trong đó 121 đối tượng của tỉnh Hậu Giang.
Để thuận tiện quản lý, TP Cần Thơ và tỉnh Hậu Giang cùng kiến nghị chuyển Cơ sở cai nghiện ma túy của TP Cần Thơ cho tỉnh Hậu Giang quản lý. TP Cần Thơ sẽ xây dựng một cơ sở cai nghiện mới cùng các trang thiết bị, với tổng vốn đầu tư trị giá khoảng 150 tỷ đồng.
Còn tại tỉnh Vĩnh Long có 1.433 người sử dụng ma túy, trong đó 770 người nghiện có hồ sơ quản lý. Sáu tháng đầu năm 2023, tổng số người được quản lý, điều trị, cai nghiện là 637 người. 225 người cai tại Cơ sở cai nghiện ma túy, 412 người điều trị, cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng. Tỉnh Vĩnh Long đang nâng cấp, sữa chữa cơ sở cai nghiện từ quy mô 200 người lên quy mô 500 người.
Theo đánh giá của cơ quan chức năng, tỷ lệ tái nghiện còn cao do nhiều khó khăn, vướng mắc trong quản lý cũng như hỗ trợ người sau cai nghiện. Ở một vài địa phương, các ngành, đoàn thể được phân công giáo dục, tư vấn, giúp đỡ người sau cai nghiện trở về nơi cư trú chưa nhận thức hết vai trò trách nhiệm, cứ nghĩ đó là trách nhiệm của lực lượng Công an nên còn e ngại khi tiếp xúc đối tượng. Một số gia đình phó mặc cho xã hội hoặc còn có tư tưởng bao che, ngăn cản sự tiếp cận của chính quyền, đoàn thể đến với con em của họ. Một số người sau cai nghiện vẫn tiếp tục lén lút sử dụng ma túy hoặc do nhu cầu cuộc sống và tìm việc làm phải đi làm ăn xa, không thường xuyên ở địa phương. Việc quản lý, giám sát đối tượng gặp nhiều khó khăn.
Thời gian qua, các tỉnh, thành ĐBSCL đã triển khai tổng thể, xuyên suốt, đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh từ xa, từ sớm, kết hợp chặt chẽ giữa phòng và chống, giữa giảm cung, giảm cầu. Trong đó chú trọng đến việc “giảm cầu”, về lâu dài phải giảm được số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy.
Các lực lượng chuyên trách, nòng cốt là lực lượng Công an chủ động nắm, phân tích, dự báo và đánh giá đúng tình hình tội phạm về ma túy, phục vụ hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh. Tập trung lực lượng trên các tuyến, địa bàn trọng điểm, bắt giữ cả đường dây, đối tượng cầm đầu, triển khai hiệu quả công tác chuyển hóa địa bàn phức tạp về ma túy, xây dựng mô hình xã, phường, thị trấn sạch ma túy.
Công an các đơn vị thường xuyên kiểm tra các cơ sở kinh doanh dịch vụ có điều kiện về an ninh trật tự nhằm phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm hành vi mua bán, tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy. Đặc biệt, phải phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an chính quy trong công tác phòng, chống ma túy ngay từ cơ sở.