Trợ giúp pháp lý kịp thời, hiệu quả cho người có công ở cách mạng
Chính sách trợ giúp pháp lý cho người có công với cách mạng là một chính sách đặc biệt thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Mỗi vụ việc trợ giúp pháp lý cho người có công với cách mạng thành công càng khiến chúng ta hiểu rõ hơn được ý nghĩa nhân văn của hoạt động này.
Ngày 3/12/1999, bà Lê Thị Liễu, trú tại xã Gio Châu, huyện Gio Linh (cũ) tỉnh Quảng Trị được UBND huyện Gio Linh cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa đất số 21, tờ bản đồ số 7 với diện tích 4075m2 (trong đó 200m2 đất ở, 3875m2 đất vườn).
Vào năm 2014, bà Liễu có chuyển nhượng cho ông Nguyễn Văn Hoài và bà Nguyễn Thị Bạch Yến, cùng trú tại huyện Gio Linh một phần diện tích đất theo thỏa thuận bằng miệng là 200m2. Sau đó, ông Hoài và bà Yến tiến hành xây dựng nhà trên diện tích đất bà Liễu đã bán cho họ.
Thời điểm đó, mắt bà Liễu còn rõ nên bà xác định được vị trí mà bà chuyển nhượng cho anh Hoài và chị Yến là sát mép tường nhà phía sau nhà họ đồng thời bà liên tục dục họ làm các thủ tục chuyển nhượng để bà xác nhận nhưng họ hứa hẹn và không thực hiện.
Đến ngày 1/3/2021, lợi dụng việc bà Liễu tuổi cao, lại bị mù lòa và không am hiểu pháp luật, ông Hoài làm thủ tục chuyển nhượng và tự ý chuyển 337m2 mà bà Liễu không hề hay biết gì. Đến tháng 4/2023, bà Liễu phát hiện ra sự việc lừa dối trên.
Bản thân bà năm nay đã 86 tuổi, không có chồng con, là người có công với cách mạng, sống cô đơn không nơi nương tựa. Việc bà chuyển nhượng diện tích 337m2 đất của bà cho vợ chồng ông Hoài là không thể hiện đúng ý chí, nguyện vọng của bà và có sự lừa dối. Bà Liễu đã được UBND xã Gio Châu tổ chức hòa giải nhưng không thành.
Vì vậy, bà Liễu đã nộp đơn yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị xem xét yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất lập ngày 1/3/2021, giữa bên chuyển nhượng bà Lê Thị Liễu với bên nhận chuyển nhượng ông Nguyễn Văn Hoài và bà Nguyễn Thị Bạch Yến vô hiệu 1 phần đối với diện tích 137m2 ngoài ý chí chuyển nhượng của bà Liễu; đồng thời yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CX 938985 do Sở Tài nguyên và Môi trường cấp ngày 25/3/2021 cho ông Nguyễn Văn Hoài và bà Nguyễn Thị Bạch Yến.
Qua phương tiện thông tin đại chúng, bà Liễu tìm đến Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Quảng Trị yêu cầu tư vấn về vướng mắc của mình. Sau khi xác nhận bà là người có công với cách mạng, Trung tâm đã tiếp nhận và cử trợ giúp viên pháp lý tham gia tư vấn cũng như soạn thảo đơn khởi kiện cho bà Liễu, hướng dẫn cho bà Liễu thủ tục hồ sơ nộp đơn khởi kiện, đồng thời trực tiếp đại diện cho bà sao lục các giấy tờ hồ sơ để nộp cho Tòa án làm căn cứ chứng minh cho nội dung khởi kiện của mình
Tại thời điểm xác lập giao dịch hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mắt bà Liễu đã bị mù ( trợ giúp viên đã sao lục bệnh án điều trị mắt của bà Liễu kèm Công văn giải thích về tình trạng mắt của bà Liễu của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị) nên thuộc trường hợp không đọc được. Mặc dù bà Liễu bị mù, không có khả năng đọc được nhưng không có người làm chứng, theo quy định tại khoản 3 điều 36, Nghị định 23/2015/NĐ-CP ngày 16/02/2015 của Chính phủ hướng dẫn về chứng thực chữ ký và chứng thực về hợp đồng, giao dịch thì “Trường hợp người yêu cầu chứng thực không ký được thì phải điểm chỉ; nếu người đó không đọc được, không nghe được, không ký, không điểm chỉ được thì phải có 2 (hai) người làm chứng…”.
Vì vậy, việc chứng thực không đúng quy định của pháp luật, vi phạm điều kiện có hiệu lực của hợp đồng nên việc bà Liễu xác định diện tích 137m2 ông Hoài và bà Yến tự động chuyển nhượng thêm là trái với ý chí nguyện vọng của bà là hoàn toàn có cơ sở.
Với sự tận tâm với công việc, cùng những căn cứ đưa ra, trợ giúp viên pháp lý đề nghị tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất lập ngày 1/3/2021, giữa bên chuyển nhượng bà Lê Thị Liểu với bên nhận chuyển nhượng ông Nguyễn Văn Hoài và bà Nguyễn Thị Bạch Yến vô hiệu 1 phần đối với diện tích 137m2 ngoài ý chí chuyển nhượng của bà Liễu, chỉ công nhận hiệu lực diện tích 200m2 (60m2 đất ở và 140m2 đất vườn) cho ông Nguyễn Văn Hoài và bà Nguyễn Thị Bạch Yến.
Trước những căn cứ được trợ giúp viên pháp lý đưa ra, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị mở phiên tòa xét xử và quyết định chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Liễu, tuyên bố vô hiệu một phần hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Liễu và vợ chồng anh Hoài chị Yến đối với diện tích 137m2 đất vườn, đồng thời công nhận hiệu lực diện tích đất 200m2 (60m2 đất ở và 140m2 đất vườn).