Tỷ lệ tiêm phòng vaccine thấp, có hiện tượng lơ là phòng, chống dịch
Dịch tả lợn châu Phi hiện đang diễn biến phức tạp, các ổ dịch phát sinh thời gian qua chủ yếu tại những địa bàn chưa tiêm vaccine. Đặc biệt, một số địa phương có dịch chưa thực sự quan tâm vào cuộc tổ chức phòng, chống dịch bệnh theo quy định, chưa công bố dịch cấp huyện, cấp tỉnh.
Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), từ đầu năm 2024 cho đến nay, cả nước đã xảy ra 632 ổ dịch bệnh dịch tả lợn châu Phi tại 44 tỉnh, TP, buộc tiêu hủy trên 40.500 con lợn, tăng 3,25 lần so với cùng kỳ năm 2023. Bệnh đang diễn biến rất phức tạp tại các tỉnh Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Cao Bằng...
Dịch bệnh cũng đã xảy ra tại 8 xã thuộc 3 huyện của tỉnh Bắc Giang. Mặc dù Bắc Giang đã chủ động, bước đầu kiểm soát tốt bệnh dịch tả lợn châu Phi, tuy nhiên nguy cơ dịch bệnh tiếp tục xảy ra, lây lan diện rộng và xâm nhiễm từ các tỉnh khác vào địa bàn rất cao.
Do đó, Bộ NN&PTNT có công văn đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang ưu tiên tập trung mọi nguồn lực và trực tiếp chỉ đạo các sở, ban, ngành, chính quyền các cấp của địa phương triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp kiểm soát, phòng, chống bệnh động vật theo đúng quy định của Luật Thú y, các văn bản hướng dẫn thi hành Luật, đặc biệt các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Cụ thể, Bộ NN&PTNT yêu cầu tỉnh Bắc Giang khẩn trương kiện toàn và tăng cường năng lực hệ thống thú y các cấp theo để bảo đảm các nguồn lực tổ chức triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ phòng, chống dịch bệnh động vật. Hướng dẫn người chăn nuôi hàng ngày áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh, sát trùng bằng vôi bột, hóa chất tại khu vực chuồng nuôi và khu vực xung quanh. Rà soát, nâng cấp cơ sở hạ tầng, bảo đảm cơ sở chăn nuôi áp dụng thuận lợi các biện pháp vệ sinh, sát trùng, tiêu độc và chăn nuôi an toàn sinh học. Tổ chức thống kê chính xác tổng đàn lợn, đồng thời rà soát, thống kê chính xác số lượng đàn lợn thịt đã được tiêm vaccine phòng bệnh, chủ động xử lý dứt điểm khi dịch bệnh mới được phát hiện. Xử lý nghiêm các trường hợp giấu dịch, chậm báo cáo làm lây lan dịch bệnh.
Bộ NN&PTNT sẽ thành lập các đoàn công tác đến các địa phương trọng điểm về chăn nuôi, dịch bệnh để tổ chức hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm, đặc biệt kiểm tra, chấn chỉnh công tác tiêm phòng vaccine, chủ động giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh, bảo đảm phát hiện sớm, cảnh báo và chỉ đạo xử lý triệt để ổ dịch, không để dịch bệnh lây lan diện rộng.
Những ngày vừa qua, tại huyện Sơn Động (Bắc Giang), bệnh dịch tả lợn châu Phi đang xảy ra ở một số hộ chăn nuôi lợn tại các xã An Lạc, Yên Định, Tuấn Đạo và thị trấn Tây Yên Tử. Tại các địa bàn có dịch, lợn ốm với các biểu hiện: Sốt, bỏ ăn, các vùng da mỏng xung huyết đỏ, tai tụ huyết tím, mắt sưng... Qua xét nghiệm các mẫu bệnh phẩm đều dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi. Sở NN&PTNT tỉnh Bắc Giang đề xuất UBND tỉnh cấp 300 lít hóa chất cho huyện Sơn Động để thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng môi trường, xử lý triệt để ổ dịch, không để dịch bệnh lây lan diện rộng.
Theo ông Nguyễn Văn Long, Cục trưởng Cục Thú y, Bộ NN&PTNT, việc một số hộ dân tiêm vaccine dịch tả châu Phi nhưng lợn vẫn nhiễm bệnh do ở khu vực đó dịch bệnh đã xảy ra trên diện rộng từ trước, lợn đã có mầm bệnh. Trên thực tế, các ổ dịch phát sinh thời gian qua chủ yếu tại những địa bàn chưa tiêm vaccine. Ngoài ra, dịch tả lợn châu Phi bùng phát mạnh trở lại có yếu tố do thời gian qua giá lợn hơi tăng cao dẫn tới người dân tranh thủ tái đàn. Tuy nhiên, việc mở rộng quy mô chưa đảm bảo an toàn sinh học. Đặc biệt, chính quyền địa phương có dịch chưa thực sự quan tâm vào cuộc tổ chức phòng, chống dịch bệnh theo quy định, chưa công bố dịch cấp huyện, cấp tỉnh.
Theo lãnh đạo Cục Thú y, có tình trạng không ít địa phương lơ là, chủ quan trong chống dịch bệnh. Như Lạng Sơn, Bắc Kạn, khi dịch bùng phát mạnh theo quy định phải công bố nhưng chính quyền không thực hiện và chậm công bố dẫn tới việc dịch bệnh lây lan trên diện rộng. Đáng chú ý, dù vaccine dịch tả lợn châu Phi đã được triển khai tiêm gần một năm nay nhưng đến nay tỷ lệ tiêm còn thấp. Đặc biệt, có tình trạng người dân còn e dè việc tiêm vaccine do lo ngại tính hiệu quả chưa cao. Do đó, theo ông Long, vấn đề mấu chốt hiện nay là do công tác tuyên truyền và nhận thức về vaccine dịch tả lợn châu Phi chưa được thực hiện hiệu quả.