Viện An ninh phi truyền thống – Trụ cột nghiên cứu và tư vấn chính sách về “an ninh mới” tại Việt Nam
Viện An ninh phi truyền thống (INS) trực thuộc Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội hiện là cơ sở duy nhất đào tạo, nghiên cứu và tư vấn một cách hệ thống về lĩnh vực an ninh phi truyền thống, an ninh và phát triển.
Viện thành lập năm 2019, mang sứ mệnh nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và tư vấn chính sách chiến lược trong các lĩnh vực an ninh phi truyền thống, an ninh và phát triển. Hoạt động của Viện được tổ chức theo mô hình liên ngành, quy tụ đội ngũ các giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ đầu ngành trong các lĩnh vực quản trị, an ninh, quân sự, kinh tế, môi trường, công nghệ và phát triển bền vững.
Năm 2025 đánh dấu một bước phát triển mạnh mẽ của Viện An ninh phi truyền thống trên cả ba phương diện: Nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách và lan tỏa tri thức. Viện đã chủ trì và triển khai, xúc tiến gần 20 đề tài khoa học cấp tỉnh, thành phố về an ninh kinh tế, an ninh môi trường, an ninh nguồn nước, an ninh đô thị, an ninh du lịch tại nhiều địa phương trên cả nước. Đặc biệt, Viện đã đề xuất Chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp Đại học Quốc gia Hà Nội về an ninh phi truyền thống, tạo nền tảng cho các nghiên cứu chiến lược dài hạn.
Một điểm nhấn quan trọng là vai trò tư vấn chính sách của Viện. Nhiều kết quả nghiên cứu và kiến nghị khoa học của Viện đã được tiếp thu trong các văn kiện quan trọng của Đảng và Nhà nước, tiêu biểu là Nghị quyết của Chính phủ về Chiến lược tổng thể quốc gia phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống đến năm 2030, tầm nhìn 2045; Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Năm 2025, Viện An ninh phi truyền thống chủ trì cùng với Trường Quản trị và Kinh doanh (HSB) phối hợp với Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức Tọa đàm “Bảo đảm an ninh, quốc phòng gắn với phát triển bền vững trong định hướng chiến lược Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam” và Tọa đàm với chủ đề: “An ninh phi truyền thống trong quản trị đô thị Hà Nội: Thực trạng - Thách thức - Giải pháp bền vững”, “An ninh phi truyền thống trong quản trị đô thị TP Hồ Chí Minh Thực trạng - Thách thức - Giải pháp bền vững”.
Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu và tọa đàm khoa học, Viện đã tổng hợp, báo cáo và đề xuất với lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và các cơ quan chức năng, góp phần phục vụ yêu cầu đảm bảo an ninh phi truyền thống trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.
Bên cạnh đó, Viện đã khẳng định vị thế học thuật thông qua việc các tác giả có nhiều bài báo Q1-Q2 về an ninh phi truyền thống. Trong năm 2025, Viện tiếp tục biên soạn, xuất bản nhiều sách chuyên khảo về an ninh phi truyền thống, điển hình là bổ sung, tái bản sách: “An ninh phi truyền thống trong thời kỳ hội nhập quốc tế” do GS.TS Tô Lâm, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm và GS.TS Trần Vi Dân làm Tổng chủ biên; biên soạn sách “An ninh và phát triển trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam” do Đại tướng Lương Tam Quang, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm và GS.TS Hoàng Đình Phi làm Tổng chủ biên. Ngoài ra, năm 2025, Viện đã xuất bản 12 cuốn sách chuyên khảo khác về an ninh phi truyền thống.
Một trong những dấu ấn của Viện An ninh phi truyền thống trong năm 2025 là thành lập "Nhóm nghiên cứu và tư vấn quản trị các chiến lược đảm bảo An ninh phi truyền thống" (MNS - Think Tank), hướng tới việc kết nối tri thức học thuật với thực tiễn quản lý, phát hiện sớm các vấn đề mới nảy sinh, đề xuất các giải pháp khả thi, đồng thời tham gia phản biện chính sách một cách khách quan và có trách nhiệm.
Với những đóng góp nổi bật trong quá trình hình thành và phát triển, đầu năm 2025, Viện An ninh phi truyền thống vinh dự được Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình (cũ), Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) tặng Bằng khen, Giấy khen do có thành tích xuất sắc trong công tác nghiên cứu khoa học; 1 cá nhân nhận Kỷ niệm chương “Vì sự phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội”; 2 cá nhân được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen và nhiều lượt cá nhân được tặng bằng khen, giấy khen các cấp và của Trường Quản trị và Kinh doanh.
Những kết quả đạt được trong năm 2025 khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của Viện An ninh phi truyền thống trong hệ thống nghiên cứu, đào tạo và tư vấn chính sách về an ninh mới, góp phần làm sâu sắc thêm tư duy quản trị an ninh quốc gia trong tình hình mới.