Man UTD và câu chuyện về thảm họa Munich 1958: Những thước phim lịch sử

Thời khắc định mệnh

14h56' ngày 06/2/1958, loa phóng thanh của sân bay Munich gọi 38 hành khách trở lại máy bay mang số hiệu 609 để cất cánh lần thứ 3. Chuyến bay đó chở 17 cầu thủ MU, 4 HLV và ban lãnh đạo CLB, 11 nhà báo, 6 hành khách và phi hành đoàn gồm 6 người. Họ trở về Anh sau trận đấu tại Belgrade trong khuôn khổ cúp C1 (3-3, lượt đi MU thắng 2-1), và quá cảnh tại Munich để tiếp nhiên liệu.

Một không khí lo lắng, ngột ngạt đã bao trùm tất cả những người tham gia chuyến bay, ngoại trừ cơ trưởng James Thain. Đã 2 lần, chuyến bay mang số hiệu 609 nhận lệnh cất cánh, đã 2 lần James Thain cố gắng trên đường băng và đã 2 lần ông thất bại vì lỗi quá trình mở ga động cơ chậm không hoạt động, cộng với ngoài trời tuyết rơi quá dày. Các kỹ sư khắc phục sự cố đã được cử đến và họ đưa ra lời khuyên, nên để động cơ ngừng hoạt động khoảng 12 tiếng. Tuy nhiên với chương trình làm việc của MU đã kín, nên quyết định ngừng chuyến bay bị hủy. Chỉ 15 phút sau khi đưa hành khách xuống máy bay, họ đã bị gọi lần thứ 3 để cất cánh.

Sự căng thẳng hiện rõ trong từng gương mặt, thậm chí tiền đạo đã ghi 52 bàn sau 96 trận cho MU, Liam Whelan còn buột miệng: "Lần này ta có thể sẽ chết, nhưng tôi đã sẵn sàng". Đó là định mệnh. 14h59', tín hiệu đường băng bật lên. 15h02, những kiểm tra cuối cùng trong buồng lái hoàn tất. Trạm điều khiển trung tâm thông báo, chuyến bay chỉ còn 2 phút để cất cánh. 15h03', máy bay tăng tốc từ 0 đến 178km/h. Đồng hồ báo tốc tiếp tục chỉ 217km/h rồi 220km/h, đó là vận tốc tối thiểu để có thể cất cánh, mọi chuyện vẫn ổn thỏa. Nhưng chỉ trong 1 tích tắc, James Thain nhận ra đồng hồ chỉ còn 207km/h, rồi rơi xuống 190km/h.

Chiếc máy bay không thể điều khiển, nó quay tròn trước khi lao ra ngoài đường băng, xé toang hàng rào của sân bay, xới tung một căn nhà dân gần đó, rất may cả 6 người đang ở trong nhà đều thoát nạn. Chiếc may bay số hiệu 609 tiếp tục văng đi, phần đuôi nát nhừ, phía phải thân máy bay văng vào một túp lều gỗ trong đó chứa một chiếc xe hơi chứa đầy nhiên liệu và phát nổ lập tức, còn khoang buồn lái húc đổ một thân cây lớn. Ngay lúc đó, 20 người đã chết. Khoang lái bắt đầu bốc cháy, lan dần đến bồn nhiên liệu chứa khoảng 500 galon (khoảng 2.300 lít. Và cũng đúng lúc đó, câu chuyện bi thảm và cảm động nhất trong lịch sử bóng đá bắt đầu.

Bộ phim về những người hùng

Tháng 1/2006, trong chuỗi sự kiện kỉ niệm 50 năm thảm họa Munich, hãng BBC sản xuất một bộ phim truyền hình về ngày 6/2/1958 định mệnh mang tên: "Surviving Disaster" (Sống sót từ thảm họa). Ban đầu, nó được xây dựng như một cuốn phim tư liệu, nhưng sau đó kế hoạch được chuyển sang thành một bộ phim với những tình tiết, kết cấu của phim truyền hình.

Sau khi Man Utd và Bobbby Charlton từ chối tham gia bộ phim, những người còn sống như Gregg, Albert Scanlon, Kenny Morgan và Bill Foulkes cũng chỉ đồng ý bổ sung tư liệu, không muốn xuất hiện trong phim, một cuộc tuyển diễn viên rầm rộ bắt đầu. Toàn bộ những người tham gia cứu hộ, điều trị cho các nạn nhân, nhân viên sân bay, những người có mặt trên chuyến bay còn sống sót đều được liên hệ tìm sự hỗ trợ, từ tham gia vai diễn đến tư liệu. Sau hơn 1 tháng casting, hãng phim đã chọn Maurice Roeves vào vai Sir Matt Busby, Branwell Donaghey vai thủ thành Harry Gregg và John McArdle vai nhà báo Frank Taylor, nhà báo duy nhất còn sống sót. Bối cảnh bộ phim được lấy ở Lithuania, với thời gian chọn địa điểm mất hơn 2 tháng, cùng chi phí lên đến khoảng 1,5 triệu bảng.

Trường đoạn của Gregg trong "Surviving Disaster".

Giám đốc sản xuất bộ phim, ông Greg Lanning cho biết: "Đây là một chủ đề nhạy cảm, chúng tôi chỉ muốn coi đây là bộ phim truyền hình với những câu chuyện mà chúng ta không hề biết. Chúng tôi đã rất vất vả trong việc tìm kiếm tư liệu xác thực, xây dựng bối cảnh. Xác máy bay được lấy ở sân bay Lithuania, kết hợp giữa mô hình và kĩ thuật máy tính, và buồng lái là một chiếc máy bay nằm trong viện bảo tàng".

Bộ phim không kể về Man Utd mà nói về những chi tiết chưa được công bố trong lúc thảm họa xảy ra, với những câu chuyện đầy tình người, biến những cầu thủ trở thành anh hùng, quả cảm, nhân văn và hiệp nghĩa.

Cơ trưởng James Thain gào thét hướng dẫn những người còn sống chạy thật xa khỏi máy bay bởi nó có thể nổ tung bất cứ lúc nào. Từng người còn sống lao ra ngoài cửa sổ, duy chỉ có cơ phó Rayment bị kẹt bởi đống đổ nát. Cảnh quay tập trung và nhấn kịch tính ở trường đoạn về thủ thành Gregg. Bị choáng sau những cú va đập liên tiếp, Gregg tỉnh dậy đúng lúc mọi người bắt đầu chạy xa khỏi "quả bom khổng lồ" chứa 500 galon nhiên liệu. Khi Gregg nhảy ra khỏi cửa sổ thì ông nghe thấy tiếng trẻ con khóc, đó là Verona, hành khách nhỏ tuổi nhất trên chuyến bay. Bất chấp nguy hiểm, thủ thành số 1 của MU cương quyết quay trở lại cứu được cô bé và 4 người khác.

Với cảnh quay hoành tráng, được coi là điểm nhấn, là trường đoạn hấp dẫn nhất, kịch tính nhất, xúc động nhất, đắt giá nhất trong bộ phim kéo dài hơn 1 tiếng, "Surviving Disaster" không chỉ lấy nước mắt, cảm xúc của người xem, mà còn tạo ra những hình tượng anh hùng sân cỏ trong thời điểm mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau một lằn ranh mong manh.

Sống lại một huyền thoại

Đến năm 2011, đạo diễn nổi tiếng người Anh James Strong bắt tay với biên kịch Chris Chibnall làm một bộ phim có tên "United", nhằm tôn vinh thế hệ Man Utd vĩ đại, thường được nhắc đến với cái tên "Busby Babes" (Những đứa trẻ của Busby). Bộ phim dài 90 phút, kể về quãng thời gian của Man Utd từ tháng 8/1956 đến tháng 5/1958, tức là sau khi thảm họa diễn ra 3 tháng. Bộ phim kể về truyền thống Man Utd, về sự vươn lên mạnh mẽ với sức mạnh phi thường của một đội bóng tưởng như đã chết trong thảm họa. Bộ phim được quay phần lớn ở vùng Đông Bắc nước Anh từ tháng 10 đến tháng 12/2010, có chi phí 2 triệu bảng và được đánh giá khá cao trong giới phê bình phim.

Cảnh trong phim "United".

Bộ phim được tiến hành phải vào thời điểm tuyết rơi dày và gây ra nhiều khó khăn. Như việc tái tạo lại sân Old Trafford những năm 1950, các công sở, văn phòng ngày đó, và mỗi ngày quay có chi phí 30.000 bảng. Các cảnh quay vụ tai nạn được tiến hành trong khu căn cứ quân sự Newcastle, với các mô hình thảm khốc tạo nên khung cảnh đầy xúc cảm rùng rợn.

Mặc dù bộ phim được dàn dựng công phu, nêu bật truyền thống, kể chi tiết các trường đoạn lịch sử quan trọng, các chi tiết liên quan đến thảm họa, nhưng bộ phim lại bị chỉ trích khá nhiều, nhất là từ gia đình Busby. Con trai của vị HLV huyền thoại này còn cho rằng, đó là bộ phim tệ hại, khi gia đình ông không được liên hệ gì, vai trò của Sir Busby không nổi bật, và có nhiều sai sót về các nhân vật, chỉ 6 trong 17 cầu thủ gặp nạn được nhắc tới, thậm chí trang phục của Sir Busby cũng có sai sót, biến ông giống một gã gangster hơn là một HLV. Và thực tế, Alan Hardaker được thể hiện như một nhân vật phản diện. Tuy nhiên, bộ phim này vẫn được coi là một thiên tiểu thuyết về Man Utd, về sự quật cường của một đội bóng quyết không chịu buông xuôi, chấp nhận số phận. Họ vẫn quyết thi đấu đúng lịch, với cuộc hồi sinh chỉ trong 13 ngày và giành chiến thắng 3-0 trong trận gặp Sheffield Wednesday tại vòng 5 FA Cup. Ở đó, vai trò của Jimmy Murphy rất nổi bật khi là người duy nhất dám tuyên chiến với BLĐ CLB, FA để tiếp tục thi đấu đúng lịch.

Bộ phim sau đó nhận được đề cử giải Sản xuất phim truyền hình hay nhất châu Âu tại lễ trao giải Prix Europa Awards 2011. Dù có những tranh cãi, nhưng đó là phim. Và quan trọng hơn, "United" đã tái hiện một quãng thời gian bi kịch nhưng hào hùng và vĩ đại của một đội bóng quả cảm đến phi thường.