Trao giải Cánh diều Vàng 2016 "So bó đũa, chọn cột cờ"

• Giải Cánh diều vàng 2016 Diều có còn bay cao?

Cánh diều 2016 không có gì bất ngờ khi các tác phẩm được vinh danh không nằm ngoài dự đoán.

2016 là một năm xôm trò và khởi sắc của điện ảnh Việt khi nhiều tác phẩm ra rạp và gây được tiếng vang. Tuy nhiên, sức hấp dẫn nhất của Cánh diều vẫn là phim truyện điện ảnh. Các thể loại khác chỉ như gia vị cho xôm tụ chứ không gây ấn tượng gì.

Trước thềm trao giải, có không ít ý kiến cho rằng, nhiều năm nay, giải cánh diều không còn nhiều giá trị bởi sự vinh danh không còn thuần túy nghệ thuật, nếu không nói, chất lượng của những bộ phim được trao giải đang đi xuống. 18 phim điện ảnh trong số 40 phim sản xuất tham dự cho thấy một bức tranh đa sắc màu của điện ảnh Việt trong năm 2015.

Nhưng để chọn ra, trong muôn hình vạn trạng ấy, cũng chỉ vài phim xem được. Không nằm ngoài dự đoán, bộ phim của đạo diễn Dustin Nguyễn “Trúng số”, đã được vinh danh tại Cánh diều 2016. Tuy nhiên, đạo diễn đã không có mặt tại buổi lễ trao giải thưởng danh giá này. Đây là bộ phim được sản xuất rất nhanh trong vòng 18 ngày, với kinh phí nhỏ hẹp, đạo diễn kiêm luôn diễn viên chính.

Trong số nhốn nháo của phim tư nhân, “Trúng số” nổi lên như một phim hài nhuần nhị, sạch sẽ, dễ thương. Đầu năm “Trúng số” đại diện cho phim Việt tham dự giải Oscar ở hạng mục phim nói tiếng nước ngoài hay nhất. Tuy nhiên, nó đã bị loại ngay từ vòng ngoài. Với vốn đầu tư chỉ 6-7 tỷ đồng, ra rạp từ Tết, “Trúng số” thu về doanh thu khá cao, 35 tỷ.

Liệu đó có phải là một xu hướng làm phim mới như đạo diễn Nhuệ Giang, thành viên Ban Giám khảo nhận định hay không, có lẽ còn phải bàn. Và chắc chắn, việc vinh danh “Trúng số” ở giải thưởng danh giá này cũng sẽ gây nhiều bàn cãi bên cạnh những ứng cử viên nặng ký như “Người trở về” của đạo diễn Đặng Thái Huyền, “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” của đạo diễn Victo Vũ, hay “Cuộc đời của Yến” của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ. (cả ba tác phẩm này được trao đồng giải bạc). Bởi “Trúng số” phản ánh tiếng nói của đời sống hôm nay, nhưng chưa đủ sức ám ảnh, đầy đặn của một tác phẩm nghệ thuật. Tuy nhiên, việc “Trúng số” đạt giải Cánh diều vàng chứ không phải một bộ phim cúng cụ nào, xa lạ với khán giả, đã khẳng định sự cởi mở của Ban Giám khảo.

Hai thành viên trong ê kíp “Trúng số”, Ninh Dương Lan Ngọc giành giải diễn viên nữ chính xuất sắc nhất, và Nguyễn Mạnh Tuấn - giải biên kịch. Như vậy, tác phẩm này gần như ẵm hết những giải thưởng danh giá nhất cho hạng mục phim truyện điện ảnh.

Ở hạng mục phim truyền hình, “Tuổi thanh xuân” tác phẩm gây đình đám thời gian qua trên sóng truyền hình đã lần lượt thâu tóm các giải thưởng, bao gồm Phim truyền hình hay nhất, Nữ diễn viên chính xuất sắc trong phim truyền hình (Nhã Phương) và Nữ diễn viên phụ xuất sắc trong phim truyền hình (Kim Tuyến). Sau thành công của phần đầu, phần hai sẽ được Hãng phim Truyền hình Việt Nam sản xuất trong năm nay.

Ngoại trừ “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”, “Trúng số”, “Tuổi thanh xuân”, những tác phẩm thắng giải khác ít nhiều đều xa lạ với khán giả. Một số phim điện ảnh như “Quyên”, “Bảo mẫu siêu quậy”, “Cầu vồng không sắc” được Cánh diều vinh danh nhưng không gây ấn tượng mạnh khi ra rạp, thậm chí nhiều tác phẩm chỉ là những phim hài nhảm, mang tính giải trí, không nên có mặt tham dự trong giải thưởng này.

Sau mỗi mùa giải thưởng, chắc hẳn cũng để lại nhiều câu hỏi cho những người làm điện ảnh. Đến bao giờ, điện ảnh Việt mới khởi sắc, đến bao giờ, các tác phẩm được vinh danh ở các giải thưởng trong nước, có thể bước chân ra khu vực và trên thế giới?

Đạo diễn Nhuệ Giang: Chờ đợi một sự đột phá trong lúc này rất khó

Năm nay có số lượng phim tham gia Cánh diều vàng khá đông, nhưng chỉ có vài phim hay. Chủ yếu vẫn là dòng phim thị trường, phim thương mại, không gắn bó với đời sống xã hội Việt Nam, mặc dù nhiều phim chỉn chu, cố gắng nhưng mục đích của họ là thương mại nên vẫn bị sến sẩm, nhạt nhẽo. Điều đó cũng dễ hiểu thôi, vì mục đích của những bộ phim này vẫn là kiếm tiền, là doanh thu chứ không phải phim nghệ thuật.

Thực tế chỉ có vài phim nghệ thuật đi vào khung chấm giải, kể cả những phim thực sự vàng thì cũng chưa hoàn chỉnh như mình mong muốn. Nhưng có những phim xem ổn như phim “Trúng số” của đạo diễn Dustin Nguyễn được vinh danh Cánh diều vàng 2016. Đó là bộ phim giản dị về cuộc sống hằng ngày của người dân nhưng khái quát được câu chuyện về đời sống đương đại. Chúng ta nên đầu tư cho những bộ phim như thế, vì không quá tốn kém tiền bạc, không đầu tư quá nhiều về mọi thứ mà phim lại dễ đi vào lòng người, khiến chúng ta xúc động. Đó là những đề tài gần gụi, nói được những vấn đề về người nghèo, người có tiền phải sống thế nào, khơi gợi được nhiều suy nghĩ.

Tôi cho rằng đây là một xu hướng nên đi của điện ảnh Việt Nam. Nền điện ảnh chúng ta còn nghèo, chúng ta không có quá nhiều tiền, không nên đầu tư lãng phí vào những bộ phim lịch sử, chiến tranh tốn kém mà không có người xem, chất lượng lại không ổn. Mảng phim lịch sử, phim về chiến tranh nếu có kịch bản tốt thì hẵng làm, không thì thôi, vì nó chỉ làm cho nền điện ảnh của chúng ta nghèo đi mà thôi. Tôi khuyến khích xu hướng làm phim về cuộc sống hôm nay, mang hơi thở đương đại như “Trúng số”, có pha chút hài hước, nhưng chấp nhận được, không bi kịch hóa câu chuyện mà vẫn giữ được chất cinema. Về mặt giáo dục, phim này cũng rất ổn, vì trong một xã hội có nhiều người nghèo, nhiều sự bất ổn thì sự tử tế cần được vinh danh.

Thực ra đây là giải thưởng trong một năm lao động của các nghệ sĩ, nên cũng là “bó đũa chọn cột cờ” mà thôi. Bởi tâm lý chung của một đợt liên hoan mà không có giải vàng thì cũng thiệt thòi cho các nghệ sĩ. Cho nên, có thể những phim được vinh danh vẫn có nhược điểm nhưng có thể chấp nhận được, bởi tinh thần vẫn phải là những tác phẩm đạt được những tiêu chí nhất định về mặt nghệ thuật và nội dung. Chúng tôi cũng rất công tâm để chọn ra những tác phẩm tốt nhất trên một mặt bằng chung. Đòi hỏi một sự đột phá nào đó của điện ảnh Việt trong thời điểm này là rất khó.

Nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát: Cần những bộ phim mang hơi thở Việt

Có vẻ như mùa giải năm nay như thế là êm xuôi, từ khâu tổ chức đến việc chấm giải. Tuy nhiên, do kinh phí hạn hẹp nên khâu tổ chức chưa được xôm trò, tưng bừng. Các hạng mục trao giải năm nay phong phú. Tôi đặc biệt ấn tượng với mảng phim tài liệu, bộ phim được vinh danh “Mẹ ơi, con đã về” thực sự lay động lòng người, tôi vừa xem lại mà vẫn không kìm được nước mắt. Tôi nghĩ ở hạng mục phim truyện điện ảnh, năm nay, Ban Giám khảo có xu hướng tôn vinh những bộ phim gây xúc động lòng người bởi sự giản dị, đời thường, ấm áp. Và đặc biệt, nó mang hơi thở của Việt Nam, đậm chất Việt. Những bộ phim quần áo, nhà của đẹp, hoành tráng, nhưng bị xa lạ với đời sống chỉ là số ít. Người Việt, hãy kể những câu chuyện của cuộc sống người Việt mình, những câu chuyện chân thực, lay động lòng người. Đó là một giá trị.