Truyền hình tìm kiếm tài năng liệu chết yểu?

Truyền hình giải trí: Làm bỡn ăn thật

Sau hàng loạt những thành công của các chương trình truyền hình thực tế, người ta dễ dàng định hình được công thức làm nên thành công của chương trình từ những nhà tổ chức đó là người nổi tiếng + scandal, hoặc kịch bản đẫm lệ. Khi hai yếu tố này cùng đồng điệu và được phối hợp nhịp nhàng, nghiễm nhiên, các chương trình đó đều dễ dàng hút khách.Thực tế cho thấy khi áp dụng công thức này vào một số chương trình ăn khách hiện nay như ''The Voice'' hay ''Xfactor'' điều này hoàn toàn không sai.

Nếu lấy ''Giọng hát Việt'' làm ví dụ thì rõ ràng mọi suy luận như ở trên đây đều đúng đến 100%. Ngay từ khi về Việt Nam, bản thân ''The Voice'' đã là một chương trình hội đủ các yếu tố để thành công. Là phiên bản đang rất hot ở quốc tế, quy tụ đội ngũ 4 giám khảo là những ngôi sao ca nhạc hàng đầu. Điều đó dường như đã là tấm giấy thông hành chắc chắn cho thành công cả về mặt truyền thông và doanh thu cho nhà tổ chức.

''The Voice'' từng tạo ấn tượng quá mạnh với khán giả, nó thậm chí khiến nhiều người bị sốc ngay sau mùa thi đầu tiên vì ai cũng tưởng, đây là cuộc thi ca hát chỉ có trong mơ. Sau mùa thi đầu tiên, những cái tên hot nhất ngoài bộ tứ giám khảo quyền lực còn có Hương Tràm, Đinh Hương, Bùi Anh Tuấn… với khả năng ca hát được các huấn luyện viên ca tụng là "tuyệt vời".

Bên canh các thí sinh thì đội ngũ HLV cũng tạo ra cho mình một lượng fan khổng lồ nhờ tài ăn nói và ứng phó linh hoạt trên sân khấu. Hồ Ngọc Hà đã tự dựng cho mình một tượng đài lớn bởi sự thông minh, khéo léo và lối trò chuyện dí dỏm. Bên cạnh đó những: Đàm Vĩnh Hưng, Trần Lập, Thu Minh, Hồng Nhung hay Quốc Trung, Mỹ Linh… đều có những dấu ấn nhất định thông qua các mùa giải sau đó nhờ vào khả năng và chuyên môn của mình.

Những chiêu trò dễ thấy từ các cuộc thi này từ ban giám khảo quyền lực cho tới các thí sinh đều là những kịch bản thu hút khán giả, hoặc khóc lóc, hoặc thiên vị thí sinh, hoặc dính scandal bên ngoài… tất cả chỉ nhằm tạo ra những kịch tính buộc người ta phải nghĩ và nhắc đến, bất kể kịch bản đó gây cảm tình hay khiến người ta thất vọng. Mục đích cuối cùng, miễn là được chú ý.

Hầu hết những scandal ở các chương trình này đều được xếp vào hạng động trời và bất chấp quy tắc. Nó có thể là những màn dàn dựng kết quả, có thể là sự bênh vực tới mức thô kệch từ những vị giám khảo dành cho thí sinh, cũng có khi là những màn phản pháo phát sinh sau khi thí sinh bị loại… Người ta thậm chí còn dàn dựng khéo léo tới mức, có những scandal thậm chí còn khiến khán giả tin rằng cuộc thi có khi phải dừng lại, để rồi sau đó người ta phải sắp xếp những màn xin lỗi khán thính giả mùi mẫn thông qua chiêu trò nước mắt để khiến khán giả rủ lòng thương.

Nếu như ''Giọng hát Việt'' từng được yêu thích rồi sau đó gây thất vọng vì những scandal dàn xếp kết quả thì các chương trình như ''Bước nhảy hoàn vũ'' hay ''Cặp đôi hoàn hảo'' cũng ở thế tương tự. Qua bốn mùa phát sóng, ''Bước nhảy hoàn vũ'' chưa khi nào thôi sức nóng vì đơn giản 10 thí sinh tham gia cuộc chơi mỗi mùa đều đã là những diễn viên, ca sĩ, người mẫu, hoa hậu… đình đám nhất của showbiz Việt. Bản thân mỗi người trong số họ đều đã từng có những sức hút riêng, những scandal riêng.

Ngoài yếu tố thí sinh là những tên tuổi thu hút truyền thông cũng như công chúng, thì giám khảo của cả hai cuộc thi nêu trên cũng "lắm chiêu, nhiều trò" họ cũng từng là những cái tên có uy tín cũng như đóng góp cho nền nghệ thuật nước nhà như Lê Hoàng, Dũng ''khùng'', Hồ Hoài Anh, Siu Black… Vì thế tựu trung lại, cứ áp công thức người nổi tiếng cộng scandal thì các chương trình truyền hình giải trí vẫn dư sức để hút khán giả dù chất lượng của những lần tổ chức sau không còn khiến khán giả háo hức như lần đầu.

Show tìm kiếm tài năng đang loay hoay để sống

Đối lập với bức tranh của các chương trình truyền hình thực tế mang đậm tính giải trí, các chương trình truyền hình tìm kiếm tài năng đang sống chật vật và loay hoay tìm đường ra.

''Vietnam's Got Talent'' - phiên bản đình đám trên toàn thế giới nhưng khi về đến Việt Nam sức hút đã giảm nhiệt một cách rõ rệt. Bằng chứng là, nếu tại Anh từng có hiện tượng Susan Boyle khiến cuộc thi thành công ngoài mong đợi thì khi về đến Việt Nam, giấc mơ tìm thấy một "bản sao Susan Boyle" đã không thành hiện thực dù cuộc thi cũng đã trải qua một vài mùa giải.

Những Võ Trọng Phúc, cô gái hát nhạc kịch Hương Thảo, hay cô bé xương thủy tinh Phương Anh… đều chỉ dừng lại trong phạm vi cuộc thi còn khi bước ra ngoài họ gần như mất hút. Ngay cả những quán quân Đăng Quân - Bảo Ngọc, giải thưởng kia dường như là chiếc áo quá rộng, và thời điểm hiện tại, khi các cuộc thi đua nhau nở rộ và nhân tài được phát hiện như lá mùa thu thì những quán quân này đã mất tích và công chúng không biết họ đi đâu về đâu.

Những mùa giải sau đó với mục đích "săn lùng" các tài năng trên mọi miền tổ quốc, chương trình đã phải mở rộng phạm vi tìm kiếm đến 9 khu vực khác nhau trong đó có 2 điểm tuyển sinh mới miền Trung và Tây Nam Bộ.

Hai chương trình dù đã từng có thâm niên qua nhiều mùa giải và hiện vẫn còn rất ăn khách là ''Vietnam Idol'' và ''Thử thách cùng bước nhảy'', dù có lạc quan hơn một chút nhưng vẫn chấp nhận lép vế và hẩm hiu so với ''The Voice'' hay ''Xfactor''.

''Vietnam Idol'' một trong những cuộc thi tìm kiếm ca hát có quy mô lớn nhất. Dù từng sở hữu những thí sinh khá tốt như: Hoàng Quyên, Bảo Trâm, Yasuy... nhưng cuộc thi vẫn lép vế thực sự. Thêm vào đó, dù đội ngũ giám khảo của cuộc thi cũng là những nhân vật ăn khách, đặc biệt là giám khảo Mỹ Tâm. Tuy nhiên, do các nhận xét quá chuyên môn và tuyệt nhiên các giám khảo đều quá "sạch sẽ" thế nên trên truyền thông họ cũng rất bình lặng và không tạo được những hiệu ứng nóng sốt, điều vốn dĩ quá cần thiết đối với các chương trình truyền hình thực tế cũng như tìm kiếm tài năng hiện nay.

Hay như ''Thử thách cùng bước nhảy'' cũng ở vào tình thế tương tự. Mặc dù khi hỏi 10 khán giả thì cả 10 người đều yêu thích chương trình nhưng ngược lại trên truyền thông, chương trình quá mờ nhạt vì thiếu scandal gây chú ý, thêm nữa, bộ môn nhảy hiện vẫn còn khá xa lạ so với các hoạt động nghệ thuật khác như đóng phim hay ca hát của showbiz Việt.

Rất nhiều ý kiến cho rằng, với một cuộc thi nhảy đặc thù, không phải là ca hát thì việc tạo nên sức hút là điều vốn không hề dễ dàng. Thêm vào đó, cũng như ''Vietnam Idol'', các thí sinh đều chỉ dồn sức cho từng phần thi trong mỗi đêm thi còn ngược lại bản thân họ không hề có bất cứ chiêu trò nào để câu khách. Các thành phần giám khảo, ngay cả những cái tên ăn khách như: đạo diễn Lê Hoàng, Ngô Thanh Vân, MC Thanh Bạch… đều chưa đủ sức để gây bão vì sự quá nghiêm túc trong quá trình tham gia đồng hành cùng chương trình

Rõ ràng là, trong bối cảnh hiện nay khi khán giả đều quá dễ dãi và mải mê chạy theo những giá trị bề nổi đó chính là thời cơ để các show truyền hình giải trí mặc sức tung hoành. Với sự trợ giúp của truyền thông, các chương trình này đều dễ dàng "át vía" cả về mặt báo chí cũng như doanh thu quảng cáo.

Nhiều câu hỏi đặt ra, đến khi nào các show tìm kiếm tài năng mới thật sự có chỗ đứng trong lòng công chúng khi mà hoạt động nghệ thuật hiện nay thành tựu được đánh đồng với bề nổi và mật độ scandal. Người ta trách cứ nhà sản xuất rằng không nghiêm túc trong quá trình sản xuất chương trình, luôn tìm cách gây chú ý thông qua các scandal chứ không hẳn tập trung vào tìm kiếm tài năng, song những chương trình mang tính chất phát hiện và đào tạo tài năng thực sự lại không hề gây được cảm hứng cho người xem khi nó quá hiền hòa và chuẩn mực