Urugoay: Đường xưa lặng bóng

Người Uruguay nhập hội World Cup với khát vọng vô cùng lớn khi họ đang sở hữu những tuyển thủ xuất sắc đủ độ chín và có đủ yếu tố thiên thời để kỳ vọng tái hiện giấc mơ đăng quang cũng tại chính Brazil năm 1950. Có lẽ hiếm có quốc gia nào dù chỉ chiếm diện tích và số dân nhỏ bé trên bản đồ thế giới (diện tích 176.220km2, dân số 3,4 triệu người) nhưng đội tuyển bóng đá quốc gia của họ lại làm nên những trang sử vẻ vang và luôn sản sinh ra các chân sút danh tiếng.

Chân sút Forlan chia sẻ trước ngày vào hội rằng, Uruguay là một nước nhỏ nhưng lịch sử bóng đá rất hào hùng. "Chúng tôi đã giành nhiều danh hiệu từ vô địch thế giới đến vô địch châu lục nên sự kỳ vọng của người dân dành cho Uruguay rất to lớn. Bốn năm trước, chúng tôi đã lọt vào bán kết và lần này người dân trông đợi tuyển Uruguay làm được hơn thế" - Forlan tự tin.

Quả thực, bóng đá Uruguay là gã khổng lồ Nam Mỹ khi sở hữu chức vô địch ở xứ sở này vượt trội so với hai ông lớn Brazil và Argentina. Uruguay đăng quang tới 15 chức vô địch Copa America, còn ở tầm thế giới, đội tuyển áo xanh da trời cũng nâng cup 2 lần. Đặc biệt, lịch sử bóng đá thế giới sẽ không bao giờ quên chiến thắng để đời của Uruguay trước Brazil ngay tại thánh địa Maracana với 200.000 khán giả vào năm 1950. Đó là khoảnh khắc mà người Urugoay đã vượt qua giới hạn của sự xuất sắc để buộc chủ nhà Brazil từ hào hực khí thế khẳng định sức mạnh bỗng chốc đổ vụn. Đó là nơi mà những huyền thoại như Maspoli, Varela, Schiaffino và Ghiggia đã gây sốc cho làng bóng đá thế giới khi quật ngã Brazil, và chiến tích ấy được gắn liền với cái tên Maracanazo, một nỗi ám ảnh cho đến tận bây giờ với đội bóng áo vàng xanh.

Nhưng Uruguay không chỉ được biết đến với chức vô địch 1950. Nếu như gã khổng lồ Brazil với số lần nẫng cúp không ai sánh nổi, người Tây Ban Nha độc nhất vô nhị suốt 6 năm với 3 chiếc cup danh giá thế giới và châu lục thì những chàng trai màu ánh da trời Uruguay cũng có cái tự hào rất riêng của họ. Số đội bóng bước lên bục vinh quang giải đấu ngày một dài thêm, nhưng không ai được như Uruguay khi nếm trải cái vị ngọt ngào của lần đầu tiên. Họ như chàng trai trẻ trước sức mạnh tình yêu, đến một lần và dẫu lần ấy xa lắm, xa lắc lơ vẫn cứ hộp hồi đọng lưu cảm xúc. Kỳ World Cup đầu tiên trong lịch sử được tổ chức tại Uruguay vào năm 1930 với sự tham gia của 13 đội tuyển, diễn ra từ ngày 13/7 đến 30/7. Đây là giải vô địch bóng đá thế giới duy nhất được tổ chức chỉ trong một thành phố (thủ đô Montevideo) và cũng là kỳ duy nhất mà các đội bóng dự giải không phải vượt qua vòng loại.

Đội hình tuyển Uruguay vô địch thế giới năm 1930.

Ngày đó, Uruguay được chọn làm nơi đăng cai World Cup 1930 vì hai lý do. Thứ nhất là đội tuyển Uruguay đã xuất sắc giành huy chương vàng ở bộ môn bóng đá tại hai kỳ Thế vận hội liên tiếp vào các năm 1924 và 1928. Thứ hai là vào năm 1930, Uruguay kỷ niệm 100 năm ngày giành được độc lập. Nhưng việc giải diễn ra tại châu Mỹ khiến hầu hết các đội tuyển châu Âu đều không muốn gửi đội tham dự giải do hành trình bằng tàu thủy quá dài. Điều này khiến hai tháng trước khi khai mạc giải vẫn chưa có đội tuyển nào của châu Âu đăng ký tham dự.

Bằng một nỗ lực tuyệt vời của Jules Rimet, Chủ tịch FIFA lúc đó và cũng là người sáng lập ra giải, bốn đội tuyển châu Âu là Pháp, Bỉ, Romania và Nam Tư cuối cùng chấp nhận tham gia. Bốn đội cùng lên chuyến tàu Conte Verde khởi hành ngày 21/6/1930 tại Villefranche Sur Mer, Pháp, tàu dừng lại Rio de Janeiro ngày 29 tháng 6 để đón thêm đội Brazil trước khi cập bến tại Montevideo ngày 4/7/1930. Các đội bóng được chia làm 4 bảng thi đấu vòng tròn một lượt chọn đội nhất bảng tham dự bán kết. Uruguay trở thành đội tuyển đầu tiên vô địch thế giới, còn thủ quân Nassazzi là người đầu tiên nâng cao chiếc cúp vô địch thế giới (thời điểm này sử dụng chiếc cúp mang tên "Nữ thần chiến thắng").

Cái lần đầu tiên ấy đã xa rất lâu rồi, ngót nghét một thế kỷ với bao biến động làng túc cầu thế giới. Tiếng gọi lịch sử rõ ràng là sức mạnh vô cùng lớn, niềm tự hào thôi thúc tuyển áo xanh da trời vượt qua mọi chướng ngại vật trong bất cứ kỳ World Cup nào để "làm được điều gì đó không hổ danh bậc tiền bối". Cách đây 4 năm, Uruguay đã phần nào đền đáp được sự kỳ vọng ấy khi giành ngôi vị thứ 4, chỉ sau Tây Ban Nha, Hà Lan và Đức. Và đến ngày hội bóng đá lần thứ 20 này, người Uruguay sở hữu trong đội hình những danh thủ lẫy lừng đang kỳ độ chín lại kỳ vọng họ sẽ làm được hơn thế. Chính thủ quân Lugano còn lạc quan nói rằng, tiếng nói từ vinh quang năm xưa rất có thể sẽ giúp ích cho đội tuyển quê hương mình hướng đến vinh quang vào mùa hè năm nay: "Mọi người ở quê nhà đặt ra những kỳ vọng lớn lao với đội tuyển Uruguay và tôi nghĩ không chỉ lịch sử mà hiện tại cũng thôi thúc chúng tôi phải chơi tốt ở Brazil mùa hè này. Với Suarez, Cavani và Forlan, chúng tôi đang sở hữu trong tay ba chân sút hàng đầu thế giới. Đội tuyển Uruguay cần phải tận dụng triệt để lợi thế này".

Thực vậy, so thực lực, Uruguay khiến nhiều đội bóng phải thèm muốn. Chân sút đang khoác áo Liverpool đã vượt qua 5 ứng viên khác để giành giải thưởng cá nhân cao quý nhất mùa bóng do PFA (Hiệp hội cầu thủ chuyên nghiệp Anh) bầu chọn. Tiền đạo Luis Suarez xuất sắc vượt qua Eden Hazard (Chelsea, về nhì) và tiền vệ Yaya Toure (Man City, về thứ 3) để giành vị trí quán quân. Đây là phần thưởng xứng đáng dành cho chân sút người Uruguay bởi dù không được thi đấu 5 trận đầu mùa vì án treo giò nhưng Suarez vẫn kịp ghi tới 30 bàn thắng để dẫn đầu cho danh hiệu "Vua phá lưới" Premier League 2013/14 và sáng cửa giành "Chiếc giày vàng châu Âu" năm nay. Với Quả bóng vàng 2010, Diego Forlan là cầu thủ đầu tiên có được danh hiệu cao quý này.

Còn bây giờ, Uruguay đang đứng trước nguy cơ bị loại từ vòng bảng.

Được kỳ vọng với niềm tin và sức mạnh, ấy thế nhưng những gì Urugoay thể hiện tại Brazil năm nay đang làm người hâm mộ sốc thực sự. Làm sao có thể tin một Uruguay là hạt giống trong 8 đội mạnh nhất của FIFA lại có thể gục ngã trước đội bóng Bắc, Trung Mỹ mà trong lịch sử họ chưa bao giờ để thua? Chứng kiến thất bại của đội nhà, tiền đạo Luis Suarez đã không kìm nén được cảm xúc, Suarez đã bật khóc bởi anh cảm nhận cơ hội đi tiếp của Uruguay trở nên hẹp hơn bao giờ hết. Trong khi đó, HLV Tabarez dường như vẫn mơ màng, ông quy lỗi gục ngã cay đắng do sự chủ quan.

"Costa Rica tận dụng quá tốt các cơ hội trong hiệp 2. Đây là một trận đấu quá khó khăn đối với chúng tôi. Nếu chúng tôi không đánh giá thấp Costa Rica, chúng tôi đã không phải đón nhận thất bại. Chúng tôi cần phải thừa nhận thất bại và khắc phục chúng ở trận tiếp theo" - HLV của Uruguay chia sẻ. Trả lời lý do vì sao khi Uruguay lâm nguy vẫn không tung con át chủ bài Suarez vào sân, HLV Tabarez giải thích: "Luis Suarez không còn dính chấn thương. Nhưng cậu ấy không được thay vào sân vì thể lực không được tốt. Như đã nói từ đầu, tôi sẽ không mạo hiểm nếu Suarez chưa sẵn sàng".

Nhớ lại, khi Diego Forlan vẽ  "đường cong chết người" từ chấm đá phạt vào góc chữ A khung thành tuyển Jordan trong trận play off lượt đi, đặt dấu chấm hết trước mọi nỗ lực của "chiến binh" Tây Á, tôi bắt đầu hình dung con đường đi mới của những chàng trai áo xanh da trời. Một thời vang bóng, sức mạnh có thừa, lối chơi đậm nét hào hoa, thế mà Uruguay bao lần cứ phải chật vật đi tranh vé vớt... Có thực lực, nhưng điểm yếu chết người của Uruguay là phong độ rất thất thường, họ được mệnh danh "vua vé vớt" khi vận mệnh cứ đeo đẳng suốt mấy kỳ World Cup liền.

Từ 1998 tới nay, năm nào cứ đến hạn chót vòng loại, tuyển áo da trời lại xách va ly, lúc sang Âu, lúc sang Á, châu Đại dương kiếm tấm vé vớt. Năm 2010, cũng chính Uruguay nẫng tấm vé vớt từ tay Costa Rica. 4 năm trước đó, Uruguay bị người Úc hớt vé trong trận cầu vô cùng gay cấn. Còn để giành vé đến Nhật - Hàn năm 2002, cũng chính Úc bại trận trước Uruguay trong hai lượt trận... Nhập hội vòng loại vùng Nam Mỹ, phong độ như mây gió ấy khiến Uruguay tự làm khó mình, thật khó hiểu khi họ thắng cả những đội mạnh như Argentina nhưng họ lại thua những đội chiếu dưới, vừa thắng tưng bừng Jordan ngay trên sân đối phương nhưng chỉ một tuần sau, họ lại bị cầm hòa trên sân nhà với lối chơi tẻ nhạt.

Giờ đây, trước mắt của Suarez là hai thế lực Italia và Anh. Thua "kẻ lót đường" Costa Rica, liệu Uruguay có cơ hội bật dậy trước những dãy núi lớn? Nhưng lịch sử cho thấy, khi bị đẩy vào thế khó, họ lại biết cách kéo áo nhau bật dậy một cách mãnh liệt. Chính vòng loại World Cup 2014 là ví dụ, bị thua mất mặt những đội không được đánh giá cao, Uruguay đã có cú bứt phá cuối đường hầm. Bởi vậy, người hâm mộ vẫn có quyền đặt hy vọng cửa đi tiếp cho Uruguay, dù rằng với phong độ của họ cũng không lấy gì chắc chắn.