Cần có chiến lược bài bản quảng bá đất nước, con người qua điện ảnh
Việc này đồng nghĩa với hình ảnh đất nước, con người Việt Nam được quảng bá rộng rãi, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, đặc biệt là phát triển du lịch. Nhưng làm thế nào để khai thác triệt để các tiềm năng này là một trong những chủ đề được quan tâm tại Liên hoan Phim Việt Nam năm 2019.
Điện ảnh góp phần kích cầu du lịch
Việt Nam trở thành điểm đến của những bộ phim nổi tiếng với những bối cảnh quay phim đặc sắc. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó cục trưởng Cục Điện ảnh thực tế đã chứng minh việc quảng bá một địa danh thông qua điện ảnh luôn đem lại hiệu quả bất ngờ và mạnh mẽ. Một số bộ phim nước ngoài được quay tại Việt Nam đã gây sửng sốt với khán giả trên thế giới.
| Sau khi bộ phim "Kong: Đảo đầu lâu" được công chiếu, nhiều công ty lữ hành đã khai thác tour với các điểm đến như trong phim Kong tại Việt Nam. |
Hình ảnh đất nước con người Việt Nam được thể hiện tuyệt đẹp qua các tác phẩm điện ảnh nổi tiếng như: “Người tình” (LAmant, 1991), “Đông Dương” (Indochine, 1992) của điện ảnh Pháp - bộ phim từng nhận giải phim nói tiếng nước ngoài hay nhất tại lễ trao giải Oscar năm 1993; phim “Người Mỹ trầm lặng” (The Quiet American, 2002)…
Sau khi những bộ phim này được công chiếu trên thế giới thì những địa danh của Việt Nam được chọn làm bối cảnh trong phim đã thu hút được rất nhiều du khách từ khắp nơi tới tham quan, đặc biệt là vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
Gần đây nhất, khi “Kong: Đảo đầu lâu” của Hollywood có bối cảnh chính tại Việt Nam ra mắt khán giả trên thế giới, một loạt địa điểm đã từng là bối cảnh của phim đã trở thành phim trường cho những tác phẩm điện ảnh khác, đồng thời trở thành những điểm đến của hàng loạt tour du lịch mới thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước như quần thể di sản thế giới Tràng An (Ninh Bình), vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) và Phong Nha (Quảng Bình).
Nhằm phát huy thế mạnh này, trong các kỳ Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội gần đây, Ban tổ chức đều thực hiện các cuộc triển lãm điện ảnh để giới thiệu, quảng bá đến bạn bè quốc tế về hình ảnh đất nước Việt Nam như những bối cảnh tiềm năng đối với các nhà làm phim trên thế giới.
Hy vọng, các đoàn làm phim nước ngoài, hoặc có yếu tố nước ngoài vào làm phim tại Việt Nam sẽ khai thác triệt để được những phong cảnh đẹp nhất, góp phần tôn vinh văn hóa truyền thống dân tộc khi dành thời gian tìm và chọn cảnh, đầu tư cho thiết kế mỹ thuật cho tác phẩm của họ.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Cục trưởng Cục Điện ảnh, không chỉ phim nước ngoài mà nhiều phim Việt cũng đạt được những hiệu quả quảng bá ấn tượng. Cụ thể, sau bộ phim "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh", vùng đất Phú Yên, nơi được chọn làm bối cảnh của phim cũng đã trở thành một điểm đến của nhiều du khách.
| Cảnh phim “Người tình” – một trong số tác phẩm điện ảnh thu hút nhiều du khách nước ngoài đến Việt Nam. |
Hình ảnh núi non hùng vĩ, sông nước thơ mộng, con người nồng hậu, ấm áp của vùng đất Hà Giang trong bộ phim “Chuyện của Pao” đã tạo ấn tượng đặc biệt cho công chúng. Điểm quay phim (bản Sủng Là, huyện Đồng Văn, Hà Giang) đã trở thành điểm tham quan không thể thiếu đối với nhiều du khách khi đến Hà Giang…
Ông Hà Văn Siêu, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch cho rằng phát triển du lịch theo tác phẩm điện ảnh là chuyện không mới với thế giới mà còn là một loại hình xúc tiến quảng cáo đang được áp dụng rất rộng rãi. Ngành Du lịch các nước đã tận dụng rất tốt những lợi ích mà phim ảnh mang lại cho du lịch, thành công trong việc mang lại cho du khách những trải nghiệm khó quên.
Theo Bộ Du lịch New Zealand, du lịch nước này gia tăng 50% lượng khách nhờ hiệu ứng phim Lord of the Rings. Khoảng 10% khách tham quan nói rằng Lord of the Rings là lý do họ đến đây.
Điều này đồng nghĩa với việc giúp du lịch lịch New Zealand tăng doanh thu thêm 33 triệu USD/năm. Các thành phố và khu vực như Singapore và Hồng Kông, xa hơn là Scotland, Thụy Sỹ đang cạnh tranh nhau trong thu hút các nhà sản xuất phim Bollywood, Ấn Độ, qua đó thu hút du khách vùng Nam Á, Trung Đông.
Khi cộng đồng làm phim sử dụng khu vực địa lý cụ thể cho các bối cảnh không chỉ thu hút du lịch mà còn mang lợi ích kinh tế trong quá trình quay phim. Tại Thái Lan, năm 2015 đã đón các đoàn phim 585 lượt, mang về doanh thu 83,6 triệu USD khi cung cấp dịch vụ cho các đoàn làm phim này.
Hiện nay, Thái Lan đang nghiên cứu một số cơ chế để tăng cường thu hút các đoàn làm phim nước ngoài như xây dựng bộ phận một cửa về thủ tục để phục vụ các đoàn làm phim nước ngoài, đào tạo cho các nhà làm phim trong nước về cách thức làm việc với các đoàn phim nước ngoài, hỗ trợ tài chính.
Tại Hàn Quốc, phim truyền hình là kênh quảng bá hàng đầu cho hoạt động du lịch của đất nước này. Du khách đến du lịch Hàn Quốc không thể không đến thăm các địa điểm như: Đảo Jeju, đảo Nami, tháp Nam Seoul, Changdeokgung…
Không chỉ là những danh lam thắng cảnh đẹp mà trong những bộ phim Hàn Quốc, các nhà sản xuất phim cũng khéo léo lồng ghép những nét văn hóa truyền thống của đất nước như ẩm thực, phong tục, trang phục… để góp phần quảng bá cho du lịch. Chiến lược này đã thành công trong việc phát triển nền điện ảnh và mở rộng thị trường khách du lịch quốc tế một cách có hiệu quả và lâu dài của Hàn Quốc.
Điện ảnh Trung Quốc với thế mạnh là phim cổ trang, cũng đóng góp vào du lịch quốc gia qua việc quảng bá các điểm đến nổi tiếng như: Vạn Lý Trường Thành, Tử Cấm Thành, Hàng Châu, cổ trấn Đồng Lý (Tô Châu),…
Du khách khi đến đây không chỉ tham quan mà còn tham gia vào những chương trình biểu diễn nghệ thuật, vui chơi – giải trí – mua sắm tại khu vui chơi, công viên, rạp chiếu phim, nhà hát trong phim trường.
Các nhà làm phim kêu "khó"
Tuy nhiên, đạo diễn Đinh Tuấn Vũ cho rằng, việc này ở Việt Nam không dễ. Ngay lựa chọn bối cảnh cho phim đã gặp nhiều khó khăn. Như phim “Cuộc đời của Yến”, để tìm những ngôi nhà cổ ba gian đúng như mong muốn, anh đã phải cùng NSND Vũ Quốc Tuấn, NSND Dân Nam rong ruổi từ Lạng Sơn tới tận Hà Tĩnh.
| Tái hiện làng quê xưa là thách thức với nhiều nhà làm phim Việt hiện nay. |
Ê kíp tìm được nhiều làng cổ và nhiều ngôi nhà gỗ từ những thế kỷ trước nhưng đều bị những căn nhà bê tông hai tầng, ba tầng bao quanh, tạo cảm giác ngột ngạt bởi sự hiện đại bao vây nét cổ kính.
Mãi sau đó, họ mới tìm được một ngôi nhà như trong kịch bản, để hoạ sỹ Dân Nam cùng đội ngũ thiết kế gia cố và điểm thêm những nét tinh tế như tường gạch, tường đất, cổng gỗ, gian bếp lợp mái lá, cùng gian nhà chính tạo nên một cụm bối cảnh gần như hoàn chỉnh.
Đường làng, giếng làng, sân kho hợp tác xã, bến đò hay một số bối cảnh phụ, đoàn làm phim phải chọn ở 4,5 địa điểm khác nhau, phải nhờ sự can thiệp của kỹ xảo mới có không gian làng quê Bắc Bộ những năm 60-70 của thế kỷ trước một cách chân thực nhất.
| Nhiều khách du lịch đã đến Phú Yên sau khi xem phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”. |
Trước đó, đạo diễn Lưu Trọng Ninh cũng từng chia sẻ, bối cảnh mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống đang là thách thức với người làm phim. Khi quay phim “Thương nhớ ở ai”, ê kíp đã rất vất vả tìm kiếm, chọn bối cảnh. Lúc chọn được nơi ưng ý thì lại vướng dây điện chằng chịt nên phải mất rất nhiều thời gian, sử dụng kỹ xảo để xóa hình ảnh này mới trả lại không gian như vốn có của làng quê Bắc Bộ nhiều chục năm trước.
Thiết kế mỹ thuật Đào Ngọc Hùng cũng nhận định, công đoạn tìm kiếm bối cảnh cho phim đang gặp nhiều khó khăn vì không có kho dữ liệu tổng hợp, những thông tin mang tính xác thực cao. Đây là yếu tố rất quan trọng.
Để giải quyết khó khăn này, cần hình thành một nguồn dữ liệu cơ sở của Việt Nam bao gồm hình ảnh từ nguồn hệ thống dữ liệu phim trong nước, hình ảnh thực tế được tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau. Muốn có kho dữ liệu cơ sở này, cần có sự chung tay đóng góp hình ảnh từ người làm nghề.
Theo Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Hà Văn Siêu, với Việt Nam, điện ảnh có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của du lịch và du lịch theo phim ảnh không phải là loại hình mới. Tuy nhiên, hoạt động này vẫn chưa được khai thác đúng và phù hợp. Để khai thác triệt để thế mạnh này, cần có sự quan tâm và đầu tư đúng đắn, có chiến lược từ các cấp quản lý, sự nhạy bén, sáng tạo của doanh nghiệp du lịch và sự hợp tác của các nhà sản xuất phim trong và ngoài nước.