52 trẻ mầm non người Cơ Tu phải học nhờ đến bao giờ?
Sau đợt mưa lũ lịch sử cuối tháng 10/2025, Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung (xã Đông Giang, Đà Nẵng) vốn đầy ắp tiếng cười nay chỉ còn là đống đổ nát, hoang tàn khi quả đồi phía sau trường bị sạt lở, hàng ngàn mét khối đất, đá tràn xuống các phòng học. 52 đứa trẻ đồng bào Cơ Tu phải đi học nhờ trong sự chật vật, nhưng nỗi lo lớn hơn lại đang ập đến khi “hạn chót” cho việc mượn lớp đang cận kề.
Chúng tôi đến Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung vào ngày đầu tháng 4/2026, khi những vết tích của tình trạng sạt lở núi phía sau trường từ cách nay hơn 5 tháng vẫn còn hằn sâu trên từng thớ đất. Phía sau lưng trường, quả đồi vốn xanh mướt nay bị xẻ dọc bởi một vết nứt kinh hoàng, rộng gần 1m.
Bờ kè kiên cố sau trường - vốn được kỳ vọng là “tấm khiên” bảo vệ học trò - đã bị đất đá nghiền nát. Bùn đất tràn vào các phòng học, lấp đầy những góc vui chơi, biến nơi từng là “ngôi nhà thứ hai” của trẻ thơ thành một khu vực nguy hiểm bậc nhất.
Kể từ sau đợt thiên tai ấy, 52 trẻ mầm non là người đồng bào Cơ Tu đã buộc phải di dời, đi học nhờ tại Trường Tiểu học Arooi. Một hành trình “tầm gửi” con chữ bắt đầu trong muôn vàn khó khăn.
Dù đã có chỗ học tạm, nhưng ánh mắt của các cô giáo nơi đây vẫn trĩu nặng ưu tư. Việc học nhờ vốn dĩ chỉ là giải pháp tình thế, và nay “thời gian vàng” đang cạn dần. Cô Đỗ Thị Tiến, Hiệu trưởng Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung chia sẻ đầy lo lắng: “Chúng tôi đang rơi vào thế khó chồng khó. Hiện tại, các cháu đang học nhờ tại Trường Tiểu học Arooi, nhưng theo kế hoạch, vào cuối tháng 5/2026 tới, ngôi trường này sẽ bắt đầu sửa chữa, nâng cấp quy mô lớn. Khi đó, trường tiểu học sẽ không còn phòng trống để cho chúng tôi mượn nữa. Nếu không có phương án xây dựng trường mới ngay từ bây giờ, chúng tôi thực sự không biết sẽ đưa 52 đứa trẻ này đi đâu về đâu”.
Nỗi lo của cô Tiến cũng là nỗi trăn trở của hàng chục phụ huynh người Cơ Tu. Với họ, con chữ của con em vùng cao vốn đã gian nan, nay lại càng thêm bấp bênh theo những vết nứt núi. Vấn đề của Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung không còn là câu chuyện của riêng ngành Giáo dục, mà là một tình huống khẩn cấp về an toàn tính mạng và an sinh xã hội.
Trao đổi với PV Báo CAND, ông Coor Le, Chủ tịch UBND xã Đông Giang cho biết, chính quyền địa phương đang nỗ lực hết sức để tìm giải pháp trước tình trạng sạt lở phía sau Trường Mầm non Arooi - Zà Hung.
“Địa phương kiến nghị UBND TP Đà Nẵng sớm công bố tình huống khẩn cấp tại Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung. Chỉ khi có quyết định công bố tình huống khẩn cấp, chúng tôi mới có cơ sở pháp lý để thực hiện các bước khảo sát, chỉ định thầu và triển khai xây dựng trường mới theo quy trình rút gọn. Đây là con đường nhanh nhất để đảm bảo trẻ em có chỗ học an toàn trước khi mùa mưa lũ mới lại về”, ông Le nhấn mạnh.
52 đứa trẻ Cơ Tu tại Arooi - Zà Hung vẫn hằng ngày ê a tập hát, tập tô màu trong những căn phòng mượn tạm, hồn nhiên đến lạ kỳ. Nhưng đằng sau sự hồn nhiên ấy là cuộc chạy đua nghẹt thở của những người làm giáo dục và chính quyền các cấp.
Tháng 5/2026 đang đến gần - thời điểm mà “bến đỗ tạm” của các cháu học sinh mầm non sẽ đóng cửa. Nếu những quyết sách không được đưa ra kịp thời, nếu tình huống khẩn cấp không được công bố sớm, tương lai của những mầm xanh vùng cao này sẽ thực sự bị đặt trước một dấu hỏi lớn giữa đại ngàn sạt lở.
Liên quan đến tình trạng sạt trượt đồi núi sau Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung, xã Đông Giang, ngày 30/3 vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng đã có báo cáo gửi UBND thành phố.
Qua kiểm tra thực tế cho thấy, khu vực Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung nằm sát chân ngọn đồi, có chiều cao khoảng 60m (tính từ sân nền), độ dốc lớn, mái đã được kè tạm, tuy nhiên hiện đang bị sạt lở nghiêm trọng. Trên đỉnh mái đồi xuất hiện vết nứt dài khoảng hơn 100m, rộng 40cm, sạt trượt nghiêm trọng ảnh hưởng đến hạ tầng, giáo viên, nhân viên, học sinh nhà trường và khu dân cư phía trước trường. Đất sạt trượt đã làm hư hỏng 3 phòng học của trường này.
UBND xã Đông Giang đã chỉ đạo nhà trường đang mượn tạm điểm Trường Tiểu học Arooi để tổ chức dạy học cho các cháu học sinh thuộc Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung.
Đối với các hộ dân cư ở khu vực có nguy cơ ảnh hưởng do hiện tượng sạt trượt xung quanh trường này, UBND xã đã có kế hoạch di dời, sắp xếp đến khu tái định cư thôn A Bung - Tu Ngung; dự kiến hoàn thành trong quý III/2026.
Trên cơ sở kết quả kiểm tra, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng đề xuất UBND thành phố xem xét, chỉ đạo UBND xã Đông Giang tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình sạt trượt, tình hình thiên tai; thực hiện ngay công tác cắm biển, căng dây cảnh báo, khoanh vùng nguy hiểm; tăng cường thông tin, truyền thông để cán bộ, giáo viên, học sinh, người dân biết về nguy cơ sạt trượt để tiếp tục chủ động các biện pháp phòng tránh, ứng phó, không đi vào khu vực nguy hiểm. Chủ động chỉ đạo các đơn vị liên quan có giải pháp đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người, tài sản, phương tiện.
Song song đó, tiếp tục rà soát, chủ động phương án bố trí địa điểm để đảm bảo công tác tổ chức dạy học cho các cháu học sinh thuộc Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung trong thời gian chờ giải pháp, phương án xử lý đảm bảo quy định.
UBND xã Đông Giang báo cáo rõ nội dung, kế hoạch, tiến độ thực hiện di dời, sắp xếp đối với các hộ dân cư ở khu vực có nguy cơ ảnh hưởng do hiện tượng sạt trượt xung quanh Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung; thường xuyên theo dõi, cập nhật tình hình diễn biến của sạt lở và mức độ ảnh hưởng, báo cáo về UBND thành phố, Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự thành phố, các sở, ngành để theo dõi, chỉ đạo.