Thi tốt nghiệp THPT từ 2025:

Cấu trúc đề thi môn Ngữ văn khắc phục việc chép văn mẫu

08:24 31/12/2023

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố cấu trúc định dạng đề thi và Đề minh họa Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông từ năm 2025.

Với môn Ngữ văn, từ nhiều năm nay, đề thi được đánh giá thiếu đột phá, theo lối mòn nên chưa phát huy được sự sáng tạo của học sinh. Vì vậy, khi tiếp cận nội dung đề thi minh họa, các chuyên gia, thầy cô giáo đều nhận thấy sự đổi mới trong nội dung và cách hỏi, bám sát những định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Phó Giáo sư – Tiến sĩ Đỗ Ngọc Thống, chủ biên môn Ngữ văn Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho rằng: Việc công bố trước hơn một năm về định hướng và cấu trúc đề thi là cần thiết và hữu ích cho giáo viên cũng như học sinh trong việc học tập, ôn luyện cho kỳ thi này.

Nhận xét về đề minh họa, Phó Giáo sư – Tiến sĩ Đỗ Ngọc Thống chia sẻ: Nhìn chung cấu trúc đề thi môn Ngữ văn mà Bộ công bố (dùng thử nghiệm với học sinh lớp 10, kì I) đã bám sát đúng các yêu cầu về đánh giá của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đề thi vừa kế thừa phần đọc hiểu và nghị luận xã hội  lâu nay đã khá quen thuộc, vừa tập trung đổi mới ở phần viết nghị luận văn học nhằm khắc phục việc học thuộc và chép văn mẫu.

Các thông tin ở phần “Yêu cầu và phạm vi đánh giá...” nêu ở cuối văn bản của Bộ là rất quan trọng với giáo viên và học sinh. Cụ thể, chú ý đánh giá cả năng lực đọc hiểu và năng lực viết. Đọc hiểu không chỉ được đánh giá ở câu kiểm tra độc lập (4 điểm) mà còn thông qua phần viết, nhất là câu nghị luận văn học. Vì để viết được đúng yêu cầu của câu nghị luận thì học sinh phải đọc hiểu trước.

Đề thi cũng chú ý cả nghị luận xã hội và nghị luận văn học bằng việc quy định ngữ liệu của phần đọc hiểu: Nếu phần đọc hiểu là văn bản nghị luận xã hội hoặc văn bản thông tin thì phần nghị luận xã hội chỉ 2 điểm (viết đoạn văn), nghị luận văn học 4 điểm (viết bài văn). Nếu phần đọc hiểu là văn bản nghị luận văn học hoặc văn bản văn học, thì nghị luận xã hội 4 điểm (viết bài văn), nghị luận văn học 2 điểm (viết đoạn văn). Quy định này bảo đảm được nội dung nghị luận xã hội và nghị luận văn học luôn chiếm một tỷ trọng phù hợp, thích đáng. Bên cạnh đó, đề thi chú trọng cả viết đoạn và viết bài văn bằng việc có cả 2 yêu cầu trong đề thi với giới hạn đoạn khoảng 200 chữ và bài khoảng 600 chữ.

Đặc biệt, phần nghị luận văn học yêu cầu viết với ngữ liệu mới (không có trong các sách giáo khoa), đòi hỏi học sinh phải tự hiểu, tự nêu lên suy nghĩ của chính mình; không học thuộc và không chép văn mẫu được...

Câu đọc hiểu và nghị luận xã hội kế thừa nhưng có đổi mới về cách hỏi, số lượng câu (5 câu - với tỷ lệ: nhận biết 2 câu, thông hiểu 2 câu và vận dụng 1 câu). Câu nghị luận xã hội cũng không nhất thiết liên quan đến nội dung phần đọc hiểu, cho phép tránh được những yêu cầu gượng ép từ ngữ liệu đọc hiểu.

Ngoài ra, việc quy định số lượng tối đa của các ngữ liệu nêu trong đề (không vượt quá 1.300 chữ) là cần thiết để phù hợp với thời gian thi, trình độ tiếp nhận của học sinh và việc trình bày đề thi...

Các giáo viên dạy môn Ngữ văn cũng đánh giá cao sự đổi mới về nội dung, cách hỏi trong đề thi minh hoạ để kiểm tra kiến thức, kĩ năng, năng lực của học sinh.

Trong quá trình học, nếu đảm bảo các yêu cầu đặt ra trong việc tiếp cận, đọc – hiểu thể loại văn học, rèn luyện kĩ năng viết, học sinh không khó để đạt được 7,0 – 7,25 điểm. Mặc dù là ngữ liệu bên ngoài sách giáo khoa nhưng vấn đề được hỏi và nội dung văn bản đều không khó. Câu hỏi không đi sâu khai thác các giá trị nghệ thuật, đặc sắc của văn bản hay yêu cầu so sánh mở rộng… Đây có lẽ là bước đệm, để học sinh dần quen với việc đánh giá, kiểm tra mới và tự định hướng lại quá trình học tập của mình ngay từ bây giờ để có sự chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi 2025.

Đề thi minh họa vẫn giữ nguyên hình thức 100% tự luận, sự “quen thuộc” này chính là lợi thế cho học sinh, đồng thời cũng kiểm tra được toàn bộ năng lực viết, đặc biệt là viết văn bản nghị luận văn học về một nhân vật, cốt truyện hoặc chi tiết trong tác phẩm văn học, nghệ thuật.

Việt Hà

Ngày 29/4, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an có Thư khen gửi Công an tỉnh Điện Biên biểu dương Công an tỉnh đã phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào và Công an nước bạn Lào triển khai quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh, triệt phá đường dây tội phạm sử dụng công nghệ cao hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, bắt giữ 59 đối tượng, thu giữ 166 điện thoại, 14 máy tính, 200 thiết bị điện tử cùng nhiều vật chứng khác.

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Tổng thống Donald Trump ngày 30/4 (giờ Việt Nam) cho biết chính quyền của ông đang xem xét khả năng cắt giảm số lượng binh sĩ Mỹ đồn trú tại Đức, trong bối cảnh quan hệ với các đồng minh châu Âu tiếp tục xuất hiện nhiều bất đồng, đặc biệt liên quan đến chiến sự tại Iran và vai trò của NATO.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ tiếp tục áp đặt phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận hạt nhân với Tehran, làm gia tăng căng thẳng tại khu vực Trung Đông và gây áp lực lớn lên thị trường năng lượng toàn cầu.

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Tối nay 29/4, tại Trung tâm Triển lãm APEC (Đà Nẵng), Bộ Công an phối hợp UBND TP Đà Nẵng long trọng tổ chức Lễ khai mạc Gala “Tổ quốc bình yên”. Đây là sự kiện văn hóa, chính trị quy mô quốc gia, mở màn chuỗi hoạt động kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và hướng tới 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 – 12/7/2026).

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Ngày 30/4, thông tin từ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh vừa khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can để điều tra về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”, quy định tại Điều 317, Bộ luật Hình sự.

Từ đầu giờ chiều, nhiều tuyến đường vành đai, cửa ngõ rời thành phố đã bắt đầu “nóng” lên từng giờ; dòng phương tiện nối dài tạo nên bức tranh giao thông đặc trưng vào mỗi kỳ nghỉ lễ. Lực lượng CSGT “căng mình” triển khai phân luồng, đảm bảo an toàn giao thông phục vụ hoạt động đi lại của người dân.

Ngày 29/4, thay mặt lãnh đạo Công an TP Hải Phòng, Đại tá Bùi Trung Thành- Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an TP đã đến thăm hỏi, động viên 2 cán bộ chiến sĩ Công an bị thương khi làm nhiệm vụ, đang điều trị tại bệnh viện.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文