Chấn chỉnh tình trạng thiếu thống nhất trong quy đổi điểm để đảm bảo công bằng

Bộ GD&ĐT đã công bố bảng bách phân vị đối với 7 tổ hợp xét tuyển phổ biến dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2025 gồm A00, A01, B00, C00, D01, C01, D07 nhằm hỗ trợ các trường trong việc xây dựng bảng quy đổi điểm chuẩn xét tuyển.

Tuy nhiên, do Bộ GD&ĐT không ban hành một công thức quy đổi chuẩn thống nhất mà cho phép mỗi trường tự xây dựng bảng quy đổi theo cách riêng. Do vậy cùng một mức điểm gốc nhưng khi quy đổi lại cho ra các mức điểm khác nhau đáng kể giữa các trường.

Chẳng hạn, Học viện Ngân hàng lấy tổ hợp gốc là D01 để thực hiện việc quy đổi. Thí sinh đăng ký xét tuyển bằng các tổ hợp A00, D01, D07, D09, D14 sẽ được áp dụng mức điểm chuẩn bằng tổ hợp gốc D01. Trong khi đó, tổ hợp C00, C03 có điểm trúng tuyển cao hơn so với tổ hợp D01 là 2,5 điểm trên thang 30.

Học viện Ngoại giao cũng đã công bố độ lệch giữa các tổ hợp xét tuyển theo phương thức sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Theo đó, tổ hợp môn xét tuyển C00 sẽ cao hơn tổ hợp môn xét tuyển D01 là 3 điểm, các tổ hợp môn xét tuyển còn lại không có độ lệch điểm.

Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội thì quy định, thí sinh đạt 100 điểm kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ được quy đổi tương đương 24,25 điểm thi tốt nghiệp THPT. Trong khi đó, Đại học Quốc gia Hà Nội, đơn vị tổ chức thi đánh gia năng lực lại quy đổi 100 điểm tương đương 27,25 điểm tổ hợp A00; 26,5 điểm tổ hợp B00; 27,75 điểm tổ hợp C00 và 24,25 điểm tổ hợp D01.

Bên cạnh đó, hiện không ít trường đại học không quy đổi điểm giữa các tổ hợp xét tuyển bằng phương thức xét tuyển điểm thi tốt nghiệp THPT dù có những chênh lệch nhất định trong phổ điểm. Điều này làm dấy lên những lo ngại về việc khó đảm bảo công bằng giữa các phương thức tuyển sinh.

TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT cho biết, về mặt lý thuyết Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường quy đổi điểm theo phương pháp bách phân vị để bảo đảm công bằng giữa các phương thức xét tuyển. Nhưng trên thực tế, cách triển khai của các trường lại rất thiếu thống nhất và minh bạch khi có trường công khai bảng quy đổi cụ thể, có trường chỉ đưa ra kết quả quy đổi cuối cùng mà không giải thích rõ cách tính. Cùng một mức điểm học bạ 8.0, có trường quy ra 6.3 điểm thi, trường khác lại thành 7.0 điểm, chênh lệch có thể tới 1.5 điểm, thậm chí nhiều hơn, khiến học sinh hoang mang.

Theo phân tích của ông Vinh, khi mỗi trường tự xây thang quy đổi khác nhau từ bách phân vị về điểm chuẩn thì bảng điểm dễ trở thành mê cung, còn thí sinh như người lạc đường. Không chuẩn hóa, không công khai mô hình thống kê, không kiểm soát sai số sẽ tiềm ẩn nguy cơ khó đảm bảo công bằng.

Để thực hiện tự chủ tuyển sinh hiệu quả, ông Vinh cho rằng, Bộ GD&ĐT vẫn cần thiết lập một khung quy chiếu thống nhất về mặt kỹ thuật, đồng thời xây dựng một cổng tra cứu tập trung, nơi tất cả các trường phải cập nhật đầy đủ cách quy đổi và ngưỡng điểm tương đương. Chỉ khi thông tin minh bạch và truy cập dễ dàng thì người học mới thật sự có cơ hội tiếp cận công bằng.

Thầy Vũ Khắc Ngọc, giáo viên THPT tại Hà Nội cũng bày tỏ băn khoăn về nguy cơ khó đảm bảo công bằng giữa các phương thức xét tuyển khi với kết quả các kỳ thi riêng, các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, điểm học bạ... mỗi cơ sở đào tạo tính theo cách thức khác nhau và có sự chênh lệch đáng kể. Ví dụ, chứng chỉ ngoại ngữ IELTS 6.5 có cơ sở đào tạo quy đổi tương đương 10 điểm, có trường chỉ quy đổi 8 điểm; có nơi thí sinh có chứng chỉ IELTS được cộng điểm ưu tiên 4-5 điểm và có trường chỉ cộng 1-2 điểm...

Để chấn chỉnh tình trạng thiếu thống nhất trong quy đổi điểm chuẩn giữa các phương thức xét tuyển, Bộ GD&ĐT vừa có văn bản yêu cầu trường đại học phải công bố quy định điểm chênh giữa các tổ hợp xét tuyển, quy tắc quy đổi điểm trúng tuyển.

Theo đó, Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường rà soát việc công bố quy định điểm chênh giữa các tổ hợp xét tuyển, quy tắc quy đổi tương đương điểm trúng tuyển bám sát hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, bảo đảm công bằng, minh bạch và chịu trách nhiệm giải trình với thí sinh, phụ huynh và cơ quan quản lý nhà nước. Cơ sở đào tạo sẽ không thể tải dữ liệu, thông tin xét tuyển từ Hệ thống xét tuyển chung nếu chưa công khai quy đổi tương đương điểm trúng tuyển.

Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu các trường kiểm tra lại các tiêu chí phụ, dữ liệu tuyển sinh từ các năm trước để xác định tỉ lệ ảo phù hợp. Mục tiêu là đảm bảo số lượng thí sinh trúng tuyển chính thức không vượt quá chỉ tiêu đã quy định.

Cùng với đó, tiếp tục tăng cường truyền thông về sự công bằng, minh bạch giữa các phương thức xét tuyển, tổ hợp xét tuyển; đồng thời phải nhanh chóng giải quyết triệt để các kiến nghị, khiếu nại của thí sinh và phối hợp với các cơ sở đào tạo khác để hỗ trợ thí sinh gặp sai sót. Đặc biệt, các trường cũng cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ và hoạt động đảm bảo chất lượng bên trong trong suốt quá trình tuyển sinh.