Đừng để câu “Tiên học lễ, hậu học văn” là khẩu hiệu suông
Khi đến các trường từ tiểu học đến phổ thông, chúng ta đều thấy dòng chữ "Tiên học lễ, hậu học văn" được để rất lớn nhưng có lẽ đó chỉ là một khẩu hiệu suông.
Những vấn đề liên quan đến chương trình học, việc lạm thu, quá tải môn học, cũng như những bất cập trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh hiện nay đã và đang làm dấy lên những lo ngại. Đặc biệt, việc lồng ghép các môn học không nằm trong chương trình chính khóa vào giờ học chính thức đã tạo ra nhiều áp lực cho học sinh và phụ huynh, làm mất đi sự cân đối cần thiết trong việc phát triển toàn diện cho học sinh.
Thực tế hiện nay, nhiều trường học đưa các môn liên kết vào trong chương trình chính khóa. Một trong những vấn đề lớn nhất là các môn này không những tạo áp lực học tập cho học sinh mà còn khiến phụ huynh phải đối mặt với những yêu cầu không rõ ràng, khiến họ không thể tự do lựa chọn, thậm chí bị vận động đăng ký cho con học các môn này dù không muốn.
Chị Nguyễn Thị Thu Hương, phụ huynh có con học lớp 5 tại một trường công lập trên địa bàn TP Hồ Chí Minh cho biết: "Mỗi năm, khi nhận được phiếu đăng ký về các môn học liên kết từ nhà trường, tôi và nhiều phụ huynh khác đều cảm thấy bối rối. Dù không muốn nhưng nhiều khi chúng tôi vẫn phải đăng ký, vì giáo viên chủ nhiệm nhắn tin, gọi điện vận động và nói nếu không đăng ký thì tiết học đấy con phải xuống thư viện ngồi hay phụ huynh phải đến đón về sớm. Nếu không đăng ký thì sợ con lẻ loi, mắc cỡ với bạn bè".
Câu chuyện này diễn ra nhiều năm nay, mặc dù Sở GD&ĐT TP Hồ Chí Minh đã có văn bản chỉ đạo không được xếp lịch như vậy nhưng năm nay không ít trường vẫn cố tình xếp lịch môn liên kết vào giờ chính khóa khiến phụ huynh cảm thấy áp lực.
Nhiều học sinh hiện nay thiếu kỹ năng sống, không có khả năng tự bảo vệ bản thân, vì vậy dễ trở thành nạn nhân của những hành vi xấu trong xã hội. Gần đây, tình trạng học sinh, sinh viên bị lừa đảo “bắt cóc online” hay các hành vi bạo lực học đường diễn ra khá nhiều. Việc một học sinh lớp 7 tấn công cô giáo làm xôn xao dư luận, trong khi cả lớp “vô cảm”, lớp trưởng còn kêu các bạn kéo rèm để không ai thấy mà không đi gọi giám thị hay giáo viên khác đến giúp đỡ càng cho thấy việc giáo dục đạo đức và kỹ năng sống cho học sinh không hiệu quả.
Thầy Nguyễn Văn Ngai, nguyên Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TP Hồ Chí Minh cho rằng, trong công tác giáo dục, việc dạy đạo đức và lễ phép cho học sinh phải được chú trọng ngay từ những năm học đầu đời và xuyên suốt quá trình học tập. "Giáo dục đạo đức không thể là một phần phụ mà phải là nền tảng quan trọng trong quá trình giáo dục toàn diện cho học sinh", thầy Ngai nhấn mạnh.
Theo nhiều chuyên gia giáo dục, một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng này là thiếu sự quản lý và quy định rõ ràng từ Bộ GD&ĐT. Chương trình học chính khóa đã đầy đủ thì các trường tập trung dạy lượng kiến thức này cho học sinh là được, không thể nhồi nhét quá nhiều cho học sinh.
Nếu trường nào vi phạm quy định phải có hình thức xử lý đối với hiệu trưởng. Chỉ khi các trường học thực sự tuân thủ các quy định này, tình trạng lạm thu và quá tải môn học mới có thể được giảm thiểu.
Giáo dục đạo đức và kỹ năng sống cho học sinh trong trường học là vấn đề quan trọng và cần được coi trọng. Chỉ khi đó, câu "Tiên học lễ, hậu học văn" mới có thể không còn là khẩu hiệu suông mà là nền tảng cho sự phát triển toàn diện của học sinh.