Giáo viên nói về "bí quyết" ôn tập và làm bài thi vào lớp 10

Thầy Nguyễn Phi Hùng, giáo viên môn Ngữ văn của hệ thống giáo dục HOCMAI cho rằng, bài thi Ngữ văn theo chương trình GDPT mới không chỉ đánh giá kiến thức mà còn chú trọng đến kỹ năng trình bày và tư duy mạch lạc của học sinh. Để đạt được kết quả tốt nhất, thí sinh cần lưu ý những điểm mấu chốt khi làm bài thi.

Trước tiên, các em cần phân bổ thời gian cân đối và hợp lý, trong đó, hãy dành khoảng 25-30 phút cho phần Đọc hiểu (4 điểm) để đọc kỹ văn bản và trả lời đầy đủ; phần Viết đoạn văn nghị luận (2 điểm) cũng nên dành 25-30 phút và cuối cùng, hãy ưu tiên 55-60 phút cho Bài văn nghị luận (4 điểm) để triển khai chi tiết và chu đáo.

Thứ hai, khi bắt tay vào làm bài, thí sinh cần đọc kỹ đề bài, đặc biệt chú ý đến các từ khóa quan trọng. Những từ khóa này cung cấp thông tin về yêu cầu thao tác (nêu, giải thích, phân tích, cảm nhận, trình bày...), hình thức (đoạn văn hay bài văn, dung lượng bao nhiêu), và đối tượng cùng phạm vi được hỏi. Việc xác định đúng trọng tâm đề sẽ giúp bạn đi đúng hướng và tránh lạc đề.

Thứ ba, thí sinh cần cố gắng tuân thủ yêu cầu về dung lượng (số chữ) cho đoạn văn và bài văn; trình bày bài đúng trọng tâm, trả lời ngắn gọn và diễn đạt mạch lạc. Sau khi hoàn thành bài làm, đừng quên kiểm tra lại để soát lỗi, đặc biệt là các lỗi trình bày để đảm bảo rằng đã trả lời đầy đủ tất cả các câu hỏi và mỗi câu đều đã trình bày đủ các ý mà đề yêu cầu. Nếu phát hiện thiếu sót, hãy bổ sung ở cuối bài làm, ghi rõ bổ sung cho câu nào, phần nào, thay vì viết chèn vào phần đã có.

Lưu ý cụ thể hơn cho từng dạng bài, thầy Nguyễn Phi Hùng cho biết, đối với dạng câu hỏi đọc hiểu văn bản, thí sinh cần đọc chậm và kỹ văn bản đọc hiểu, đồng thời nhận diện loại, thể loại văn bản, nội dung chính và các đặc điểm hình thức nổi bật. Các câu hỏi đọc hiểu cần được trả lời ngắn gọn, có thể dưới dạng gạch đầu dòng, nhưng phải đảm bảo đầy đủ ý. Đặc biệt, sẽ có những câu hỏi liên quan đến kiến thức Thực hành Tiếng Việt (chiếm khoảng 1-1,5 điểm), nhất là kiến thức về các biện pháp tu từ, các em hãy chú ý hệ thống hóa kiến thức này trong các năm học THCS.

Đối với câu hỏi phần Viết văn nghị luận, trình bày rõ ý kiến về vấn đề nghị luận (văn học hoặc xã hội), đưa ra lý lẽ, bằng chứng phù hợp để làm rõ, tránh việc diễn xuôi thơ hay tóm tắt cốt truyện. Bài nghị luận văn học cần làm rõ cả hai phương diện nội dung và nghệ thuật của tác phẩm, với mức độ đậm nhạt, nông sâu tùy theo yêu cầu đề. Bài nghị luận xã hội phải có bằng chứng cụ thể, các bài học, giải pháp đưa ra phải cụ thể, khả thi, phù hợp, tránh trình bày chung chung hay kêu gọi sáo rỗng và nên gạch nhanh hệ thống ý ra nháp trước khi viết bài hoàn chỉnh.

Với bài thi môn Toán, thầy Nguyễn Mạnh Cường lưu ý, xu hướng chung trong chương trình GDPT mới là sẽ tăng cường Toán thực tế, Toán ứng dụng. Trong đó, các bài toán sẽ gắn với tình huống thực tiễn như tính toán chi phí, lãi suất, diện tích, thể tích các vật thể trong đời sống, tốc độ, quãng đường, tỉ lệ phần trăm, thống kê, xác suất. Do đó, thí sinh cần luyện tập cách chuyển đổi từ ngôn ngữ đời sống sang ngôn ngữ Toán học và ngược lại, đồng thời đọc hiểu kỹ đề để trích xuất dữ liệu và xác định yêu cầu, đừng ngại các con số lớn hoặc thập phân.

Bên cạnh đó, thí sinh cũng cần chú ý về kỹ năng làm bài theo hướng hãy làm tốt các câu dễ trước. Các câu về xác suất thống kê, giải phương trình, hệ phương trình, rút gọn biểu thức, hàm số cơ bản hay tính toán liên quan đến hình học, các ý đầu của bài hình phẳng thường là "miếng bánh" để lấy điểm nên hãy cố gắng đảm bảo làm đúng tuyệt đối các phần này.

Ngoài ra, các em cũng hãy tập trung vào phần mình mạnh nhất. Nếu tự tin ở Đại số, hãy hoàn thành phần Đại số thật cẩn thận. Nếu hình học là sở trường, hãy dành thời gian cho nó, quan trọng là không bỏ trống câu nào.

Để chuẩn bị tốt nhất cho bài thi môn Tiếng Anh, thầy Nguyễn Trung Nguyên khuyên thí sinh cần dành những ngày ôn thi cuối cùng hoàn thiện những “lỗ hổng kiến thức” để có thể hoàn thành được những câu hỏi mang tính phân loại cao. Để làm được điều này, các em nên dành thời gian để làm các đề thi được soạn theo đề minh hoạ của năm nay. Sau khi làm xong từng đề, hãy kiểm tra thật cẩn thận để xem mình sai ở những câu nào và có những điểm kiến thức ngữ pháp, từ vựng hay phát âm nào mình cần củng cố lại.

Về kỹ năng viết, thầy Nguyên lưu ý thí sinh cần phải nắm được các cấu trúc câu quan trọng như câu điều kiện, câu so sánh, câu trần thuật và kỹ năng đọc hiểu. Với phương pháp ra đề mới, những mẹo trước đây gần như không áp dụng được, thay vào đó, các em cần phải hiểu được đoạn văn một cách đầy đủ và cách duy nhất là dịch sang Tiếng Việt thì mới có thể làm được các câu hỏi đọc hiểu này.

“Việc luyện đề giúp các em củng cố kiến thức cần thiết. Các em không cần làm nhiều, từ giờ đến lúc thi, chỉ cần nghiêm túc với khoảng 4 đến 5 đề là đủ. Mỗi đề, hãy chú ý tới những câu không nằm trong phạm vi kiến thức và ghi nhớ sau khi đã check lại đáp án. Cẩn trọng với những câu bị sai một cách ngớ ngẩn để khi đi thi không bị mất điểm đáng tiếc”, thầy Nguyên chia sẻ.