Hiệu quả ứng dụng Dữ liệu Quốc gia về dân cư trong đăng ký, xét tuyển trực tuyến thi cử

Thuận tiện, an toàn, chính xác

Trong tâm trạng vui mừng khi con trai đỗ vào Đại học Bách khoa, anh Nguyễn Văn Quang nhà ở quận Hoàng Mai, TP Hà Nội cho biết: Chưa khi nào thấy kỳ thi tốt nghiệp THPT và đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng lại được tổ chức thuận lợi, dễ dàng như năm nay. Nhớ lại lần đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT và dự thi đại học, cao đẳng cho cô con gái đầu, anh Quang không khỏi “giật mình”. Cảnh chen lấn đến địa điểm dự thi để nộp phiếu dự thi cho con gái đến giờ mỗi khi nhớ lại vẫn khiến anh “toát mồ hôi”. Cùng với anh Quang, đông đảo phụ huynh, học sinh đứng chen chúc chờ đợi cả sáng trong cái không khí oi nồng của mùa hè chỉ để chờ nộp được phiếu dự thi.

Cùng niềm vui khi con gái là Nguyễn Trang Linh đỗ đại học Ngoại thương, chị Trần Thị Liễu quê ở Bắc Ninh chia sẻ, đợt thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2022 vừa qua của Linh là nhàn nhất so với mấy chị em khác trong gia đình đã tham gia các kỳ thi trước đó.

Gia đình ở quê, bố mẹ làm nông dân, không có nhiều điều kiện thuận lợi để đưa đón con cái đi học thêm, song nhờ ý chí và quyết tâm, cô con gái út của chị Liễu phấn đấu học giỏi. Ngày dự thi tốt nghiệp THPT cũng như xét tuyển đại học, cao đẳng, Linh chủ động đăng ký trực tuyến trên phần mềm do Bộ Công an và Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp xây dựng, triển khai, bảo mật, vận hành. Chỉ cần ngồi ở nhà hay bất cứ đâu có kết nối mạng Internet, Linh và các bạn trong lớp có thể đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT và đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng thành công mà không vất vả, tốn kém.

Hai thí sinh chúng tôi ghi nhận ở trên chỉ là trong số khoảng 1 triệu thí sinh tham gia dự thi tốt nghiệp THPT và đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2022 dưới hình thức đăng ký trực tuyến. Những năm trước đó, để tham gia kỳ thi, mỗi thi sinh phải khai thông tin 2 phiếu (phiếu giấy in sẵn theo mẫu), mỗi phiếu gồm 16 trường dữ liệu, sau đó ký tên và nộp 2 phiếu này kèm theo ảnh cá nhân tại điểm tiếp nhận hồ sơ đăng ký thí sinh. Các thầy cô giáo tại những điểm tiếp nhận hồ sơ đăng ký thí sinh này ký nhận trên phiếu số 2 rồi giao lại cho thí sinh.

Tiếp theo, thầy cô giáo tại điểm tiếp nhận sẽ nhập thông tin của từng thí sinh lên hệ thống quản lý thi và cấp tài khoản tra cứu cho thí sinh trên hệ thống quản lý thi. Thí sinh sử dụng tài khoản này để kiểm tra thông tin nhập vào hệ thống, trong trường hợp phát hiện sai sót thì báo lại với thầy cô giáo tại địa điểm tiếp nhận để sửa chữa. Sau thời gian rà soát theo quy định, thầy cô giao tiếp tục in phiếu từ hệ thống và rà, gửi cho thí sinh rà soát, ký xác nhận rồi nộp lại phiếu rà soát.

Cách thức đăng ký như trên được Bộ Giáo dục và Đào tạo nhìn nhận vất vả, gây tốn kém, bất tiện cho cả thí sinh và những cán bộ làm công tác tiếp nhận, giải quyết thủ tục hồ sơ cho thí sinh. Ngoài việc phải đi lên đi xuống điền hàng chục thông tin vào 2 phiếu, thông tin trên những phiếu dự thi này do chỉnh sửa nên bị tẩy, xóa nhiều, gây khó khăn cho các thầy cô giáo hỗ trợ thí sinh tại điểm tiếp nhận. Các thầy cô giáo cũng như bộ phận tiếp nhận hồ sơ đã phải mất rất nhiều thời gian, công sức để nhập thông tin của từng phiếu đăng ký dự thi. Yêu cầu cần phải đổi mới trong cách thức đăng ký dự thi, xét tuyển của thí sinh đã trở nên cấp thiết từ hình thức trực tiếp sang trực tuyến.

“Đây là sự thay đổi cả về thói quen cũ, tư duy cũ để chuyển sang đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, xét tuyển đại học, cao đẳng theo hình thức trực tuyến”- đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo nhìn nhận.

Tiết kiệm chi phí, giảm tải áp lực

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn thông tin: Trong Đề án 06, ngành Giáo dục có hai nhiệm vụ trọng tâm, đó là: Kết nối dữ liệu cơ bản hoàn thành, đạt khoảng 80%; và hoàn thành xây dựng và đưa vào sử dụng hệ thống đăng ký dự thi cùng với xét tuyển trực tuyến đối với thí sinh lớp 12. Năm 2022, hệ thống này giúp toàn bộ việc khai báo thông tin của thí sinh lớp 12 và thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học (nộp các hồ sơ, minh chứng, giấy tờ) được thực hiện bằng hình thức trực tuyến.

Thông tin của 1 triệu thí sinh phải kết nối với cơ sở dữ liệu ngành để thí sinh không phải khai lại thông tin cá nhân đã có sẵn trong cơ sở dữ liệu ngành và chỉ bổ sung thông tin cần thiết của kỳ thi. Với mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân (học sinh và phụ huynh học sinh), Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai nâng cấp và mở rộng nền tảng đăng ký xét tuyển cũng như xử lý nguyện vọng trực tuyến cho trên 900 ngàn thí sinh có nguyện vọng vào đại học, cao đẳng. Nền tảng này có trên 900 nghìn thí sinh tương tác, trên 300 trường đại học, cao đẳng tham gia; với 20 phương thức xét tuyển khác nhau năm 2022; trên 400 nghìn lượt mã ngành.

Việc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học mang tính quyết định tương lai của mỗi thí sinh, nên được cả xã hội quan tâm. Đây cũng là áp lực rất lớn đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo. Khi chuyển đổi hình thức đăng ký trực tiếp với nhiều bất cập sang trực tuyến, dù gặp không ít khó khăn, bỡ ngỡ, song Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã có nhiều điều kiện thuận lợi. Bộ Giáo dục và Đào tạo có sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ. Hằng tuần đều có sự kiểm tra, giám sát và kiểm đếm công việc của Tổ công tác Đề án 06 của Chính phủ.

Đáng chú ý, Bộ Công an với vai trò là cơ quan thường trực của Chính phủ trong triển khai thực hiện Đề án 06 đã phối hợp hỗ trợ, chặt chẽ, kịp thời, hiệu quả với Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như các bộ, ban, ngành, địa phương thực hiện hiệu quả đề án. Các đơn vị, chức năng có liên quan của liên bộ cũng tăng cường phối hợp chặt chẽ, cùng triển khai ứng dụng đăng ký thi trực tuyến dự thi tốt nghiệp THPT và đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2022.

Chỉ chưa đầy 4 tháng từ khi triển khai Đề án 06, ngày 4/5/2022, hệ thống đăng ký thi và xét tuyển đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức hoạt động. Cũng chỉ trong 10 ngày hoạt động, hệ thống đăng ký thi đã phục vụ hơn 1 triệu công dân và không xảy ra bất kỳ sai sót nào. Thời điểm cao nhất số lượng truy cập lên tới 140.000 tài khoản.

 Đại tá Vũ Văn Tấn, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu Quốc gia về dân cư, Bộ Công an cho biết: Tháng 5/2022, hệ thống đăng ký thi tốt nghiệp THPT trực tuyến đã được triển khai thành công với 1.002.432 thí sinh đăng ký trực tuyến (đạt tỷ lệ 93,12%). Để thực hiện đăng ký thi, thí sinh điền thông tin lên phiếu đăng ký dự thi và tải file ảnh thẻ lên hệ thống. Phiếu đăng ký dự thi có 16 ô thông tin, trong đó có 8 ô thông tin đã được điền sẵn. Những thông tin này được tải từ cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục, dựa trên xác thực qua mã định danh cá nhân kết nối với Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về dân cư.

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết: Với những nỗ lực, quyết tâm từ nhiều phía trong đó chủ công là Bộ Công an và Bộ Giáo dục và Đào tạo, đã có hơn 1 triệu thí sinh tự mình đăng ký thi trực tuyến một cách trọn vẹn và đúng nghĩa, không phân biệt thành thị hay nông thôn, vùng sâu hay vùng xa, khó khăn hay đồng bào dân tộc thiểu số. Mới đây, ngày 9/8, tại cuộc họp sơ kết 6 tháng triển khai Đề án 06, người đứng đầu Chính phủ đã biểu dương Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc ứng dụng công nghệ, dữ liệu Quốc gia về dân cư, đăng ký, xét tuyển trực tuyến rất thiết thực, đã tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng cho người dân.

Nhìn nhận tiện ích, hiệu quả của hình thức đăng ký hồ sơ trực tuyến thay vì trực tiếp dưới góc độ quản lý về trật tự An toàn giao thông (ATGT), Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng Phòng Hướng dẫn tuyên truyền pháp luật về trật tự ATGT, Cục CSGT, Bộ Công an cho biết: Gần như năm nào cũng vậy, thời điểm thí sinh, học sinh đăng ký thi cử, đi lại thì tình hình ATGT cũng phức tạp. Để đảm bảo ATGT, Cục CSGT đã chỉ đạo lực lượng CSGT toàn quốc tăng cường kiểm tra hướng dẫn, phân luồng. Việc đăng ký trực tuyến thay vì trực tiếp dự thi, xét tuyển của thí sinh giúp cho thí sinh, phụ huynh không phải đi lại nhiều, hạn chế, phòng ngừa TNGT và ùn tắc giao thông. Năm 2022, trong tháng 5 và 6, TNGT liên quan đến học sinh giảm sâu so với những năm trước đó khi thí sinh sử dụng hình thức đăng ký trực tuyến thay vì phải đi đến các điểm dự thi để đăng ký hồ sơ.

Hiện Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đồng bộ và định danh được hơn 1,4 triệu hồ sơ giáo viên trên tổng số 1,6 triệu hồ sơ (đạt 88%), đã xác thực và định danh được khoảng 16 triệu (đạt 69,5%) học sinh trên tổng số khoảng 23 triệu học sinh, số còn lại đang dự kiến hoàn thành trước tháng 9.