Mỗi năm tăng khoảng 25.000 học sinh các cấp, TP Hồ Chí Minh gặp khó khăn trong xây dựng trường lớp
Năm học 2023-2024, số học sinh không có hộ khẩu thường trú tại TP Hồ Chí Minh là 347.962 (chiếm tỷ lệ 20,67% tổng học sinh của thành phố). Bình quân mỗi năm, số học sinh tăng thêm các cấp học khoảng 25.000 học sinh, áp lực này làm gia tăng sĩ số học sinh/lớp vượt cao so với chuẩn (nhất là cấp tiểu học).
Chiến lược phát triển giáo dục TP Hồ Chí Minh từ nay đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đề ra mục tiêu đến năm 2030 "Tỷ lệ cơ sở và số học sinh theo học tại các cơ sở giáo dục phổ thông ngoài công lập đạt 40% (cơ sở) và 30% (học sinh); đến năm 2030, tỷ lệ tương ứng đạt 50% (cơ sở) và 35% (học sinh)".
Hiện nay, tỷ lệ học sinh THPT học tại các trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học, loại hình công lập đạt tỷ lệ chiếm 80% tổng số học sinh (ngoài công lập chiếm 20%). Ngành GD&ĐT thành phố đang phấn đấu thực hiện lộ trình theo Chiến lược phát triển giáo dục đã được phê duyệt và Đề án "Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông" theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ năm 2018. Do đó, số các trường THPT công lập đã và đang đáp ứng đủ chỗ học cho con em trên địa bàn thành phố, tuyển sinh được những em học sinh đủ điều kiện, năng lực, sở trường để tiếp tục theo học bậc THPT.
Tuy nhiên hiện nay, số trường THPT phân bố không đồng đều tất cả các khu vực, nhất là áp lực tuyển sinh tại quận Gò Vấp, quận Tân Bình, quận 12, TP Thủ Đức. UBND thành phố đã triển khai kế hoạch thực hiện Đề án xây dựng 4.500 phòng học chào mừng Kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, dự kiến mục tiêu đến năm 2025 có 7 dự án trường THPT sẽ được xây dựng mới để phục vụ nhu cầu chỗ học cho con em trong độ tuổi trên các địa bàn gồm: Quận 11 có 1 dự án, quận 12 có 2 dự án, quận Gò Vấp 1 dự án, quận Bình Tân 1 dự án, TP Thủ Đức 2 dự án.
Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, tăng tỷ lệ học sinh học 2 buổi/ngày và giảm áp lực tuyển sinh tại các khu vực như quận 12, Gò Vấp, Bình Tân, TP Thủ Đức và các khu vực lân cận.
Sở GD&ĐT cho hay, trong quá trình triển khai các dự án, có những thay đổi về quy định trong quy trình thực hiện các thủ tục về đầu tư công và các quy định liên quan khác về quy hoạch, đất đai… dẫn đến quá trình triển khai thực hiện các dự án trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 phải trải qua nhiều bước. Quỹ đất sạch để đầu tư xây dựng trường học ngày càng hạn chế và thực tế rất nhiều các dự án xây dựng trường học hiện nay gặp vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc phải thực hiện điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp.
Ngoài ra, còn nội dung khó khăn khá lớn đối với đặc thù của TP Hồ Chí Minh là việc đảm bảo định mức diện tích đất bình quân/học sinh theo quy định hiện hành của Bộ GD&ĐT về quy định tiêu chuẩn cơ sở vật chất các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học. Theo đó, định mức diện tích đất bình quân/học sinh ở các cấp học mầm non từ 10 - 12m2/học sinh, tiểu học từ 8 - 10m2/học sinh, trung học cơ sở từ 8 - 10m2/học sinh, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học từ 10m2/học sinh.
Với định mức khá cao trong điều kiện đặc thù của TP Hồ Chí Minh, đã tạo không ít những khó khăn trong công tác xây dựng đầu tư phát triển mạng lưới trường lớp và tăng số lượng phòng học ở tất cả các cấp học hiện nay, đặc biệt là các khu vực trong nội thành.
Để tháo gỡ bất cập trên, Sở GD&ĐT đã có đề xuất, kiến nghị và cùng với các sở, ngành tham mưu UBND thành phố báo cáo Bộ GD&ĐT và Bộ Xây dựng xem xét, tháo gỡ. Đến nay, Bộ GD&ĐT đã xây dựng dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 13/2020/TT-BGDĐT ngày 26/5/2020 lấy ý kiến góp ý các địa phương, về cơ bản dự thảo đã có lưu tâm, cập nhật nội dung về định mức diện tích đất bình quân/học sinh ở các cấp học để có sự thống nhất với Tiêu chuẩn quốc gia - Yêu cầu thiết kế trường học các cấp là điều kiện thuận lợi để giải quyết khó khăn trong việc tính toán quy mô các dự án trường học khi thực hiện đầu tư.
Sở GD&ĐT cho biết đã tổng hợp chi tiết theo đề xuất của từng địa phương đối với từng dự án để báo cáo UBND thành phố, đề xuất sự phối hợp giải quyết của các sở, ngành, nhằm mục tiêu thực hiện hiệu quả Đề án Xây dựng 4.500 phòng học đã được thành phố phê duyệt, cũng như các dự án đầu tư xây dựng trường lớp để tăng thêm mạng lưới trường lớp và cơ sở vật chất phục vụ nhu cầu giảng dạy, học tập trên địa bàn thành phố.