Phụ huynh “cân não” chọn trường cho con vào lớp 10

Cho con học trường THPT nào, công lập hay tư thục? Nên chọn trường theo sở thích của con hay mong muốn của cha mẹ? Các chuyên gia giáo dục đã chỉ ra một số tiêu chí giúp phụ huynh xem xét, cân nhắc lựa chọn trường học phù hợp với con em mình.

Chị Nguyễn Thanh Hà ở quận Hai Bà Trưng (Hà Nội), phụ huynh có con đang chuẩn bị vào lớp 10 cho biết, việc chọn trường học cho con đã được vợ chồng chị đưa ra thảo luận từ rất sớm. Sau rất nhiều tranh cãi, cuối cùng hai vợ chồng chị cũng đã đi đến đồng thuận là sẽ cố “cày kéo” kiếm tiền để con học trường tư với mong muốn bên cạnh việc học kiến thức, con sẽ được trang bị thêm các kỹ năng cần thiết của thế hệ công dân toàn cầu.

Khác với chị Hà, chị Lê Ngọc Lan ở quận Đống Đa (Hà Nội) lại lựa chọn sẽ cho con học trường công vì phù hợp với điều kiện kinh tế và truyền thống của gia đình. Theo chị Lan, điều quan trọng nhất đối với một đứa trẻ chính là khả năng thích ứng tốt với mọi hoàn cảnh. Trong điều kiện hiện nay, nếu so sánh với các trường ngoài công lập hay trường quốc tế thì điều kiện về cơ sở vật chất của trường công đúng là không bằng nhưng nếu các cháu “trụ” được trong môi trường công lập thì chắc chắn cháu có thể “sống sót” trong mọi môi trường khác. Do đó, vợ chồng chị chọn đồng hành cùng con, động viên con “thức khuya, dậy sớm” dốc sức ôn luyện để có thể thi đỗ vào trường công.

Trong khi đó, chị Hồ Phương Thảo ở quận Cầu Giấy (Hà Nội) lại cho rằng, không thể có một mẫu số chung cho tất cả phụ huynh trong việc chọn trường cho con. Do vậy, chị đã vạch ra các tiêu chí để lựa chọn trường cho con theo hướng phù hợp với năng lực của con, mong muốn của bố mẹ và điều kiện kinh tế của gia đình.

Từ góc độ chuyên gia, PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội chia sẻ: Mỗi một đứa trẻ đều có 3 người thầy, đó là bố mẹ, thầy cô và môi trường giáo dục. Và bậc THPT là một trong những giai đoạn quan trọng để các em hình thành nhân cách, phát triển năng lực. Vì vậy, môi trường học tập ở giai đoạn này có ý nghĩa rất quan trọng để giúp học sinh khai phá khả năng bản thân xem phù hợp với định hướng ngành nghề nào trong tương lai. Một trường THPT được đánh giá là phù hợp, chất lượng được dựa trên nhiều yếu tố mang tính định lượng mà học sinh, cha mẹ học sinh có thể dựa vào đó để cân nhắc, nghiên cứu khi chọn trường. Đó có thể là cơ sở vật chất tốt, chương trình đào tạo có đặc thù riêng, có danh tiếng, vị trí xếp hạng tốt, điểm chuẩn cao, số lượng học sinh đỗ đại học lớn…

Tuy vậy, PGS.TS Trần Thành Nam cũng nhấn mạnh, những tiêu chí trên chỉ là một phần, điều quan trọng là giá trị của một ngôi trường đôi khi còn phụ thuộc nhiều vào nhận thức, mong muốn của chính phụ huynh. Để tránh cảm tính khi chọn trường, cha mẹ cần quan tâm đến các tiêu chí cốt lõi như triết lý giáo dục của mỗi trường, kèm theo là các điều kiện như cơ sở vật chất đảm bảo vận hành triết lý đó. Tiếp đến là xem xét các mối quan hệ thầy trò, văn hóa trong nhà trường, khả năng định hướng, tạo cảm hứng của giáo viên trong việc đồng hành, định hướng, đồng sáng tạo kiến thức. Và yếu tố cuối cùng là nghiên cứu, tìm hiểu xem chương trình giáo dục của nhà trường phục vụ cho số đông hay hướng tới mục tiêu cá nhân hóa từng nhóm nhằm trang bị những kỹ năng cần thiết cho công dân của thế kỷ XXI.

ThS Chu Thị Hiên, Hiệu trưởng Trường THPT Trí Đức (Hà Nội) cũng thừa nhận, cấp THPT là giai đoạn bản lề để định hình nghề nghiệp tương lai cho học sinh. Đây cũng là lúc nhiều học sinh bắt đầu mong muốn khẳng định bản thân nhưng lại thiếu định hướng rõ ràng. Vì vậy, việc lựa chọn ngôi trường có môi trường giáo dục phù hợp trở thành mối quan tâm hàng đầu của nhiều phụ huynh.

Theo bà Hiên, trong số các băn khoăn, lo lắng của phụ huynh khi tìm hiểu về trường THPT thì mối quan tâm nhiều nhất có lẽ là về môi trường giáo dục của nhà trường. Tuy vậy, trong bối cảnh phát triển khoa học công nghệ như hiện nay, phụ huynh cũng nên thay đổi cách nhìn về một trường học tốt. Thực tế cho thấy, một môi trường học tập chất lượng là tạo cơ hội cho học sinh phát triển khả năng của các em tối đa thay vì gò bó các em trong những chương trình được cài đặt sẵn. Môi trường đó không chỉ giúp các em phát triển toàn diện mà còn buộc các em phải học được cách thích ứng linh hoạt với bối cảnh biến động, biết tôn trọng kỷ luật, biết cách tự lập, biết cách thích nghi và vượt qua khó khăn để khẳng định chính mình.

Ông Đinh Đức Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông liên cấp FPT Bắc Giang thì cho rằng, đối với việc chọn trường cấp 3 hiện nay, một trong những yếu tố đầu tiên với phần lớn gia đình là kinh tế. Đối với những gia đình điều kiện kinh tế bình thường các con thường phải nỗ lực để giành 1 suất vào trường công. Đối với các gia đình có điều kiện kinh tế tốt hơn, cũng sẽ có nhiều lựa chọn hơn, đó là hệ thống các trường tư thục với nhiều hình thức và chất lượng khác nhau. Lúc này điều mà phụ huynh cần quan tâm sẽ là con cái được học những gì, phát triển theo thiên hướng nào, môi trường nào có thể phát hiện, phát huy thế mạnh của mỗi đứa trẻ. Sẽ rất khó để đưa ra một công thức chung nhưng có một nguyên tắc có thể vận dụng là phụ huynh hãy chọn cho con một môi trường có nhiều trải nghiệm nhưng có triết lý giáo dục rõ ràng và thực tế, bám sát nhu cầu phát triển xã hội và phát huy tốt giá trị cốt lõi của học sinh.