Quản lý ra sao trường tư thục chưa được cấp phép ngang nhiên tuyển sinh, đào tạo "chui"?

Theo ông Hồ Tấn Minh, Chánh Văn phòng Sở GDĐT thành phố, lý do một số điểm trường chỉ được phép tuyển sinh từ 1 - 4 lớp 10 năm học 2025-2026 là do các trường có số học sinh ra trường ở các khối lớp 5, 9 và 12 của năm học trước ít, dẫn đến khả năng tiếp nhận của năm học mới cũng sẽ giảm theo.

Nhưng trong khi sĩ số học sinh tại các trường công lập đều ở mức 40-50 học sinh/lớp, thì với các trường tư thục chỉ có 1 bậc học là THPT, việc Sở GDĐT cấp chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 chỉ có hơn 20 học sinh/lớp như Trường THPT Hưng Đạo được phép tuyển sinh 5 lớp với tổng số 115 học sinh; Trường THPT Trần Quốc Tuấn được tuyển sinh 5 lớp với số lượng 119 học sinh; Trường TPTP Thủ Khoa Huân được tuyển sinh 7 lớp với 180 học sinh… đã cho thấy phòng học không đảm bảo diện tích do cơ sở vật chất được hoán cải, chuyển đổi công năng từ nhà ở, văn phòng… thành phòng học nên buộc Sở GDĐT phải giảm số lượng học sinh một lớp xuống mức thấp như vậy.

Ông Minh cho rằng, nhìn chung các trường đã được Sở GDĐT thẩm định, cấp phép hoạt động đều đảm bảo định mức diện tích đất hoặc diện tích sàn sử dụng cho một học sinh. Nhưng công năng sử dụng đất của cơ sở giáo dục tư thục đã không được đại diện sở này nhắc đến. Vấn đề nhà phố, nhà hàng, quán nhậu được cải tạo lại để thành lập trường học, đại diện Sở GDĐT cho biết chỉ xem xét, giao chỉ tiêu tuyển sinh khi các cơ sở được cấp phép.

Dự kiến đến cuối năm nay TP Hồ Chí Minh sẽ đạt tiêu chí 300 phòng học/vạn dân trong độ tuổi đi học. Người đại diện Sở GDĐT cũng thừa nhận tỷ lệ này không đồng đều giữa các cấp học, nếu như bậc mầm non đạt con số 478 phòng, thì bậc tiểu học chỉ đạt 262 phòng, bậc THCS đạt 237 phòng và bậc THPT cũng chỉ đạt 257 phòng học/vạn dân. Điều này cho thấy, công tác quy hoạch phát triển cơ sở vật chất của hệ thống trường học trong và ngoài công lập đã không được thực hiện một cách bài bản dẫn đến bậc học thừa trường, nhiều bậc học thiếu trường học. Đây cũng là nguyên nhân chính dẫn tới thực trạng quá tải trường lớp diễn ra gay gắt trong nhiều năm tại khu vực TP Hồ Chí Minh trước khi sáp nhập.

Trường công lập không đủ đáp ứng, nên trường tư thục đóng vài trò khá quan trọng, nhưng ngay cả với khối trường tư thục, công tác quy hoạch phát triển cũng đã bị buông lỏng. Khu vực Tân Bình, quận 12 (cũ) số lượng trường tư thục mọc lên dày đặc, trong khi đó cả khu vực quận 9 trước đây chỉ có vài ba trường THPT tư thục. Thực trạng này khiến cơ hội chọn trường tư thục cách nhà vài km cũng khó khăn với nhiều học sinh không được vào lớp 10 trường công lập trên địa bàn.

Như Báo CAND đã thông tin trong loạt bài viết trên, ngày 3/6 ông Dương Trí Dũng, Phó Giám đốc Sở GDĐT đã ký văn bản đề nghị 15 trường tư thục bậc THPT phải rà soát, báo cáo lại điều kiện về cơ sở vật chất - vấn đề rất khó đáp ứng, nhất là tiêu chí về đất giáo dục. Ngày 25/6 Giám đốc Sở GDĐT Nguyễn Văn Hiếu đã ký quyết định giao chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 cho trường THPT Trần Nhân Tông tại địa chỉ số 200 đường Tân Hòa Đông, phường Bình Trị Đông với quy mô 5 lớp, 150 học sinh; ngày 26/6, Giám đốc Sở GDĐT tiếp tục ký quyết định cho phép trường THPT Lý Thái Tổ được tuyến sinh tại 2 cơ sở đào tại ở phường An Hội Tây và phường An Nhơn với quy mô 9 lớp, tổng số 350 học sinh. Kèm theo các quyết định trên là yêu cầu nhà trường phải “đảm bảo đủ các điều kiện cơ sở vật chất” theo quy định.

Đến nay cũng mới chỉ có tổng cộng 58 trường tư thục được cấp chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 cho năm học mới. Theo danh sách cấp chỉ tiêu cho 64 trường ban đầu, hiện vẫn còn đến 6 trường chưa có tên, cộng với cả chục trường chưa được cấp phép hoạt động. Ông Hồ Tấn Minh khẳng định rằng Sở GDĐT đã công khai danh sách các cơ sở được cấp phép trên cổng thông tin điện tử để người dân được biết. Trong số này đã có hiện tượng tuyển sinh “chui”.

Cụ thể, địa điểm của Trường THPT Thăng Long ở số 115 Phan Huy Ích, phường Tân Sơn dù không có tên trong danh sách được cấp chỉ tiêu tuyển sinh hoặc danh sách yêu cầu rà soát của Sở GDĐT nhưng đã treo biển tuyển sinh lớp 10-11-12 cho năm học mới lâu nay. Trong khi đó, trên hệ thống của Sở GDĐT thể hiện trường này chỉ có 1 trụ sở chính ở số 114-116 Hải Thượng Lãn Ông, phường Chợ Lớn. Đây chỉ là một trong số những trường, điểm trường tư thục có hoạt động tuyển sinh, đào tạo chui. Vì vậy cần ngăn chặn ngay từ đầu đối với những trường hoạt động “chui” kiểu này, tránh tình trạng chỉ phát hiện, xử lý khi sự việc đã rồi gây ảnh hưởng đến học sinh khi năm học đã diễn ra.