Tập bản đồ Lịch sử và Địa lí THPT: Hỗ trợ học tập và ôn luyện theo chương trình mới
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đặt ra yêu cầu đổi mới thiết thực trong dạy và học, trong đó nhấn mạnh việc phát triển năng lực học sinh thay vì chỉ truyền thụ kiến thức. Đối với các môn Lịch sử và Địa lí ở bậc trung học phổ thông, Tập bản đồ chuyên biệt dành cho khối lớp 10, 11, 12 được biên soạn nhằm đáp ứng yêu cầu này, cung cấp công cụ trực quan và hệ thống cho cả thầy và trò.
Ở bậc trung học phổ thông, kiến thức lịch sử và địa lí đã chuyên sâu hơn nhiều so với cấp học trước. Học sinh cần nắm bắt tiến trình lịch sử Việt Nam và thế giới ở nhiều giai đoạn, đồng thời hiểu rõ các đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội ở quy mô quốc gia và khu vực. Sách giáo khoa cung cấp nền tảng kiến thức, nhưng để hiểu sâu và có thể vận dụng, học sinh rất cần đến các tài liệu hỗ trợ trực quan.
Tập bản đồ Lịch sử và Địa lí THPT ra đời với mục tiêu đó, giúp học sinh quan sát, phân tích và hệ thống hóa kiến thức một cách khoa học.
Tập bản đồ do Công ty CP Sách và Thiết bị Giáo dục Miền Bắc phát hành. Đội ngũ tác giả tham gia biên soạn tập bản đồ là những nhà nghiên cứu, giảng viên giàu kinh nghiệm, bảo đảm chất lượng khoa học và tính chính xác của tài liệu. Ở phần Lịch sử là các tác giả Trần Thị Vinh, Lưu Hoa Sơn, Nguyễn Xuân Trường, Phạm Văn Hải. Ở phần Địa lí là tác giả Lê Huỳnh, Đỗ Anh, Phí Công Việt, Phạm Văn Hải.
Tập bản đồ được thiết kế đồng bộ với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bảo đảm sự phù hợp về nội dung và yêu cầu cần đạt của từng môn học, khối lớp. Thông qua hệ thống bản đồ, biểu đồ và hình ảnh minh họa, học sinh dễ dàng nhận biết diễn biến sự kiện lịch sử, phân bố lãnh thổ hay đặc điểm của các vùng kinh tế.
Điểm nhấn chính của tập bản đồ là khả năng sử dụng linh hoạt trong nhiều hoạt động khác nhau của quá trình dạy học. Giáo viên có thể khai thác trong lúc giảng bài để minh họa kiến thức mới, tổ chức cho học sinh phân tích bản đồ để rút ra nhận xét, hoặc sử dụng trong các bài ôn tập trước kỳ kiểm tra. Học sinh có thể tự học bằng cách đối chiếu kiến thức sách giáo khoa với hình ảnh bản đồ, luyện tập kỹ năng đọc, phân tích và so sánh.
Việc sử dụng tập bản đồ trong học tập còn giúp học sinh hình thành thói quen làm việc với dữ liệu trực quan. Khi quan sát bản đồ kinh tế vùng, học sinh có thể nhận thấy sự phân hóa sản xuất giữa các địa phương. Khi phân tích bản đồ lịch sử, học sinh có thể nhận diện rõ các tuyến hành quân, sự mở rộng lãnh thổ hay ảnh hưởng của chiến tranh đến cục diện quốc tế. Những kỹ năng này không chỉ cần thiết cho môn Lịch sử và Địa lí, mà còn hữu ích khi học sinh tham gia thuyết trình hoặc làm bài thi.
Có thể nói, sự xuất hiện của tập bản đồ chuyên biệt cho bậc trung học phổ thông góp phần hiện thực hóa mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông mới, đó là phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất học sinh. Với sự đầu tư nghiêm túc về nội dung và hình thức, tập bản đồ trở thành học liệu cần thiết, giúp quá trình dạy và học Lịch sử, Địa lí ở cấp THPT trở nên cụ thể, trực quan và giàu tính thực tiễn hơn.