TP Hồ Chí Minh vẫn còn tình trạng quá tải trường, lớp

Sau sáp nhập, năm học 2025-2026, TP Hồ Chí Minh có 3.528 trường học, 2.528.789 học sinh từ mầm non đến phổ thông, tăng 39.632 học sinh so với năm học 2024 - 2025. TP Hồ Chí Minh đưa vào sử dụng 1.287 phòng học từ vốn ngân sách và đẩy nhanh tiến độ Đề án xây dựng 4.500 phòng học, đến cuối năm 2025 dự kiến hoàn thành khoảng 2.000 phòng (xấp xỉ 50% mục tiêu), phần còn lại sẽ hoàn tất trong năm 2026. Đề án gắn liền với chỉ tiêu xây dựng 300 phòng học/10.000 dân. Trước sáp nhập, TP Hồ Chí Minh đạt 297 phòng học, sau sáp nhập giảm xuống còn 277 phòng học/10.000 dân.

Ông Hồ Tấn Minh, Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT thành phố cho biết, năm học 2025–2026, thành phố tiếp tục đảm bảo 100% chỗ học cho con em người dân sinh sống trên địa bàn, đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị để tổ chức hoạt động tại các cơ sở giáo dục đảm bảo theo yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông. Mặc dù thành phố đảm bảo 100% chỗ học nhưng nhiều lớp sĩ số rất đông, quá tải. Nguyên nhân cơ bản được xác định là thiếu giáo viên, thiếu trường và áp lực sĩ số tại một số khu vực phát triển nhanh.

Sau khi sắp xếp địa giới hành chính, TP Hồ Chí Minh đã thực hiện rà soát và ghi nhận sự chênh lệch đáng kể về điều kiện cơ sở vật chất giữa các khu vực. Nhiều trường học đã đầu tư xây dựng từ lâu, hiện nay đang xuống cấp, cần được duy tu, sửa chữa hoặc xây dựng thay thế để đảm bảo an toàn. Bên cạnh đó còn một số trường học chưa đạt chuẩn về cơ sở vật chất theo quy định của Bộ GD&ĐT.

Các khó khăn chủ yếu tập trung tại các khu vực đông dân cư, giáp ranh hoặc có tốc độ đô thị hóa nhanh, nơi đang đối mặt với tình trạng quá tải học sinh. Các hạng mục còn thiếu hoặc xuống cấp gồm: Phòng học chưa đủ để tổ chức học 2 buổi/ngày; phòng chức năng, thư viện, phòng chuyên môn chưa đạt chuẩn hoặc đang trong quá trình hoàn thiện; trang thiết bị, bàn ghế và hạ tầng phụ trợ tại một số ít trường còn thiếu hoặc hư hỏng.

Tại Trường Tiểu học Nguyễn Hiền (phường Bình Trưng, TP Hồ Chí Minh), năm học này có tổng số 35 lớp với 1.647 học sinh. Phụ huynh học sinh phản ánh lớp 3/3 có 53 học sinh, cô Nguyễn Thị Phượng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, năm học này có 8 lớp 3, hầu hết sĩ số đều đông; đối với lớp 1 có đến 9 lớp, có lớp sĩ số 50 học sinh. Tuy nhiên, nhà trường sắp xếp cho học sinh học tập đảm bảo.

Theo quan sát của PV Báo CAND, do sĩ số lớp đông nên ở cuối lớp không còn khoảng trống vì nhà trường phải để bàn ghế cho học sinh ngồi học tập.

Cô Nguyễn Thị Phượng cho biết về việc sĩ số học sinh đông là do thiếu giáo viên và Sở GD&ĐT phân tuyến học sinh. Căn cứ vào số học sinh được phân tuyến và số phòng học hiện có để nhà trường phân lớp. Đối với khối 3, hết học kì 1 có biến động là phụ huynh xin chuyển trường cho con, sĩ số sẽ giảm, năm nay 8 lớp 3, năm học mới trường sẽ sắp xếp thành 9 lớp 4. 

Còn tại Trường Tiểu học Hanh Thông (phường Hạnh Thông, TP Hồ Chí Minh), cô Lê Thị Hồng Nhung, Hiệu trưởng nhà trường cho biết có tổng số 1.376 học sinh mà chia cho 32 lớp thì trung bình là 42 học sinh/lớp.

Theo phản ánh của phụ huynh học sinh Trường Tiểu học Hanh Thông, đối với khối 1 có lớp sĩ số 50 học sinh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, theo kế hoạch là 250 học sinh sẽ chia thành 6 lớp 1, nhưng thực tế đến đầu năm học có 225 học sinh nên nhà trường xếp 5 lớp 1. Trong đó 148 học sinh đăng ký học chương trình toán và khoa học bằng tiếng Anh nên trường chia 148 em làm 3 lớp, trong đó 2 lớp 50 em và 1 lớp 48 em. Còn lại 2 lớp chỉ học tiếng Anh giao tiếp thông thường thì sĩ số ít hơn. Đối với khối 3 có 6 lớp, trong đó 2 lớp sĩ số 48 học sinh, còn lại mỗi lớp cũng trên 40 học sinh.

Cô Nhung cho biết, việc sắp xếp sĩ số lớp như vậy là do số học sinh đăng ký học chương trình toán và khoa học bằng tiếng Anh đông, đồng thời để trừ hao khi có học sinh chuyển trường. Ban giám hiệu biết sĩ số đông nhưng có trao đổi với giáo viên và được giáo viên đồng ý chia sẻ khó khăn với nhà trường để nhận lớp. Nhà trường cũng đang dư định biên giáo viên so với quy định nên việc xếp sĩ số lớp còn phụ thuộc vào số lượng giáo viên theo quy định. Ngày 30/9, đoàn công tác của UBND phường đã đến kiểm tra trường học và đồng ý cho nhà trường tiến hành sửa chữa 6 hạng mục để đáp ứng việc dạy và học.

Ngoài hai trường học trên đây nhiều lớp có sĩ số đông, còn rất nhiều trường học khác trên địa bàn TP Hồ Chí Minh cũng có sĩ số đông, vượt quá quy định của Bộ GD&ĐT, ảnh hưởng đến việc giảng dạy của giáo viên và việc học của học sinh.

Sau khi Báo CAND và một số báo chí phản ánh về tình trạng trường lớp xuống cấp, ngày 22/9/2025, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đã ký ban hành Công văn số 2057/UBND-TH chỉ đạo Sở GD&ĐT cùng các ngành chức năng và chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu tổng rà soát và tham mưu phương án tổng thể về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học tại tất cả các trường công lập trên địa bàn thành phố.

Trong đó, phân loại, đánh giá mức độ hư hỏng, xuống cấp; tham mưu phương án xử lý tổng thể, bao gồm cả sửa chữa cấp bách và kế hoạch đầu tư xây mới tại các khu vực có tốc độ dân số tăng nhanh, tránh tình trạng quá tải, nhằm đảm bảo ổn định quy mô trường lớp và hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học. Đồng thời, chủ động bố trí, tạm ứng kinh phí từ ngân sách địa phương để sửa chữa ngay các hạng mục có nguy cơ mất an toàn, đảm bảo điều kiện học tập cho học sinh và giáo viên.