Vẫn còn nhiều khoản thu trong năm học mới

Tại Trường Tiểu học Lê Ngọc Hân (phường Bến Thành, TP Hồ Chí Minh), phụ huynh cảm thấy choáng khi được nhà trường phát phiếu lấy ý kiến về các khoản thu với danh sách 19 khoản thu cho năm học mới. Cũng tại Trường mầm non Vàng Anh ở xã Nhà Bè, phiếu lấy ý kiến về các khoản thu của phụ huynh ghi nhận tới 23 khoản, trong đó nhiều khoản tăng 15% so với năm học trước.

Sở GD&ĐT TP Hồ Chí Minh đã có văn bản hướng dẫn chi tiết về thu, sử dụng và các khoản trong năm học 2025-2026 của các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thành phố. Sở đề nghị các cơ sở giáo dục công lập không được thay đổi tên và phát sinh bất kỳ nội dung thu nào ngoài các danh mục được quy định. Đơn vị phát hành biên lai thu tiền, hóa đơn cho học sinh khi thu tiền và lưu ý giãn thời gian thực hiện các khoản thu, không tổ chức thu gộp nhiều khoản trong cùng một thời điểm. Đối với lớp có nhu cầu sử dụng máy lạnh nhưng phải đi thuê thì việc thuê máy phải có sự thống nhất của cha mẹ học sinh, thực hiện đảm bảo theo quy định của pháp luật.

Ngoài các khoản thu, vấn đề các môn học liên kết với các trung tâm ngoài trường cũng là một trong những vấn đề nổi cộm. Các trường học vẫn xếp những môn học này vào lịch học chính khóa, làm gia tăng thời gian học của học sinh. Nhiều phụ huynh bày tỏ lo ngại về chất lượng các môn học này, khi mà dù đã học tại trường, nhưng nếu muốn đạt hiệu quả cao, con em họ vẫn phải học thêm tại các trung tâm bên ngoài.

Chương trình học của các môn liên kết như Tin học IC3, Tin học MOS, Kỹ năng công dân số, Tiếng Anh giao tiếp, STEM, Robotics... đã khiến nhiều phụ huynh bức xúc. Phụ huynh cho rằng, với chương trình học chính khóa đã đầy đủ và có chất lượng, các môn học thêm này không thật sự cần thiết, nhưng vẫn gần như bị ép buộc phải tham gia nếu muốn học sinh không bị lạc hậu so với bạn bè. Một phụ huynh cho biết: “Các con học thêm cả ngày, tối về lại phải làm bài tập, không có thời gian nghỉ ngơi. Thực sự, việc học quá tải đang gây áp lực lớn cho trẻ”.

Phát biểu tại hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2020-2025 ngày 15/9 vừa qua, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD&ĐT TP Hồ Chí Minh cho biết, các trường học tổ chức dạy hai buổi/ngày và việc học thêm vào thứ 7 là tự nguyện từ phía phụ huynh. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh phản ánh rằng, khi không đăng ký thì GVCN lại vận động, có khi tạo áp lực cho học sinh về nói với cha mẹ để đăng ký tham gia, làm tăng thêm căng thẳng.

Nhiều phụ huynh mong muốn có một chương trình học linh hoạt hơn, nơi các môn học liên kết chỉ là sự lựa chọn chứ không phải là ngầm bắt buộc. Các trường cần đưa các môn liên kết và kỹ năng sống vào thứ 7 và Chủ nhật để phụ huynh có nhu cầu tự đăng ký tham gia các môn học này tùy theo nhu cầu và khả năng tài chính của gia đình. Điều này sẽ giúp giảm bớt áp lực và tạo không gian cho học sinh phát triển toàn diện, không chỉ về mặt học thuật mà còn về sức khỏe thể chất và tinh thần.

Chị Phạm Thị Thuỷ Tiên ở TP Hồ Chí Minh cho rằng, học sinh đi học như “gà công nghiệp”. Cả ngày quẩn quanh ở trường với hàng loạt tiết học, nhiều trong số đó không thuộc chương trình chính khóa, mà là các môn học liên kết với trung tâm bên ngoài như: Tin học IC3, Tin học MOS, Kỹ năng công dân số, Tiếng Anh giao tiếp, Tiếng Anh với giáo viên nước ngoài, Tiếng Anh Toán - Tiếng Anh Khoa Học, Kỹ năng sống, Stem, Robotics,... Nhưng cũng là các môn ấy, các em vẫn phải đăng ký học thêm ở trung tâm bên ngoài mới đạt hiệu quả và tiến bộ như mong muốn. Điều này đặt ra câu hỏi: Các môn liên kết có thực sự cần thiết hay không, trong khi phụ huynh vẫn phải đóng thêm tiền học cho các môn này ngoài chính sách “miễn học phí” của Nhà nước?

Nhiều phụ huynh phản ánh, GVCN đưa phiếu cho phụ huynh ký xác nhận cho con học các môn ngoại khóa, có những phụ huynh không chọn thì GVCN đi vận động từng phụ huynh và nói rằng: “Bé không học thì tiết đó bé đi đâu?”.

Một phụ huynh thắc mắc: “Con mình học ở trường tiểu học tại phường Phú Thạnh, TP Hồ Chí Minh. Đầu năm đi họp trường có phát phiếu lấy ý kiến các khoản thu, mình thấy có một số khoản không hợp lí nên đánh vào ô không đồng ý. Hôm sau GVCN gọi làm công tác tư tưởng và nói mình phải thay đổi ý kiến để nhà trường đạt tỉ lệ đồng ý 100%”.

Trước tình trạng hiện nay, cần đưa ra những giải pháp thực tế để cải thiện tình hình giáo dục hiện nay, đặc biệt là ở những vấn đề đã tồn tại nhiều năm như các khoản thu, chương trình học và các môn học liên kết. Cần giảm tải chương trình học, giảm bớt các môn học trùng với chương trình chính khóa, bảo vệ quyền lợi của học sinh và phụ huynh, đồng thời tạo ra một môi trường học tập lành mạnh và công bằng.