Gần nửa thế kỷ huấn luyện và sử dụng chó nghiệp vụ

Bắt đầu từ con số không

Cách đây 23 năm, trong một lần về thăm Trung tâm huấn luyện chó nghiệp vụ , đồng chí Phạm Hùng lúc đó là Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng kiêm Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã nói: "Từ không đến có, từ một địa điểm phát triển ra phạm vi toàn quốc, ra các ngành, phát triển hợp tác quốc tế với các nước Liên Xô, CHDC Đức, Cuba... Kết quả mà các đồng chí đạt được là rất đáng tự hào. Đó là cơ sở rất cơ bản để phát triển lực lượng nghiệp vụ này trên khắp các địa bàn, các vùng trong cả nước, phát triển ra nước bạn Campuchia; đồng thời là cơ sở rất cơ bản để đi sâu nghiên cứu công tác nuôi, dạy, sử dụng chó nghiệp vụ ở Việt Nam".

Đúng như lời khẳng định của đồng chí Bộ trưởng, ngày mới ra đời trung tâm huấn luyện hầu như không có gì, vậy mà cùng với thời gian, lực lượng nuôi dạy chó nghiệp vụ của lực lượng Công an đã trở thành một đội quân khá hùng hậu trải dài từ Bắc chí Nam, vừa đảm nhận việc đào tạo, huấn luyện theo các chuyên khoa : Bảo vệ truy lùng, giám biệt hơi, lục soát phát hiện các chất đặc định như thuốc phiện, heroine; thuốc nổ, vừa đào tạo huấn luyện giúp đỡ lực lượng Công an nước bạn Campuchia; lại cùng các binh chủng khác trong lực lượng Công an trực tiếp chiến đấu chống các loại tội phạm bảo vệ sự bình yên cuộc sống.

Theo đó, đội ngũ cán bộ chiến sĩ của Trung tâm cũng từng bước trưởng thành cả về lý luận, thực tiễn và nghiên cứu khoa học. Từ bài giảng huấn luyện chó nghiệp vụ chọn đồ vật do các giáo viên Liên Xô hướng dẫn trong những thập niên trước đây, và kinh nghiệm của Công an Trung Quốc, CHDC Đức, Trung tâm đã từng bước hoàn chỉnh những bài huấn luyện chó nghiệp vụ giám biệt mùi hơi. Từ giám biệt hơi qua tang vật tiến tới huấn luyện chó nghiệp vụ giám biệt mùi hơi theo phương pháp sang hơi. Từ bài huấn luyện chó nghiệp vụ phát hiện thuốc phiện, Trung tâm đã xây dựng bài huấn luyện chó nghiệp vụ phát hiện chất đặc định bao gồm cả phát hiện thuốc phiện, heroine, thuốc nổ hỗn hợp, thuốc nổ TNT...

Nhờ đổi mới nội dung và phương pháp đào tạo, nhờ bám sát nhu cầu huấn luyện của các đơn vị, địa phương, công tác huấn luyện chó nghiệp vụ đã tạo ra tiền đề cơ bản để công tác sử dụng chó nghiệp vụ trong thực tiễn chiến đấu đạt kết quả cao. Hiện nay Trung tâm đã huấn luyện chó nghiệp vụ theo hướng chuyên sâu như Chó nghiệp vụ chuyên bảo vệ truy lùng, chuyên giám biệt hơi, chuyên truy tìm dấu vết hơi... Trên thực tế, đó là bước tiến dài trong hoạt động huấn luyện chó nghiệp vụ, là thành quả của công tác tổng kết thực tiễn và lý luận nghiệp vụ chuyên ngành trong những thập kỷ qua.

Chiến công nối tiếp chiến công

Thực tiễn của cuộc đấu tranh đảm bảo an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội ở nước ta cho thấy binh chủng chó nghiệp vụ đã góp phần không nhỏ vào các hoạt động phòng ngừa và đấu tranh trực diện chống các loại tội phạm. Những năm qua chó nghiệp vụ được trang bị sử dụng để bảo vệ các cơ quan trọng yếu về chính trị, kinh tế, khoa học kỹ thuật, an ninh - quốc phòng; bảo vệ các ngày kỷ niệm, các ngày lễ lớn của dân tộc, bảo vệ Đại hội Đảng toàn quốc và Đại hội Đảng các cấp; các kỳ bầu cử Quốc hội và hội đồng nhân dân; các nơi vui chơi, văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao.

Chỉ dừng lại trong 10 năm theo thống kê, lực lượng Công an đã sử dụng chó nghiệp vụ giám biệt hơi, truy tìm dấu vết hơi tham gia 1.284 vụ án hình sự, đạt kết quả 1.024 vụ, trong đó sử dụng chó nghiệp vụ truy tìm dấu vết hơi 556 vụ, giám biệt hơi 728 vụ. Ngoài giám biệt mùi hơi, chó nghiệp vụ còn được sử dụng để bảo vệ hiện trường, truy tìm tung tích nạn nhân và truy bắt thủ phạm như vụ giết cướp tại Tánh Linh - Bình Thuận.

Khi vụ án xảy ra, lực lượng khám nghiệm hiện trường đến để khám nghiệm nhưng vì người xem quá đông không thể triển khai được, ban chuyên án đã yêu cầu sử dụng chó nghiệp vụ bảo vệ hiện trường, phối hợp điều tra truy tìm tung tích nạn nhân và kết quả là chó nghiệp vụ đã giữ được hiện trường, tìm thấy xác bà Lê Thị Nuôi (64 tuổi) dưới khe suối cách hiện trường gần 1 km, phối hợp với trinh sát bắt thủ phạm vụ án là Nguyễn Văn Kha 27 tuổi đang ẩn nấp trong rừng.

Trên trận tuyến đấu tranh chống tội phạm buôn lậu ma tuý, thời gian qua lực lượng công an sử dụng chó nghiệp vụ đã tham gia tích cực và thu được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Hiện nay chúng ta đang huấn luyện và sử dụng 2 giống chó: Bergie và Cocke để vừa phát huy khả năng lục soát ma tuý của chó nhỏ (Cocke) vừa đảm bảo công tác đuổi bắt, trấn áp đối tượng khi chạy trốn hoặc chống lại người thi hành công vụ và phù hợp với từng địa bàn như: sân bay, thành phố, miền núi, cửa khẩu.

Trong lĩnh vực hoạt động này, chó nghiệp vụ được sử dụng để khám xét nơi ở, nơi làm việc, kiểm tra trên các phương tiện giao thông như xe ca, xe tải, tàu biển, máy bay... phát hiện và thực hiện bắt khẩn cấp các đối tượng, giám biệt hơi các vụ án buôn bán tàng trữ ma tuý chưa rõ đối tượng, hoặc đối tượng từ chối không thừa nhận số ma tuý đó là của chúng; canh gác, bảo vệ hiện trường, truy bắt đối tượng đang lẩn trốn, bảo vệ lực lượng công an đang thực thi nhiệm vụ.

Điển hình là vụ Trung tâm đã phối hợp với công an Hà Nam sử dụng chó nghiệp vụ phá chuyên án buôn bán vận chuyển tàng trữ vật liệu nổ thu 30 kg thuốc nổ, 10m dây cháy chậm và 1 số kíp nổ, bắt giữ 2 đối tượng; ngày 7/1/2004 công an Nghệ An đã sử dụng 2 chó nghiệp vụ phối hợp với các lực lượng phá chuyên án 123V khám xét khẩn cấp phương tiện và nơi ở của đối tượng Nguyễn Văn Phúc, sinh năm 1962 ở Diễn Hồng, Diễn Châu, Nghệ An thu 26 kg thuốc nổ, 200 kíp nổ, 18m dây cháy chậm, 01 khẩu súng K44 và bắt giữ 2 đối tượng là Thái Bá Bẩy ở Diễn Bích, Diễn Châu, Nghệ An và Nguyễn Thị Hương, 40 tuổi ở Diễn Hồng, Diễn Châu, Nghệ An phạm tội mua bán trái phép chất nổ và tàng trữ vũ khí quân dụng.

Thời gian tới, để thực hiện chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, nhiệm vụ bảo vệ an ninh Quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội hết sức nặng nề.. Để nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác thì việc quản lý, sử dụng chó nghiệp vụ trong lực lượng CAND cần tiếp tục nghiên cứu quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc Chỉ thị của Bộ Công an về việc tăng cường công tác quản lý sử dụng chó nghiệp vụ.

Tiếp tục đổi nới nội dung và phương pháp huấn luyện chó nghiệp vụ vừa đảm bảo tính khoa học, vừa đáp ứng các yêu cầu của thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạm của lực lượng CAND, nhất là các nội dung huấn luyện chó nghiệp vụ chống khủng bố, tìm xác người, tìm vật chứng, các chất ma tuý và vật liệu nổ, tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ...

Cuối cùng là xây dựng lực lượng quản lý, sử dụng chó nghiệp vụ trong sạch, vững mạnh, có phẩm chất chính trị và năng lực công tác tốt, yên tâm phấn khởi công tác, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần xứng đáng trong đấu tranh phòng chống tội phạm, vì an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân