Làng thép Đa Hội (Bắc Ninh): Cần có một giải pháp đối với môi trường ô nhiễm
Mặt đường lầy lội đất đá, bùn nước, xỉ than, xỉ sắt thép. Mỗi khi trời mưa, đường làng có hàng trăm vũng nước lớn bé gây trở ngại rất nhiều cho người đi đường. Sau 22h, những con mương thoát nước lại sôi sục và bốc khói. Đó là chưa kể đến những âm thanh kỳ cạch, rầm rầm của công việc làm thép và mùi than đốt đến nồng nặc...
Ngôi làng "bốc khói"
Làng sắt thép giàu có là vậy nhưng ai đã từng ghé thăm cũng không khỏi ngỡ ngàng. Bởi lẽ xen giữa những căn nhà cao tầng đẹp đẽ, sang trọng là một con đường làng gập ghềnh đầy ổ trâu, ổ gà. Mỗi khi xe đi qua, nước bắn lên tung tóe. Hai bên đường còn có nhiều đống xỉ than, xỉ sắt thép bày la liệt. Con đường làng không chỉ để đi mà còn là nơi để vật liệu, sản phẩm thành phẩm, những thứ "đồ bỏ đi". Nguyên nhân khiến con đường xuống cấp nghiêm trọng là sự qua lại của hàng trăm lượt ôtô tải trọng lớn chở nguyên vật liệu... Đó là chưa kể đến một lượng lớn xe công nông, xe lam, xe máy chạy tới lui.
Ông Thắng, cán bộ Văn phòng UBND xã Châu Khê cho biết: "Xã đã có dự án làm đường từ năm 2004 nhưng chưa được duyệt. Từ năm 1999 tới nay đã 1 lần làm lại đường và nhiều lần tu sửa, san lấp nhưng không xuể. Mỗi năm cũng bỏ ra gần trăm triệu đồng để sửa đường nhưng do quản lý lỏng lẻo nên đâu vẫn hoàn đấy".
Nếu như ở những vùng quê khác, mương máng được sử dụng để dẫn nước cho ruộng vườn thì ở Đa Hội lại khác. Mương ở đây dùng để thoát nước thải từ các xưởng luyện thép trong làng. Hằng ngày từ 22h, những con mương ấy lại khói nghi ngút. Đây là thời điểm giá điện rẻ nhất trong ngày nên hàng trăm lò luyện bắt đầu đỏ lửa. Lò luyện nào cũng nóng trên 1.000 độ, thử hỏi sức nóng ấy tỏa ra môi trường xung quanh thì sẽ thế nào?
Nước thải cũng từ đây đổ ra mương và mang theo những hóa chất độc hại như dung môi kiềm, axit, sơn công nghiệp, chất dầu, mỡ... Bên cạnh đó, các loại rác thải khác như túi nilon, bao tải, rác sinh hoạt... cũng tề tựu đông đủ trên bờ mương khiến các loại thuỷ sinh bị tiêu diệt vì lượng độc tố cao. Nguồn nước sinh hoạt của người dân vì thế cũng bị ô nhiễm nặng.
Cần có một giải pháp
Người dân Đa Hội gốc thì ít ai tham gia sản xuất bởi họ biết rằng công việc vất vả ấy không chỉ làm sức khỏe bị ảnh hưởng mà luôn tiềm ẩn những tai nạn khó lường. Vì vậy, đa phần chủ xưởng đều giao việc này cho cai thầu. Cai thầu là người đứng ra thuê công nhân từ các địa phương khác và chỉ đạo họ làm việc.
Mấy năm gần đây, Đa Hội năm nào cũng xảy ra 3,4 vụ tai nạn gây chết người mà nguyên nhân đều bắt nguồn từ sự coi thường các quy định về an toàn lao động. Một nhân viên ở xưởng Thục Huyền cho biết, họ không có đồ bảo hộ lao động, không có bảo hiểm hay một chế độ độc hại nào.
Ông Thắng, cán bộ Văn phòng UBND xã còn cho biết, đã nhiều lần Sở Tài nguyên Môi trường về kiểm tra và xử lý một số hộ không đảm bảo quy định về xử lý rác thải nhưng sau cuộc kiểm tra thì đâu lại vào đấy. Đúng là Đa Hội có nhiều "nông dân tỷ phú", nhưng đâu phải tất cả đã giàu mà cái giàu đang nằm trên nguy cơ môi trường bị hủy hoại, sức khỏe người dân bị ảnh hưởng bởi các chất độc hại.
Nên chăng chính quyền địa phương cần tập trung các hộ sản xuất nhỏ lẻ thành một khu công nghiệp có quy hoạch khoa học, tách khỏi khu dân cư, tránh ô nhiễm lan tỏa và thuận tiện hơn cho công tác kiểm tra và bảo vệ môi trường. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nâng cao ý thức bảo vệ môi trường đối với các chủ sản xuất, công nhân và người dân xung quanh.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cần đẩy mạnh công tác kiểm tra, xử lý nghiêm khắc đối với những trường hợp vi phạm. Mong rằng, chính quyền và người dân Đa Hội sẽ tìm ra lời giải cho bài toán phát triển lành mạnh đối với một làng nghề giàu truyền thống