Người cán bộ Công an mẫu mực

Tuổi thơ ông lắm nỗi nhọc nhằn gian khổ, đến thời thanh xuân vấp phải cảnh tù đày. Thế nhưng, ý chí kiên cường bất khuất của người chiến sĩ cách mạng sinh ra trong cái nôi gia đình nghèo vật chất, nhưng giàu truyền thống cách mạng đã giúp cho ông vượt qua mọi khó khăn, thử thách hiểm nguy, bất chấp những trận đòn tra tấn dã man của địch, trọn đời trung với Đảng, hiếu với dân. Ông là Đại tá Công an Đinh Thanh Hải vừa mới nghỉ hưu và đang cư trú ở phường 5, TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên.

Theo cách mạng từ tuổi 13

Chào đời ở vùng quê Mỹ Thạnh Trung, xã Hòa Phong, huyện Tây Hòa khi cụ Đinh Trọng Tịnh - người cha kính yêu đã thoát ly lên chiến khu, còn mẹ của ông - bà Ngô Thị Nổi, một trong những cơ sở cách mạng phải đối mặt nhiều cuộc giam cầm, đánh đập tàn nhẫn của địch. Dù mới 13 tuổi, nhưng cậu bé Hải đã phải đánh vật với cuộc sống đầy khó khăn vất vả. Hết lội bì bõm trên cánh đồng giữa mùa mưa lũ để gặt lúa gánh về nhà, cậu bé Hải lại lên núi Đất, rừng Đồng Thò Đo chặt củi, rồi trở về cuốc đất thuê cho người hàng xóm.

Ở quê ông thời ấy, ngoài đồn quân sự của Mỹ - ngụy trên núi Hòn Sặc còn có sào huyệt tổ chức phản động Đại Việt Quốc dân Đảng, chính là ngôi nhà của Trương Bội Hoàng - thân phụ Đảng trưởng Trương Tử Anh. Không thể ngờ được rằng, cậu bé ấy lại đảm nhiệm nắm tình hình hoạt động của Mỹ - ngụy ở đồn Hòn Sặc cùng bọn phản động và tay sai của Đại Việt. Từ những thông tin cậu bé Hải cung cấp trực tiếp hoặc bằng tín hiệu định trước, tổ chức cách mạng xã Hòa Phong kịp thời đối phó nhiều cuộc càn quét của địch.

16 tuổi, Đinh Thanh Hải theo cha lên chiến khu trong một đêm đông và được giao nhiệm vụ dân vận, đấu tranh chống lại mưu toan dồn dân lập ấp chiến lược, trừ gian, diệt ác. Do hoạt động ở vùng cài răng lược, có lần tổ công tác của ông vấp phải cuộc càn quét bất ngờ của lính Mỹ - ngụy, nên phải rút nhanh xuống hầm bí mật một cơ sở cách mạng, chờ đến nửa khuya mới vượt sông Đồng Bò về lại chiến khu. Giữa năm 1967, tai họa ập đến với ông khi bị một kẻ phản bội chỉ điểm. Ông bị địch bắt, đưa xuống quận Hiếu Xương tra khảo.

6 năm kiên cường ở  địa ngục trần gian

Sau hơn một tuần bị tạm giam, địch đẩy ông Đinh Thanh Hải lên xe ra sân bay Phú Tài, tỉnh Bình Định trong đêm tối mịt. Tại đó, ông cùng khoảng 300 người bị dồn lên những chiếc máy bay C130 đi đày Côn Đảo. Đại tá Hải kể: "Mới xuống máy bay, chúng tôi bị đám quân cảnh cầm dùi cui, roi cá đuối xông vào đánh đập túi bụi. Sau này tôi mới biết Côn Đảo là nơi tập trung kinh nghiệm khủng bố tù nhân bằng nhiều thủ đoạn tra tấn cực kỳ dã man, tàn bạo, thâm hiểm và hèn hạ, như: đóng đinh vào tay, chân; đốt dây kẽm cháy đỏ chọc vào da thịt; đục răng, trùm bao bố chế nước sôi, thiêu sống, chôn sống… Cai ngục đe dọa hành hạ tù nhân đến rục xương, rồi dồn vào những căn phòng chật hẹp, bẩn thỉu. Khẩu phần mỗi ngày là cơm nhạt nấu từ gạo mốc, không thịt cá, nước sinh hoạt chỉ một ca nhỏ. Lắm lúc nửa đêm, quân cảnh gọi vài chục tù nhân dậy đánh tơi tả để áp đảo tinh thần, ban ngày tù nhân phải dầm mưa nắng, đốn củi, đào hầm hào công sự, rào kẽm gai…".

Tinh thần đấu tranh dũng cảm của những người như ông Hải đã hun đúc ý chí cách mạng cho nhiều tù nhân khác. Khi được Chi bộ Đảng trong Nhà tù Phú Quốc giao nhiệm vụ Bí thư Chi đoàn, ông Hải bí mật vận động nhiều tù nhân thanh niên đấu tranh, đồng thời tổ chức giáo dục truyền thống cách mạng, tinh thần yêu nước và niềm tin sắt son với Đảng. Tiếc rằng, có tù nhân do không chịu nổi những trận đòn cực kỳ hiểm ác của địch, đã hé lộ vai trò của ông. Lập tức, quân cảnh trói tay chân ông Hải, hành hạ bằng chiêu dùng chạm sắt và búa đục gãy hai chiếc răng ở cửa miệng trước thái độ lạnh lùng của cố vấn Mỹ. Sau trận đòn đó, quân cảnh đẩy ông Hải vào "chuồng cọp" phơi dưới nắng ngày như trút lửa và sương đêm lạnh cóng.

Một sĩ quan Công an nhân văn

Thời cuộc đã giúp cho ông cùng hàng trăm tù chính trị ở Phú Quốc lên những chuyến bay trao trả theo Hiệp định Paris tại sân bay Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước hồi tháng 3/1973. Tới quê nhà ông mới biết tin người cha kính yêu đã hy sinh trên đường công tác ở Sơn Thành vào năm 1969, còn mẹ ruột đã bị địch bắt đưa về giam ở Nhà lao Khu Chiến, quận Tuy Hòa.

Miền Nam giải phóng, ông Hải lần lượt đảm nhiệm chức vụ Phó, Trưởng Công an huyện Tuy Hòa; Phó Ban chỉ huy An ninh, Trưởng phòng Bảo vệ An ninh văn hóa tư tưởng; Trưởng phòng Bảo vệ An ninh kinh tế Công an Phú Yên. Vui chuyện, Đại tá Hải kể lại cho tôi nghe một kỷ niệm sâu sắc trong nghề Công an. Đó là, vào giữa thập kỷ 80 của thế kỷ trước, các trinh sát bắt nghi can một vụ giết người, cướp tài sản trong rừng ở xã Hòa Xuân, suốt mấy ngày đêm hắn không khai nhận hành vi phạm tội. Ông Hải trực tiếp mang bánh chưng, thuốc lá xuống buồng hỏi cung để mời nghi can. Xong bữa, ông bảo: "Nhìn sắc diện tôi biết cậu mất ngủ nhiều đêm. Muốn nhẹ lòng, ngủ được thì đừng để cái chết oan nghiệt của cô gái lẩn quẩn trong tâm trí của mình, mà cậu nên khai ra sự thật. Trong đời sống tâm linh, người chết oan không thác yên nếu cái chết đó chưa được làm sáng tỏ…". Dứt lời, ông trở về phòng làm việc. Sáng hôm sau, nghi can xin gặp ông kể hết sự thật về hành vi tội lỗi của mình.

Kết thúc câu chuyện, ông bảo: "Trong nghề điều tra phải biết đánh giá tâm lý tội phạm để tác động mềm dẻo, vì đó cũng là nghệ thuật đấu trí". Thêm một điều đáng trân trọng ghi nhận là dù ở vị trí công tác nào, Đại tá Đinh Thanh Hải luôn là người sĩ quan Công an mẫu mực, được lãnh đạo tín nhiệm, đồng sự cảm phục, người dân quý mến bởi ông luôn sống nghiêm túc với chính mình, kiên quyết đấu tranh các loại tội phạm, nhưng cũng rất bao dung, độ lượng với những người nhận biết và sửa chữa lỗi lầm.

Phần thưởng vinh dự dành cho Đại tá Đinh Thanh Hải ngoài những tấm Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhì, Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huy chương Vì thế hệ trẻ, Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng… còn có cả tấm lòng và tình cảm dạt dào của đồng chí, đồng đội và nhiều người dân đã có dịp tiếp xúc với ông