Theo chân CA Bắc Ninh chống khai thác cát trái phép trên sông Đuống

Chỉ cần 2h đồng hồ có thể hút đầy một xà lan cát

Bốn chiếc tàu nương nhẹ theo dòng sông Đuống. Đến khu vực xã Cảnh Hưng, huyện Tiên Du (Bắc Ninh), nhận được "tín hiệu" an toàn trên bờ đã vội vã thả neo đậu lại. Gần chục nhân công như đã "lập trình" sẵn lập tức vội vã nổ máy, buông những chiếc ống hút nhựa có độ dài hàng chục mét, với đường kính to như bắp chân thả xuống giữa dòng đối lưu của con sông đang cuộn chảy.

Tiếng máy nổ rền vang cả một khúc sông. Nước và cát cứ thế cuộn vào trong từng ống hút rồi xối xả tuôn vào khoang chứa rộng hàng chục mét vuông phía đầu mũi con tàu. Trong chớp mắt, trên chiếc xà lan to "đại tướng" sau khi mặt nước rút theo các con rãnh (nằm bên mép các bể chứa) đã lưng lửng cát.

Quá mải mê với việc hút trộm cát, nên chủ nhân của những chiếc tàu vi phạm này đã không kịp trở tay khi chiếc xuồng máy cao tốc của lực lượng CSGT đường thuỷ Bắc Ninh ập tới. Cùng lúc này phía trên triền con đê, lực lượng Cảnh sát Môi trường (CSMT) và gần chục cán bộ, chiến sĩ thuộc Đội CSCĐ Công an tỉnh Bắc Ninh cũng đã xuất hiện, khép chặt vòng vây.

Cuộc vây bắt rạng sáng 27/11 của lực lượng CSGT, CSMT, CSCĐ và Công an huyện Tiên Du đã đạt kết quả ngoài mong đợi. Bốn chiếc tàu cỡ lớn với hàng chục nhân công đang hút cát trái phép trên sông Đuống đã bị bắt quả tang với đầy đủ tang chứng, vật chứng. Các chủ tàu là Nguyễn Văn Kiên, điều khiển tàu mang biển hiệu BN-0534-100T; Phạm Thị Nguyệt, điều khiển tàu mang biển hiệu HD-1203-175T; Nguyễn Kinh Thảo, điều khiển tàu mang biển hiệu BN-0118-80T… đã có hành vi tổ chức khai thác trái phép trên lưu vực con sông Đuống, đoạn chảy qua địa phận huyện Tiên Du (Bắc Ninh).

Đáng chú ý, khi phát hiện ra sự truy bắt của lực lượng chức năng, một chủ xà lan khai thác cát trái phép đã nổ máy bỏ chạy, tuy nhiên ngay lập tức bị lực lượng Công an chặn bắt. Một chiến sỹ CSGT làm nhiệm vụ tại đây cho biết: Chỉ tính riêng tổng số cát của 3 trong số 4 chiếc xà lan bị bắt quả tang đã lên đến gần 500m3. Đáng chú ý, theo cán bộ này, để hút 100m3 cát, chủ các tàu chỉ mất khoảng 2 tiếng đồng hồ.

Được biết đây là những chiếc tàu tư nhân chuyên hành nghề hút cát trộm trên tuyến sông này. Khi được hỏi chủ tàu Phạm Thị Nguyệt cho biết: Chiếc tàu vi phạm được gia đình chị mua hơn 1 tháng nay với giá  300 triệu đồng. Sau khi mua, chị đã thuê 6 công nhân để… hút cát trộm. Hàng ngày, tàu của chị ta xuôi theo sông Đuống khai thác cát sau đó bán cho các "đại lý" khác.

Nóng bỏng cuộc chiến chống khai thác cát trái phép

Trao đổi với Trung tá Phạm Trọng Sơn, Đội trưởng Đội CSGT đường thuỷ, Phòng CSGT Công an Bắc Ninh, một trong những người trực tiếp chỉ huy đợt truy quét cát tặc trên sông Đuống cho biết: Trước tình hình gia tăng nạn khai thác trên địa bàn, thực hiện ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Công an tỉnh, lực lượng của CSGT phối hợp với Cảnh sát Môi trường và các lực lượng khác và Công an địa phương đã tiến hành nhiều đợt truy quét xử lý nghiêm vi phạm.

Đặc biệt thời gian gần đây khi mà giá thành nguyên vật liệu xây dựng tăng nhanh, nhu cầu xây dựng lớn nên nạn khai thác cát cũng gia tăng, việc đấu tranh ngăn chặn đã được triển khai quyết liệt. Phương tiện hút trộm lớn, máy móc khá hiện đại nên để bắt quả tang được vi phạm chẳng phải dễ. Để cùng lúc bắt được 4 xà lan vi phạm sáng 27/11, lực lượng CSGT, CSMT và CSCĐ đã phải xây dựng phương án tác chiến rất cụ thể...

Trung tá Phạm Trọng Sơn cho biết: Ngoài 4 vụ khai thác cát trái phép bắt trong ngày 27/11 trên, từ đầu năm đến nay, Đội CSGT đường thuỷ dưới sự phối hợp của các lực lượng chức năng phát hiện và xử lý 27 trường hợp khai thác cát trái phép trên địa bàn trên sông Đuống, sông Cầu, nộp sung công quỹ hàng trăm triệu đồng.

Đáng chú ý, trong số này cũng có không ít phương tiện còn bị tịch thu do có lỗi vi phạm nghiêm trọng. Nói về nguyên nhân của nạn “sa tặc” đang có chiều hướng gia tăng như hiện nay, đại diện Phòng CSGT Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết: Thời điểm hiện tại đang là tháng cận Tết, nhu cầu xây dựng nhà ở của người dân cũng như giá thành nguyên vật liệu (chủ yếu là cát) tăng cao nên nhiều đối tượng đã không ngần ngại sử dụng các phương tiện tàu, xà lan để hút cát trái phép đem bán.

Tuy nhiên việc đấu tranh để chống nạn khai thác cát trái phép trên địa bàn gặp không ít khó khăn như: các đối tượng cho tàu khai thác không cố định tại một điểm, sử dụng nhiều "ăng ten" cảnh giới  trên các triền đê để kịp thời tẩu thoát khi có sự xuất hiện của lực lượng Công an.

Đặc biệt, do lực lượng mỏng nên nhiều trường hợp khi bị phát hiện còn chống đối. Đơn cử như vụ việc xảy ra tại khu vực sông Cầu cách đây không lâu, khi bị lực lượng CSGT phát hiện ra sai phạm chủ tàu khai thác cát trái phép đã không chấp hành đồng thời đập vỡ boong để cho tàu chìm. Tuy nhiên, dưới sự kiên quyết, không bỏ lọt tội phạm, tổ công tác của Đội CSGT đường thuỷ đã lập biên bản xử lý ngay sau đó.

Cuộc chiến chống "sa tặc" trên địa tỉnh Bắc Ninh vẫn còn kéo dài và cuộc chiến đấu ngăn chặn tình trạng này vẫn còn tiếp diễn, đòi hỏi các lực lượng Công an tỉnh Bắc Ninh phải tiếp tục vào cuộc một cách kiên quyết và mạnh mẽ