Thượng tướng Cao Đăng Chiếm: Người Anh hùng thầm lặng

09:45 02/08/2010
Cố Thượng tướng Cao Đăng Chiếm, nguyên Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) vừa được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời hoạt động cách mạng lâu dài và oanh liệt của ông gắn liền với lịch sử hào hùng của lực lượng Công an nhân dân (CAND) Việt Nam, đặc biệt là An ninh miền Nam trong hai cuộc kháng chiến chống xâm lược, giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc.

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, tên tuổi của đồng chí Cao Đăng Chiếm mới được nhiều người biết đến với chức danh là Phó Chủ tịch Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định phụ trách về An ninh nội chính. Nhưng ít ai biết nhân vật Sáu Đăng trong tiểu thuyết Ván bài lật ngửa của Nguyễn Trương Thiên Lý (Trần Bạch Đằng) có nguyên mẫu ngoài đời là chính ông Cao Đăng Chiếm, người thường được gọi thân mật theo phong tục Nam Bộ là Sáu Hoàng. 

Đồng chí Cao Đăng Chiếm sinh ngày 1/12/1921 trong một gia đình có truyền thống yêu nước ở xã Mỹ Quý, huyện Cai Lậy, Mỹ Tho nay thuộc tỉnh Tiền Giang. Và trong thời kỳ chống Pháp, ông còn có bí danh khác là Bảy Chiếm, mà mỗi lần nghe đến là kẻ thù khiếp sợ. Thân phụ của đồng chí Cao Đăng Chiếm là một nhà Nho kiêm thầy thuốc đông y, tham gia phong trào khởi nghĩa chống Pháp của vị Anh hùng Nguyễn Trung Trực ở vùng đất kiên cường tinh thần cách mạng và giàu nghĩa khí ở Nam Bộ.

Tiếp nối truyền thống yêu nước của ông cha, đồng chí Cao Đăng Chiếm sớm giác ngộ cách mạng. Năm 1943, đồng chí tham gia phong trào chống thực dân Pháp xâm lược trong tổ chức Công hội đỏ do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo ở TP Sài Gòn - Chợ Lớn. Đồng chí Cao Đăng Chiếm vào Đảng Cộng sản Đông Dương 1946. Đến năm 2006, ông đã được tặng Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng. 

Mùa thu năm 1945, thời cơ ngàn năm giành độc lập cho dân tộc Việt Nam đã đến. Đồng chí Cao Đăng Chiếm tích cực tham gia cuộc khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 tại Sài Gòn - Chợ Lớn. Ông là một trong những cán bộ chỉ huy lực lượng cách mạng chiếm dinh Thống đốc Nam Kỳ (thường gọi là dinh Gia Long, nay là Bảo tàng Cách mạng TP HCM).

Ngày 25/8/1945, khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn - Chợ Lớn. Chính quyền cách mạng chiếm lĩnh quản lý toàn bộ TP Sài Gòn - Chợ Lớn. Trong những ngày sục sôi của cách mạng tháng Tám, Đảng đã quyết định thành lập các tổ chức tiền thân của lực lượng CAND để bảo vệ phong trào cách mạng và trực tiếp đấu tranh diệt ác trừ gian.

Đồng chí Cao Đăng Chiếm kể lại: Đúng vào trưa ngày 2/9/1945, sau khi nghe đài phát thanh phát Tuyên ngôn độc lập, tôi được anh Dương Bạch Mai, Ủy viên trưởng Quốc gia tự vệ cuộc của Ủy ban hành chính Nam Bộ làm giấy bổ nhiệm là Phó Giám đốc Quốc gia tự vệ cuộc Nam Bộ chuyên trách về chính trị. Lúc đó, Ông Nguyễn Văn Trấn là Giám đốc Quốc gia tự vệ cuộc Nam Bộ.

Cũng trong ngày 23/9/1945, chuyến tàu đầu tiên chở các chiến sĩ cách mạng bị địch giam ở Côn Đảo trở về đất liền. Các đồng chí được Trung ương và và Xứ uỷ Nam Bộ bố trí công tác, bổ sung vào đội ngũ cán bộ của Đảng cho Nam Bộ để lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược ngay từ những ngày đầu của chính quyền cách mạng còn non trẻ.

Bút tích của Thượng tướng Cao Đăng Chiếm trong những ngày cuối cùng ở Bệnh viện 30-4.

Trong số đó có các đồng chí Lê Duẩn, Tôn Đức Thắng, Nguyễn Văn Linh, Phạm Hùng… sau này đều trở thành những nhà lãnh đạo cách mạng tài ba và nổi tiếng của Đảng và Nhà nước ta. Đồng chí Cao Đăng Chiếm đã gặp và làm việc với các đồng chí Nguyễn Văn Linh, Phạm Hùng trong những ngày sôi sục cách mạng ấy ở Nam Bộ.

Tháng 2/1946, ông được giao nhiệm vụ Phó Giám đốc Sở Công an Nam Bộ kiêm Trưởng Ty Công an Sài Gòn - Chợ Lớn. Tháng 11/1951, đồng chí Cao Đăng Chiếm được cử làm Giám đốc Sở Công an Phân liên khu miền Đông.

Cũng vào năm 1951, đồng chí Cao Đăng Chiếm được cử ra Việt Bắc báo cáo tình hình với Trung ương và nhận sự chỉ đạo mới về cuộc kháng chiến. Đồng chí Cao Đăng Chiếm ra đến Việt Bắc. Một vinh dự lớn đối với đồng chí Cao Đăng Chiếm là ông đã được gặp Bác Hồ, vị lãnh tụ lỗi lạc của cách mạng Việt Nam, người mà ông rất ngưỡng mộ...

Sau đó đồng chí Cao Đăng Chiếm đề nghị được trở lại miền Nam tiếp tục công tác vì ông cho rằng mình công tác trực tiếp ở miền Nam sẽ có lợi hơn cho cách mạng. Và đồng chí Cao Đăng Chiếm được bố trí trở lại miền Nam theo con đường hợp pháp dưới danh nghĩa là một nhà báo. Ông bay sang Phnom Penh (Campuchia) và trở lại miền Nam. Ông tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ mới của cách mạng.

Đầu năm 1955, theo quyết định của Đảng, Ban địch tình Xứ uỷ Nam Bộ được thành lập. Ban lãnh đạo gồm có đồng chí Văn Viên, Trưởng ban; các đồng chí Mai Chí Thọ, Cao Đăng Chiếm và Hoàng Minh Đạo làm Phó Trưởng ban. Đồng chí Cao Đăng Chiếm phụ trách hệ tình báo phục vụ công tác phản gián chủ yếu đi vào các tổ chức an ninh, tình báo, cảnh sát của chế độ Sài Gòn với mật danh là MQ gồm 5 lưới.

Trong thời kỳ khó khăn nhất của cách mạng miền Nam, khi chính quyền Ngô Đình Diệm đàn áp khốc liệt lực lượng cách mạng, miền Nam bị dìm trong biển máu... Đồng chí Cao Đăng Chiếm đã sống, chiến đấu trong những năm tháng cam go ấy và thấm đau những mất mát to lớn của cách mạng trong thời kỳ ấy.

Năm 1960, Ban bảo vệ an ninh Xứ uỷ Nam Bộ được thành lập do đồng chí Phạm Thái Bường làm Trưởng ban. Đồng chí Cao Đăng Chiếm được cử làm Phó ban, sau đó ban lãnh đạo còn được bổ sung thêm đồng chí Huỳnh Việt Thắng. Từ tháng 1/1960 đến tháng 10/1961, đồng chí được giao nhiệm vụ xây dựng căn cứ địa cách mạng nhằm chuẩn bị cho chiến đấu vũ trang ở tỉnh Tây Ninh và phát động nổi dậy ở khu Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định.

Đến năm 1961, Đảng thành lập Trung ương Cục miền Nam để lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp cách mạng miền Nam. Sau đó, Ban An ninh Trung ương Cục được thành lập. Đồng chí Phan Văn Đáng, Phó Bí thư Trung ương Cục làm Trưởng ban, đồng chí Cao Đăng Chiếm làm Phó Trưởng ban. Vào khoảng năm 1964, đồng chí Cao Đăng Chiếm được Trung ương tổ chức ra Hà Nội.

Do yêu cầu của cách mạng Trung ương Cục và Ban An ninh Trung ương Cục quyết định cử đồng chí Cao Đăng Chiếm kiêm nhiệm chức vụ Trưởng Ban An ninh Đặc khu Sài Gòn - Gia Định (T4), tham gia Đặc khu ủy cho đến năm 1966. Trong thời gian này, đồng chí đã lãnh đạo Ban An ninh T4 triển khai nhiều mặt công tác và tổ chức xây dựng lực lượng, cơ sở trong lòng địch. Tổ chức hệ thống an ninh của ta ngay tại TP Sài Gòn - Gia Định với các hình thức sáng tạo. Lực lượng An ninh vũ trang cũng được thành lập…--PageBreak--

Đến tháng 5/1966, đồng chí Cao Đăng Chiếm là Phó ban An ninh Trung ương Cục miền Nam và được Trung ương Cục chỉ định làm Tư lệnh mặt trận tiền phương kiêm chỉ huy trưởng bảo vệ căn cứ Trung ương Cục. Đồng chí Cao Đăng Chiếm là một trong những nhà lãnh đạo, chỉ huy kiệt xuất của lực lượng An ninh, có tầm nhìn toàn diện, lâu dài, người đã có công lớn trong việc xây dựng, triển khai và trực tiếp chỉ đạo các hoạt động của lực lượng An ninh miền Nam, hình thành các mũi tiến công chiến lược, tổ chức lực lượng tình báo luồn sâu, leo cao vào hàng ngũ địch nắm tình hình và tham mưu cho Đảng, có đối sách kịp thời làm thất bại nhiều âm mưu và hoạt động của tình báo Mỹ - ngụy, bảo vệ tuyệt đối an toàn các cơ quan đầu não, các lực lượng cách mạng và nhân dân…

Tháng 12/1974, đồng chí được Trung ương Cục miền Nam chỉ định làm chỉ huy Phó ban Chỉ huy tiền phương và là Thường vụ Đảng ủy Đặc khu Sài Gòn - Gia Định, chuẩn bị chiến dịch đánh vào giải phóng Sài Gòn - Gia Định. Đồng chí Cao Đăng Chiếm chỉ huy các lực lượng An ninh phối hợp với quân chủ lực trong chiến dịch Hồ Chí Minh, tấn công và nổi dậy để giải phóng Sài Gòn - Gia Định và miền Nam.

Ngày 30/4/1975, đồng chí Cao Đăng Chiếm chỉ huy một cánh quân gồm các cơ quan, ban, ngành nội chính của Trung ương Cục từ chiến khu Tây Ninh khoảng 2.000 cán bộ, chiến sĩ về Sài Gòn chiếm lĩnh, tiếp quản các cơ quan an ninh, cảnh sát, tình báo địch.

Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định được thành lập. Thượng tướng Trần Văn Trà làm Chủ tịch. Đồng chí Cao Đăng Chiếm được chỉ định làm Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định phụ trách nội chính.

Năm 1976, đất nước hoàn toàn thống nhất. Ngày 16/2/1976, đồng chí Cao Đăng Chiếm được cử giữ chức Phó Ban đại diện Bộ Nội vụ tại miền Nam, chịu trách nhiệm về an ninh chính trị. Tháng 10/1976, đồng chí Cao Đăng Chiếm được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Nội vụ và được bầu làm Uỷ viên Đảng đoàn Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an).

Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV (tháng 12/1976) đồng chí được bầu làm Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Đến Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V (tháng 3/1982), đồng chí được bầu làm Ủy viên chính thức BCH Trung ương Đảng. Tại Đại hội lần thứ VI của Đảng (1986) đồng chí Cao Đăng Chiếm tiếp tục được bầu làm Ủy viên BCH Trung ương Đảng.

Sau khi đất nước thống nhất, tình hình an ninh chính trị và xã hội ở miền Nam có những diễn biến phức tạp. Các phần tử trong chế độ cũ có âm mưu ngóc đầu dậy. Hàng trăm nhóm, tổ chức phản cách mạng ra đời hòng mưu đồ phá hoại cách mạng và trở lại cầm quyền. Các thế lực thù địch bên ngoài cũng tiến hành các hoạt động tình báo, gián điệp, móc nối, hà hơi, tiếp sức cho số phản động trong nước chống phá ta.

Cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh bước vào  giai đoạn mới. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, lực lượng CAND đã cùng đồng bào và chiến sĩ đập tan những âm mưu và hoạt động của địch, bảo vệ vững chắc an ninh chính trị, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH. Một lần nữa, đồng chí Cao Đăng Chiếm lại được giao trọng trách ở "mặt trận tiền phương"...

Đồng chí Cao Đăng Chiếm đã góp phần tích cực lãnh đạo, tổ chức lực lượng CAND lập nhiều chiến công xuất sắc, trong đó có Kế hoạch CM-12, đập tan âm mưu chống phá cách mạng của các thế lực thù địch trong và ngoài nước. Trong Kế hoạch CM-12, đồng chí Cao Đăng Chiếm đã thể hiện bản lĩnh, trí tuệ và sự chỉ đạo mưu lược của mình, góp phần vào thắng lợi to lớn của lực lượng CAND Việt Nam.

Từ năm 1986, đồng chí Cao Đăng Chiếm đảm nhiệm chức vụ Thứ trưởng Thường trực Bộ Nội vụ và là Ủy viên Thường vụ Đảng uỷ Công an Trung ương. Đồng chí là một trong những cán bộ lãnh đạo tích cực xây dựng lực lượng CAND theo hướng cách mạng, tinh nhuệ, từng bước chính quy và hiện đại. Đến năm 1989, đồng chí Cao Đăng Chiếm đã được Nhà nước phong hàm Thượng tướng An ninh nhân dân năm 1989.

Nói về Thượng tướng Cao Đăng Chiếm, Đại tướng Lê Hồng Anh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã khẳng định: "Trong suốt 65 năm tham gia hoạt động cách mạng sôi nổi, phong phú, quyết liệt và 61 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, trong những năm tháng đầy gian khổ hy sinh của cuộc chiến đấu chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược để giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng chí Cao Đăng Chiếm luôn là người có mặt ở những nơi đầu sóng ngọn gió, nơi ác liệt, khó khăn, phức tạp nhất của chiến trường miền Nam. Dù ở cương vị, hoàn cảnh nào đồng chí cũng đều luôn luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó. Đồng chí là một đảng viên gương mẫu, ưu tú của Đảng, một cán bộ lãnh đạo có bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, giàu nghị lực, kiên cường, dũng cảm, luôn nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn trở ngại, cống hiến hết mình cho Đảng, Nhà nước và nhân dân…”

Nguyễn Khắc Đức

Trong không khí Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh đã trả lời phỏng vấn các cơ quan báo chí trung ương và địa phương về tầm nhìn, mục tiêu và những định hướng lớn nhằm xây dựng Bắc Ninh phát triển nhanh, bền vững, hiện đại, giàu bản sắc; phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Ninh Bình vừa chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Cục nghiệp vụ Bộ Công an triệt phá đường dây tổ chức đánh bạc và đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá trên không gian mạng với tổng số tiền giao dịch lên tới 1.200 tỷ đồng.

Trong những ngày cả nước hướng về Đại hội lần thứ XIV của Đảng, ở các thôn, bản miền núi tỉnh Quảng Trị, đời sống chính trị – xã hội vẫn diễn ra trong nhịp điệu quen thuộc của bản làng. Thông tin về Đại hội được người dân theo dõi qua các kênh chính thống, qua sinh hoạt chi bộ, qua trao đổi với cán bộ và người có uy tín; từ đó hình thành những suy nghĩ, mong muốn gắn liền với cuộc sống hằng ngày.

RIA Novosti hôm 17/1 (giờ địa phương) dẫn thông tin từ Văn phòng Thủ tướng Israel khẳng định, việc chính quyền Mỹ công bố thành phần của ủy ban điều phối quốc gia phụ trách quản lý Dải Gaza đi ngược lại chính sách của nước này.

“Chiến dịch Quang Trung” vừa kết thúc với nhiều dấu ấn tốt đẹp cùng những cung bậc tình cảm sâu sắc của người dân vùng bão lũ đi qua dành cho lực lượng CAND sau hành trình nỗ lực xây dựng hơn 400 căn nhà ở miền Trung. Từ chiến dịch này, Công an phường Phú Yên là đơn vị duy nhất trong lực lượng Công an tỉnh Đắk Lắk được Bộ trưởng Bộ Công an tặng bằng khen.

Trong quá trình tìm hiểu thông tin, phóng viên Báo CAND đã có mặt tại một số cơ sở cai nghiện trên địa bàn TP Hà Nội, gặp gỡ một số bị can trong các vụ án và thân nhân của họ. Những chia sẻ của các bị can cùng nỗi xót xa của các bậc sinh thành có lẽ sẽ là bài học cảnh tỉnh cho không chỉ riêng ai.

Theo Viện Nghiên cứu phát triển TP Hồ Chí Minh, nhu cầu về nhà ở xã hội (NOXH) tại thành phố đến năm 2030 lên tới 974 nghìn căn. Trong số này, nhu cầu về NOXH cho công nhân chiếm khoảng 30%, sinh viên là 14%, các đối tượng yếu thế trong xã hội chiếm khoảng 4%, còn lại là các đối tượng viên chức, lực lượng vũ trang, người thu nhập thấp…

Nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại tăng cao của người dân trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các hãng hàng không tiếp tục triển khai tăng chuyến trên nhiều đường bay nội địa trọng điểm. Ngành đường sắt cũng liên tục lên kế hoạch nối toa tăng số chỗ ngồi. Điều này cho thấy, nguồn cung về các phương tiên giao thông trong dịp Tết không thiếu, tuy nhiên để mua được vé như giá mong muốn thì không dễ chút nào.

Sáng sớm 17/1, đã xảy ra hai vụ tai nạn giao thông (TNGT) nghiêm trọng liên quan đến ôtô khiến 5 người tử vong tại chỗ. Đáng chú ý, cả hai vụ việc đều xảy ra ở những cung đường đẹp (quốc lộ 6 qua Sơn La và cao tốc Bắc-Nam đoạn Nghệ An), dễ đi và có biển báo hiệu đầy đủ. Sự việc này một lần nữa báo động về các nguy cơ gia tăng TNGT cuối năm từ sự chủ quan của lái xe.

U23 Việt Nam vào đến vòng bán kết U23 châu Á 2026 với thành tích 4 trận toàn thắng. Chưa bao giờ trong lịch sử, U23 Việt Nam lại mạnh mẽ và gây ấn tượng đến như vậy.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện chính trị trọng đại của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam, trên tinh thần “chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa”, cùng với Công an toàn quốc thời gian qua Công an tỉnh Sơn La đã ra quân đồng loạt, triển khai các phương án hiệp đồng tác chiến, quyết tâm giữ vững ANTT ngay từ cơ sở.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文