Thượng tướng Cao Đăng Chiếm: Người Anh hùng thầm lặng
Sau ngày giải phóng miền
Đồng chí Cao Đăng Chiếm sinh ngày 1/12/1921 trong một gia đình có truyền thống yêu nước ở xã Mỹ Quý, huyện Cai Lậy, Mỹ Tho nay thuộc tỉnh Tiền Giang. Và trong thời kỳ chống Pháp, ông còn có bí danh khác là Bảy Chiếm, mà mỗi lần nghe đến là kẻ thù khiếp sợ. Thân phụ của đồng chí Cao Đăng Chiếm là một nhà Nho kiêm thầy thuốc đông y, tham gia phong trào khởi nghĩa chống Pháp của vị Anh hùng Nguyễn Trung Trực ở vùng đất kiên cường tinh thần cách mạng và giàu nghĩa khí ở Nam Bộ.
Tiếp nối truyền thống yêu nước của ông cha, đồng chí Cao Đăng Chiếm sớm giác ngộ cách mạng. Năm 1943, đồng chí tham gia phong trào chống thực dân Pháp xâm lược trong tổ chức Công hội đỏ do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo ở TP Sài Gòn - Chợ Lớn. Đồng chí Cao Đăng Chiếm vào Đảng Cộng sản Đông Dương 1946. Đến năm 2006, ông đã được tặng Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng.
Mùa thu năm 1945, thời cơ ngàn năm giành độc lập cho dân tộc Việt
Ngày 25/8/1945, khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn - Chợ Lớn. Chính quyền cách mạng chiếm lĩnh quản lý toàn bộ TP Sài Gòn - Chợ Lớn. Trong những ngày sục sôi của cách mạng tháng Tám, Đảng đã quyết định thành lập các tổ chức tiền thân của lực lượng CAND để bảo vệ phong trào cách mạng và trực tiếp đấu tranh diệt ác trừ gian.
Đồng chí Cao Đăng Chiếm kể lại: Đúng vào trưa ngày 2/9/1945, sau khi nghe đài phát thanh phát Tuyên ngôn độc lập, tôi được anh Dương Bạch Mai, Ủy viên trưởng Quốc gia tự vệ cuộc của Ủy ban hành chính Nam Bộ làm giấy bổ nhiệm là Phó Giám đốc Quốc gia tự vệ cuộc Nam Bộ chuyên trách về chính trị. Lúc đó, Ông Nguyễn Văn Trấn là Giám đốc Quốc gia tự vệ cuộc Nam Bộ.
Cũng trong ngày 23/9/1945, chuyến tàu đầu tiên chở các chiến sĩ cách mạng bị địch giam ở Côn Đảo trở về đất liền. Các đồng chí được Trung ương và và Xứ uỷ Nam Bộ bố trí công tác, bổ sung vào đội ngũ cán bộ của Đảng cho Nam Bộ để lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược ngay từ những ngày đầu của chính quyền cách mạng còn non trẻ.
![]() |
|
Bút tích của Thượng tướng Cao Đăng Chiếm trong những ngày cuối cùng ở Bệnh viện 30-4. |
Trong số đó có các đồng chí Lê Duẩn, Tôn Đức Thắng, Nguyễn Văn Linh, Phạm Hùng… sau này đều trở thành những nhà lãnh đạo cách mạng tài ba và nổi tiếng của Đảng và Nhà nước ta. Đồng chí Cao Đăng Chiếm đã gặp và làm việc với các đồng chí Nguyễn Văn Linh, Phạm Hùng trong những ngày sôi sục cách mạng ấy ở Nam Bộ.
Tháng 2/1946, ông được giao nhiệm vụ Phó Giám đốc Sở Công an Nam Bộ kiêm Trưởng Ty Công an Sài Gòn - Chợ Lớn. Tháng 11/1951, đồng chí Cao Đăng Chiếm được cử làm Giám đốc Sở Công an Phân liên khu miền Đông.
Cũng vào năm 1951, đồng chí Cao Đăng Chiếm được cử ra Việt Bắc báo cáo tình hình với Trung ương và nhận sự chỉ đạo mới về cuộc kháng chiến. Đồng chí Cao Đăng Chiếm ra đến Việt Bắc. Một vinh dự lớn đối với đồng chí Cao Đăng Chiếm là ông đã được gặp Bác Hồ, vị lãnh tụ lỗi lạc của cách mạng Việt Nam, người mà ông rất ngưỡng mộ...
Sau đó đồng chí Cao Đăng Chiếm đề nghị được trở lại miền
Đầu năm 1955, theo quyết định của Đảng, Ban địch tình Xứ uỷ Nam Bộ được thành lập. Ban lãnh đạo gồm có đồng chí Văn Viên, Trưởng ban; các đồng chí Mai Chí Thọ, Cao Đăng Chiếm và Hoàng Minh Đạo làm Phó Trưởng ban. Đồng chí Cao Đăng Chiếm phụ trách hệ tình báo phục vụ công tác phản gián chủ yếu đi vào các tổ chức an ninh, tình báo, cảnh sát của chế độ Sài Gòn với mật danh là MQ gồm 5 lưới.
Trong thời kỳ khó khăn nhất của cách mạng miền Nam, khi chính quyền Ngô Đình Diệm đàn áp khốc liệt lực lượng cách mạng, miền Nam bị dìm trong biển máu... Đồng chí Cao Đăng Chiếm đã sống, chiến đấu trong những năm tháng cam go ấy và thấm đau những mất mát to lớn của cách mạng trong thời kỳ ấy.
Năm 1960, Ban bảo vệ an ninh Xứ uỷ Nam Bộ được thành lập do đồng chí Phạm Thái Bường làm Trưởng ban. Đồng chí Cao Đăng Chiếm được cử làm Phó ban, sau đó ban lãnh đạo còn được bổ sung thêm đồng chí Huỳnh Việt Thắng. Từ tháng 1/1960 đến tháng 10/1961, đồng chí được giao nhiệm vụ xây dựng căn cứ địa cách mạng nhằm chuẩn bị cho chiến đấu vũ trang ở tỉnh Tây Ninh và phát động nổi dậy ở khu Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định.
Đến năm 1961, Đảng thành lập Trung ương Cục miền
Do yêu cầu của cách mạng Trung ương Cục và Ban An ninh Trung ương Cục quyết định cử đồng chí Cao Đăng Chiếm kiêm nhiệm chức vụ Trưởng Ban An ninh Đặc khu Sài Gòn - Gia Định (T4), tham gia Đặc khu ủy cho đến năm 1966. Trong thời gian này, đồng chí đã lãnh đạo Ban An ninh T4 triển khai nhiều mặt công tác và tổ chức xây dựng lực lượng, cơ sở trong lòng địch. Tổ chức hệ thống an ninh của ta ngay tại TP Sài Gòn - Gia Định với các hình thức sáng tạo. Lực lượng An ninh vũ trang cũng được thành lập…--PageBreak--
Đến tháng 5/1966, đồng chí Cao Đăng Chiếm là Phó ban An ninh Trung ương Cục miền Nam và được Trung ương Cục chỉ định làm Tư lệnh mặt trận tiền phương kiêm chỉ huy trưởng bảo vệ căn cứ Trung ương Cục. Đồng chí Cao Đăng Chiếm là một trong những nhà lãnh đạo, chỉ huy kiệt xuất của lực lượng An ninh, có tầm nhìn toàn diện, lâu dài, người đã có công lớn trong việc xây dựng, triển khai và trực tiếp chỉ đạo các hoạt động của lực lượng An ninh miền Nam, hình thành các mũi tiến công chiến lược, tổ chức lực lượng tình báo luồn sâu, leo cao vào hàng ngũ địch nắm tình hình và tham mưu cho Đảng, có đối sách kịp thời làm thất bại nhiều âm mưu và hoạt động của tình báo Mỹ - ngụy, bảo vệ tuyệt đối an toàn các cơ quan đầu não, các lực lượng cách mạng và nhân dân…
Tháng 12/1974, đồng chí được Trung ương Cục miền Nam chỉ định làm chỉ huy Phó ban Chỉ huy tiền phương và là Thường vụ Đảng ủy Đặc khu Sài Gòn - Gia Định, chuẩn bị chiến dịch đánh vào giải phóng Sài Gòn - Gia Định. Đồng chí Cao Đăng Chiếm chỉ huy các lực lượng An ninh phối hợp với quân chủ lực trong chiến dịch Hồ Chí Minh, tấn công và nổi dậy để giải phóng Sài Gòn - Gia Định và miền Nam.
Ngày 30/4/1975, đồng chí Cao Đăng Chiếm chỉ huy một cánh quân gồm các cơ quan, ban, ngành nội chính của Trung ương Cục từ chiến khu Tây Ninh khoảng 2.000 cán bộ, chiến sĩ về Sài Gòn chiếm lĩnh, tiếp quản các cơ quan an ninh, cảnh sát, tình báo địch.
Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định được thành lập. Thượng tướng Trần Văn Trà làm Chủ tịch. Đồng chí Cao Đăng Chiếm được chỉ định làm Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định phụ trách nội chính.
Năm 1976, đất nước hoàn toàn thống nhất. Ngày 16/2/1976, đồng chí Cao Đăng Chiếm được cử giữ chức Phó Ban đại diện Bộ Nội vụ tại miền
Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV (tháng 12/1976) đồng chí được bầu làm Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt
Sau khi đất nước thống nhất, tình hình an ninh chính trị và xã hội ở miền
Cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh bước vào giai đoạn mới. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, lực lượng CAND đã cùng đồng bào và chiến sĩ đập tan những âm mưu và hoạt động của địch, bảo vệ vững chắc an ninh chính trị, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH. Một lần nữa, đồng chí Cao Đăng Chiếm lại được giao trọng trách ở "mặt trận tiền phương"...
Đồng chí Cao Đăng Chiếm đã góp phần tích cực lãnh đạo, tổ chức lực lượng CAND lập nhiều chiến công xuất sắc, trong đó có Kế hoạch CM-12, đập tan âm mưu chống phá cách mạng của các thế lực thù địch trong và ngoài nước. Trong Kế hoạch CM-12, đồng chí Cao Đăng Chiếm đã thể hiện bản lĩnh, trí tuệ và sự chỉ đạo mưu lược của mình, góp phần vào thắng lợi to lớn của lực lượng CAND Việt Nam.
Từ năm 1986, đồng chí Cao Đăng Chiếm đảm nhiệm chức vụ Thứ trưởng Thường trực Bộ Nội vụ và là Ủy viên Thường vụ Đảng uỷ Công an Trung ương. Đồng chí là một trong những cán bộ lãnh đạo tích cực xây dựng lực lượng CAND theo hướng cách mạng, tinh nhuệ, từng bước chính quy và hiện đại. Đến năm 1989, đồng chí Cao Đăng Chiếm đã được Nhà nước phong hàm Thượng tướng An ninh nhân dân năm 1989.
Nói về Thượng tướng Cao Đăng Chiếm, Đại tướng Lê Hồng Anh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã khẳng định: "Trong suốt 65 năm tham gia hoạt động cách mạng sôi nổi, phong phú, quyết liệt và 61 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, trong những năm tháng đầy gian khổ hy sinh của cuộc chiến đấu chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược để giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng chí Cao Đăng Chiếm luôn là người có mặt ở những nơi đầu sóng ngọn gió, nơi ác liệt, khó khăn, phức tạp nhất của chiến trường miền Nam. Dù ở cương vị, hoàn cảnh nào đồng chí cũng đều luôn luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó. Đồng chí là một đảng viên gương mẫu, ưu tú của Đảng, một cán bộ lãnh đạo có bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, giàu nghị lực, kiên cường, dũng cảm, luôn nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn trở ngại, cống hiến hết mình cho Đảng, Nhà nước và nhân dân…”
