Các cựu Tổng thống Mỹ được bảo vệ suốt đời
Cách đây 2 thập niên, khi cuộc chiến tranh lạnh xa dần và thế giới bắt đầu trở nên ít nguy hiểm hơn, Quốc hội Mỹ thông qua một luật quy định Mật vụ chỉ bảo vệ các cựu tổng thống trong vòng 10 năm sau khi họ rời khỏi chức vụ, bắt đầu từ tổng thống George W. Bush. Nhưng trong tình hình hiện nay, với cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu hình thành những mối đe dọa mới, các cựu tổng thống Mỹ cũng đảm nhận nhiều vai trò tích cực trên thế giới, Quốc hội Mỹ một lần nữa phải nghiên cứu phục hồi luật cho phép Mật vụ bảo vệ mọi cựu tổng thống suốt đời.
Trey Gowdy, thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đại diện cho Nam Carolina và người ủng hộ mạnh dự luật, phát biểu: "Với sự đóng góp của các cựu tổng thống Mỹ hiện nay, kết hợp với mối đe dọa an ninh quốc gia từ sau ngày 11-9-2001, những nhà lãnh đạo đóng vai trò chính trong cuộc chiến chống khủng bố cần phải được bảo vệ suốt đời tương tự như trường hợp từ thập niên 60 thế kỷ trước". Tuy nhiên, cũng có những người cho rằng không cần phải đặt quá nặng vấn đề phải bảo vệ các cựu tổng thống Mỹ suốt đời.
Dan Emmett, cựu nhân viên đặc biệt của Sở Mật vụ và tác giả cuốn hồi ký "Trong tầm tay với" về 21 năm phục vụ trong ngành an ninh từ năm 1983 đến 2004 của mình, nhận định không có lý do gì mà các cựu tổng thống cần được hưởng sự bảo vệ thái quá và cho rằng, chỉ 5 năm là đủ. Bởi vì, theo Dan Emmett, chế độ bảo vệ như thế rất hao tốn tiền bạc mà lại cẩn thận quá mức cần thiết. Emmett nói: "Mặc dù một cuộc tấn công nhằm vào một cựu tổng thống có thể xảy ra vào bất cứ lúc nào, song khả năng đó không chắc lắm". Dự luật bảo vệ cựu tổng thống suốt đời hiện nhận được sự ủng hộ của Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ (HJC) và sắp tới sẽ có cuộc tranh cãi về những quy định cụ thể.
 |
| Mật vụ Mỹ bắt giữ kẻ ám sát Tổng thống Ronald Reagan vào ngày 30/3/1981. |
Mật vụ Mỹ là cơ quan thuộc Bộ An ninh Nội địa (DHS), Tổng thống hay người đứng đầu DHS có thể ký lệnh cung cấp dịch vụ bảo vệ khi các cựu tổng thống có chuyến đi ra nước ngoài với sứ mạng cấp đại sứ. Trong thời gian qua, mật vụ Mỹ đã có những chương trình bảo vệ các cựu tổng thống còn sống là Jimmy Carter, Bill Clinton, George W. Bush và Bush cha cũng như gia đình của họ. Thậm chí vợ góa của các cựu tổng thống, như trường hợp bà Nancy Reagan, cũng nằm trong danh sách được mật vụ bảo vệ.
Mật vụ Mỹ bắt đầu chương trình bảo vệ tổng thống vào năm 1901, sau vụ ám sát Tổng thống McKinley. Năm 1965, Quốc hội Mỹ ban hành luật thiết lập chế độ bảo vệ suốt đời dành cho các cựu tổng thống. Sau đó, Luật năm 1994 quy định cựu tổng thống chỉ được bảo vệ trong thời hạn 10 năm - được các nghị sĩ đảng Dân chủ thông qua và Tổng thống Bill Clinton đặt bút ký - có hiệu lực đối với bất cứ tổng thống nào nhậm chức sau Clinton, có nghĩa là George W. Bush là nguyên thủ quốc gia đầu tiên mất quyền được bảo vệ suốt đời sau khi rời khỏi chức vụ.
Nghị sĩ đảng Cộng hòa Howard Cobble, người dẫn đầu cuộc đấu tranh đòi giới hạn sự bảo vệ cựu tổng thống vào thập niên 90 thế kỷ trước, tuyên bố mốc 10 năm là thỏa hiệp hợp lý vào lúc trước và vẫn còn giá trị trong tình hình hiện nay. Mới đây, Howard Cobble nói thẳng trước Quốc hội: "Tôi cho rằng chúng ta đều thấy rõ một điều là một cựu tổng thống có thể làm ra tiền rất nhiều cho nên theo tôi sau 10 năm nếu các cựu tổng thống cảm thấy cần được bảo vệ tiếp tục thì họ nên trả tiền cho dịch vụ".
 |
| Cựu Tổng thống Bill Clinton (trái) và George W. Bush. |
Từ năm 1959, các cựu tổng thống Mỹ được nhận lương hưu và về sau được cung cấp quỹ dành cho các chuyến kinh lý cùng với những đặc quyền khác. Các cựu tổng thống Mỹ được hưởng lương hưu cùng với các khoản trợ cấp khác lấy từ thuế của người dân - tổng cộng vào khoảng 4 triệu USD/năm. Tuy nhiên, sự bảo vệ của mật vụ Mỹ được coi là nghĩa vụ nên không thể tính toán bằng đồng tiền. Dan Emmett cho biết, các cựu tổng thống thường thích được nhà nước cung cấp tài xế riêng miễn phí túc trực phục vụ họ. Trong quá khứ chỉ có duy nhất một cựu tổng thống Mỹ bị tấn công là Theodore Roosevelt - ông bị một phần tử vô chính phủ bắn chết vào năm 1912.
Tình báo Iraq cũng có âm mưu đánh bom ôtô ám sát Tổng thống George W. Bush ở Kuwait vào năm 1993 nhưng thất bại. Năm 1985, tức 11 năm sau khi rời khỏi chức vụ, cựu Tổng thống Richard Nixon muốn thuê nhân viên an ninh riêng cho mình. Leslie Coffelt được coi là nhân viên duy nhất cho đến nay của Sở Mật vụ Mỹ hy sinh khi đang bảo vệ Tổng thống Harry Truman trong âm mưu ám sát ông vào năm 1950. Một mật vụ khác tên là Tim McCarthy cũng đã làm "lá chắn" bảo vệ cho Tổng thống Reagan trong một vụ ám sát và may mắn chỉ bị thương nhẹ.
Sau vụ ám sát ứng cử viên tổng thống Robert Kennedy khi đang tranh cử vào Nhà Trắng năm 1968, Quốc hội Mỹ thông qua một luật mới cho phép mở rộng phạm vi hoạt động của Sở Mật vụ - bảo vệ các ứng cử viên tổng thống từ 120 ngày trước cuộc bầu cử tổng thống, còn con cái của tổng thống được bảo vệ đến năm 16 tuổi