Canada: Ông Justin Trudeau gặp sóng gió trước kỳ bầu cử

• Người phát tán bức ảnh gây sóng gió của Thủ tướng Canada lên tiếng
• Thủ tướng Canada xin lỗi về hành vi phản cảm

Thủ tướng Canada Justin Trudeau tiếp tục cuộc hành trình vận động tái tranh cử trong khó khăn. Những nỗ lực trong mấy ngày gần đây của ông được xem là nhằm giải vây khỏi những rắc rối do sự cố không đáng có xảy ra hồi tuần trước. Trong động thái mới nhất, Trudeau thông báo đề xuất cắt giảm thuế và hóa đơn cước điện thoại di động tại thành phố Brampton, bang Ontario, nơi 58% dân số là người châu Á và người da đen gốc Phi.

Đề xuất của Thủ tướng Trudeau nhằm mục đích giúp người dân Canada giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt vốn đang ngày một tăng cao. Đây là một vấn đề mà tất cả mọi đảng phái tranh cử ở Canada đều mong muốn tham gia giải quyết. Trước đó, ngày 20-9, ông Trudeau cũng đã đưa ra lời hứa rằng đảng Liberal của ông sẽ tiến hành những bước đi nhằm hạn chế và sở hữu súng cá nhân, cụ thể là hạn chế sử dụng súng ngắn, cấm sử dụng súng trường tấn công, đồng thời sẽ mở chiến dịch thu mua lại vũ khí quân dụng lưu hành trong người dân.

Ông Trudeau tuyên bố lời hứa kiểm soát súng ngay tại vị trí xảy ra vụ xả súng năm ngoái làm chết 2 người càng gia tăng ý nghĩa của lời hứa, thu hút sự chú ý mạnh mẽ của cử tri.

Những nỗ lực vận động mới của Thủ tướng Trudeau được giới phân tích cho là để lái sự chú ý của cử tri sang vấn đề khác nhằm giảm thiểu tổn thất do sự cố những bức ảnh hóa trang gây ra. Tác động tiêu cực của vụ việc những tấm ảnh hóa trang đối với chiến dịch tranh cử của Thủ tướng Trudeau và đảng Liberal của ông đã ảnh hưởng làm cho tỉ lệ dẫn điểm của đảng Liberal bắt đầu có xu hướng giảm, các đối thủ đang bắt đầu thu ngắn khoảng cách.

Đặc biệt, cuộc bầu cử tháng 10-2019 đang là cuộc đua nghẹt thở giữa hai thế lực chính trị mạnh nhất Canada hiện nay là đảng cầm quyền Liberal của Thủ tướng Trudeau và đảng Bảo thủ Canada. Trước khi xảy ra vụ việc những bức ảnh hóa trang gây tranh cãi, mọi dự đoán cho kỳ bầu cử sắp tới đều nghiêng hẳn về phía đảng Liberal, với tỉ lệ cử tri ủng hộ vượt khá xa các đối thủ xếp sau và nhiều người cho rằng đảng Bảo thủ khó lòng bắt kịp Liberal, chưa nói đến chuyện lật đổ đảng này. Điều đó có nghĩa ông Trudeau sẽ dễ dàng tái đắc cử chức Thủ tướng Canada.

Chiến dịch tranh cử của ông Trudeau bỗng trở nên chao đảo vào ngày 18-9, sau khi tạp chí Time của Mỹ đăng tấm ảnh ông hóa trang khuôn mặt màu da nâu tại một dạ tiệc mang tên “Arabian Nights” vào năm 2001, nhân dịp kết thúc khóa học. Ông Trudeau lúc đó là một giáo viên trẻ, mới 29 tuổi, tại ngôi trường này.

Vụ việc trở nên lùm xùm vào ngày 19-9 khi kênh truyền hình Global News tung thêm 2 bức ảnh và 1 video trong đó ông Trudeau hóa trang màu da đen. Trong ảnh và nhất là video, ông Trudeau đã hóa trang thành nhân vật Aladin trong truyện “Aladin và cây đèn thần” và có những động tác múa may vui vẻ trong đám đông các sinh viên.

Những bức ảnh và video này đã khiến dư luận bất bình. Đã có tiếng nói chỉ trích ông Trudeau, gọi ông là kẻ “đạo đức giả” vì bề ngoài cố ra vẻ tử tế, quan tâm chăm lo cho các sắc dân thiểu số nhưng chính ông đã “bộc lộ bản chất kỳ thị màu da” thông qua cách hóa trang.

Các chính khách đối lập đã không bỏ qua cơ hội công kích ông Trudeau và đảng Liberal của ông nhằm tạo sự nghi ngờ, dao động trong cử tri, lôi kéo sự ủng hộ của cử tri ra khỏi đảng Liberal. Lãnh đạo đảng Dân chủ mới (NDP) Jagmeet Singh đã có bài phát biểu hùng hồn phê phán đương kim Thủ tướng Trudeau về những bức ảnh hóa trang, trong đó có đoạn: “...những người da màu khi xem những bức ảnh này sẽ luôn suy nghĩ rằng họ bị xúc phạm, bị tấn công, bị lăng nhục và cảm thấy bị rẻ khinh vì màu da của mình”.

Ngay sau khi bức ảnh đầu tiên xuất hiện, ông Trudeau đã lên tiếng xin lỗi những người da màu bị xúc phạm và khi bức ảnh thứ hai và thức ba được tung ra, ông Trudeau tiếp tục nói những lời xin lỗi, bày tỏ “hối tiếc” vì đã làm những việc đáng trách và “đáng phỉ nhổ” đó. Tuy nhiên, ông Trudeau cho rằng những hành động thời trẻ của ông là hoàn toàn vô tư và những màn hóa trang của ông cũng chỉ mang tính chất vui chơi là chính, không hề có ý nghĩ về sự phân biệt nào cả.

Ông Trudeau cho báo chí biết, thời trẻ, trò chơi hóa trang thành các nhân vật văn hóa của các dân tộc trên thế giới được thực hiện rất thường xuyên và bình thường và ông không nhớ mình đã bao nhiêu lần hóa trang thành các nhân vật da màu như thế. Bây giờ ngẫm lại, ông Trudeau tự xác định rằng quả thật hành động hóa trang đó có mang tính chất kỳ thị màu da.

Chưa thể xác định ai đã tung những bức ảnh cho báo chí nhưng đảng Bảo thủ thì đã được xác định là đã cung cấp video cho kênh truyền hình Global News nhằm bóc mẽ ông Trudeau. Báo chí đã nhắc lại một sự việc: cách đây vài tuần, chính ông Trudeau đã công khai trách cứ lãnh đạo đảng Bảo thủ Canada Andrew Scheer vì một đoạn video được thực hiện từ năm 2005 trong đó ông Scheer thể hiện thái độ nghi ngờ đối với ý tưởng hôn nhân đồng tính. Nay đến lượt ông Scheer chộp lấy vụ việc những tấm ảnh để phê phán ông Trudeau “đã mất quyền uy đạo đức để lãnh đạo đất nước”.

Tuy nhiên, chính bản thân ông Scheer cũng đang đau đầu với vấn đề các thành viên đảng Bảo thủ của ông có bề dày thành tích kỳ thị chủng tộc, với những lời bình luận sặc mùi kỳ thị trên các trang mạng xã hội. Trong khi đó, hy vọng giành phiếu của đảng NDP cũng đang khá mong manh. Giới phân tích cho rằng, sau sự cố hóa trang này, cử tri tuy có chao đảo một chút nhưng sẽ quay trở lại với đảng Liberal vì họ đi bỏ phiếu chủ yếu là để chống đảng Bảo thủ.

Cuộc đua tranh cử Quốc hội tại Canada đang diễn ra căng thẳng. Đảng Liberal muốn giữ vững số ghế đại biểu đã giành được trong cuộc bầu cử trước (năm 2015) nhằm duy trì thế đa số cầm quyền của mình. Trong khi đó, các đảng phái đối lập như Bảo thủ và NDP cũng đang muốn lật đổ Liberal để nắm quyền lãnh đạo đất nước. Vì thế, cuộc đua hứa hẹn sẽ còn có thêm nhiều màn công kích gay cấn hơn nữa, không chỉ có những bức ảnh hóa trang của Thủ tướng Trudeau.