Cựu danh thủ George Weah tranh cử tổng thống Liberia

George Mannes Oppong Ousman Weah, thường gọi là George Weah, sinh ngày 1/10/1966 trong một gia đình nghèo ở khu ổ chuột thủ đô Monrovia. Cha anh làm nghề thợ máy, mẹ buôn bán tạp hóa. Cha mẹ ít có thời gian gần gũi nên thuở nhỏ Weah phải sống nhờ vào sự chăm sóc của bà.

Weah đã bỏ học rất sớm để chơi bóng đá. Từ đó, cuộc sống của anh đã bị cuốn theo bóng đá, khởi đầu tại các câu lạc bộ ở quê nhà Monrovia. Năm 1988, Weah sang Cameroon chơi cho CLB Tonnerre de Yaoundé và đoạt danh hiệu vô địch quốc gia. Chính CLB này đã khởi nguồn cho huyền thoại George Weah.

“Vua George Weah”

Huấn luyện viên FIFA người Pháp Claude le Roy, khi ấy đang huấn luyện Đội tuyển quốc gia Cameroon, đã phát hiện tài năng chơi bóng của Weah và giới thiệu anh cho CLB AS Monaco của HLV Arsene Wenger. Qua bàn tay “phù thủy” Wenger, “viên ngọc thô” George Weah đã dần trở thành ngọc quý sáng chói. Hai năm chơi tại AS Monaco cũng là thời gian tạo nền tảng vững chắc để Weah bước lên những đỉnh cao thành công.

Đại sứ thiện chí Unicef  Weah đi vận động phòng chống AIDS ở Liberia năm 1997.

Sau thành tích vô địch Cúp Quốc gia mùa bóng 1990-1991 và Cúp Liên đoàn năm 1992 với AS Monaco, Weah bắt đầu gặt hái liên tục những danh hiệu vô địch Pháp trong 3 mùa bóng chơi cho CLB Paris St. Germain. Sức mạnh, tốc độ và sự dẻo dai đặc trưng châu Phi, đặc biệt là cách chạm bóng và xử lý bóng siêu đẳng đã giúp Weah đạt hiệu suất ghi bàn rất cao và để lại trong ký ức người hâm mộ những bàn thắng đẹp như mơ.

Sau đó, Weah chuyển sang đầu quân cho CLB lừng danh AC Milan, và tại đây anh đã thâu tóm cả 3 danh hiệu: Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi, châu Âu và Cầu thủ xuất sắc nhất thế giới của FIFA mùa bóng 1995. Anh trở thành cầu thủ châu Phi duy nhất đoạt danh hiệu của FIFA và là cầu thủ đầu tiên trong lịch sử bóng đá thế giới đoạt cả 3 danh hiệu xuất sắc trong một mùa bóng. Sang năm 1996, Weah lại được trao Giải thưởng Fair Play của FIFA, và năm 1998 được bầu chọn là Cầu thủ hay nhất thế kỷ của châu Phi.

Hãng tin All Africa News của châu Phi nhận định trong một bài bình luận rằng, nếu như thập niên 70 là thập niên của “Hoàng đế Beckenbauer”, thập niên 80 “Vua Maradona” ngự trị, thì thập niên 90 chính là thập niên của George Weah. Còn tại quê hương, anh được mọi người tôn xưng là “Vua George Weah”.

Năm 1995, Weah vừa là HLV và cầu thủ trụ cột dẫn dắt đội tuyển, đã bỏ tiền túi ra giúp Liên đoàn bóng đá Liberia trả nợ FIFA để tránh bị cấm thi đấu quốc tế. Dưới sự dẫn dắt của Weah, đội tuyển Liberia bắt đầu thi đấu nổi bật trên đấu trường khu vực và thế giới. Năm 2000, Weah vừa làm HLV vừa làm cầu thủ trụ cột, đã tự bỏ tiền túi ra lo cho đội tuyển thi đấu vòng loại World Cup và giành những trận thắng quốc tế đầu tiên. Trở thành một hiện tượng, tên tuổi bóng đá Liberia cũng bắt đầu xuất hiện trên bản đồ bóng đá thế giới từ đó.

Bước lên đỉnh cao thành công, từ một “chú nhóc” mê chơi bóng, Weah trở thành triệu phú, gia nhập hàng ngũ những người có thu nhập cao. Weah hiện sở hữu 3 căn nhà ở Monrovia, Paris (Pháp) và New York (Mỹ), và Công ty truyền thông Royal Communications đóng tại Monrovia. Thế nhưng Weah vẫn không quên xuất thân nghèo hèn của mình nên luôn luôn hướng những hoạt động bổ ích của mình vào mục đích từ thiện.

Chuyên gia làm từ thiện

Sự kiện Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) trao cho anh danh hiệu Đại sứ thiện chí vào tháng 4/1997 đánh dấu một bước ngoặt mới. Một “Vua George Weah” mới được thế giới biết đến qua những hoạt động từ thiện cùng với UNICEF từ năm 1994. Không chỉ hoạt động ở quê nhà, Weah còn đi khắp nơi, đến Mỹ, Hà Lan, Anh, Italia, Pháp và nhiều nước châu Phi giúp UNICEF thực hiện những dự án trợ giúp trẻ em nghèo được đi học. Ở châu Phi, Weah vận động, nói chuyện về việc ngăn ngừa AIDS, giúp trẻ em đi học, và nỗ lực đấu tranh vì hoàn cảnh trẻ em bị bắt làm lính trong các cuộc xung đột ở châu Phi.

Tại quê nhà Liberia, Weah tự bỏ tiền ra xây dựng trường học và lập một CLB bóng đá mang tên Junior Professionals ở Monrovia để giúp các thiếu niên bị bắt làm lính có được cơ hội vừa chơi bóng vừa học tập. Weah cũng tự bỏ tiền xây bệnh viện và một số cơ sở khám chữa bệnh cho người nghèo. Với tư cách Đại sứ UNICEF, Weah đã giúp phục hồi hoạt động cho hơn 50 bệnh viện và trạm y tế. --PageBreak--

Những hoạt động nhân đạo không mệt mỏi ấy đã mang lại cho Weah nhiều phần thưởng cao quý. Tháng 7/2004, Weah được trao tặng Giải thưởng Arthur Ashe vì lòng can đảm (Arthur Ashe Courage Award, giải thưởng dành cho các vận động viên thể thao có các hoạt động nhân đạo xuất sắc). Tháng 11/2004, Weah lại được vinh dự nhận giải thưởng đặc biệt “Eagle” Noble Peace của một tổ chức từ thiện Anh, do chính tay Nữ hoàng Anh trao tặng. Cựu Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela đã phát biểu với báo chí thế giới rằng, Weah là niềm tự hào của châu Phi.

Tổng thống Weah?

Ban đầu, Weah chưa có ý định tham gia vũ đài chính trị. Tuy nhiên, cách đây vài tuần, Weah đã có một cuộc trò chuyện riêng với ông Mandela, một người bạn trong cuộc sống cá nhân và là người thầy dẫn dắt Weah về chính trị. Anh cũng tiếp xúc và nói chuyện với Tổng thống Nam Phi đương nhiệm Thabo Mbeki. Các cuộc nói chuyện đều xoay quanh đề tài tiến trình hòa bình ở Liberia và việc cần thiết tìm ra một giải pháp đích thực cho nhà nước quá độ Liberia và việc đoàn kết, thống nhất đất nước.

Weah có rất nhiều khả năng giành chiến thắng nếu anh thực sự ra tranh cử. Trước hết, anh là người nổi tiếng nhất Liberia hiện nay. Tờ báo Mỹ Christian Science Monitor nhận định, ở Liberia chỉ có Weah là người có khả năng giúp đất nước này thống nhất và ổn định. Tiếng nói của anh được mọi tầng lớp ủng hộ mà không phân biệt phe phái, sắc tộc, tôn giáo, thành phần xuất thân. Hơn thế, anh còn được xem là có thể làm được điều mà không một chính khách nào ở Liberia hiện thời làm được: đó là dập tắt các cuộc đảo chính và nội chiến đã tàn phá đất nước này suốt 15 năm qua.

8 trong số 10 người dân Monrovia trả lời báo chí đều tin tưởng và ủng hộ Weah, như ủng hộ một nhân tố mới, một sự thay đổi lớn với hy vọng xóa bỏ nạn tham nhũng và tranh giành quyền lực, chia rẽ nội bộ. Người dân Liberia xem anh là “vị cứu tinh” mà họ có thể tin tưởng. Trong suy nghĩ của họ, anh là một người chân thành, có cái tâm trong sáng và hết lòng vì quốc gia, vì dân tộc, không ích kỷ, không trục lợi cá nhân, không tham ô tài sản quốc gia.

Người ta còn nói rằng, Weah là triệu phú duy nhất ở Liberia kiếm tiền bằng một phương cách lương thiện - đó là chơi bóng đá. Họ tin rằng, Weah sẽ làm tốt hơn nhiều so với những chính khách chuyên nghiệp chỉ nói hay nhưng không làm được gì cho người dân.

Có lẽ Weah đang dự tính ra ứng cử độc lập hoặc đại diện cho nhóm Đại hội thay đổi dân hủ (CDC) vừa mới thành lập vài tuần lễ nhằm ủng hộ anh.

Tuy nhiên, làm chính trị không giống như bóng đá. Weah không có nhiều kinh nghiệm chính trị. Vì vậy, anh sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi lãnh đạo đất nước Liberia đầy bạo lực và chia rẽ sâu sắc sau 15 năm sống dưới chế độ cầm quyền độc tài và đầy bất ổn của ông Charles Taylor. 15 năm xung đột nội chiến liên miên đã làm cho kinh tế Liberia suy sụp, thu nhập bình quân đầu người chỉ có 130 USD/năm, thấp nhất thế giới, dù nước này có mỏ kim cương và các kim loại quý.

Mặc dù hiệp ước hòa bình giữa chính phủ Taylor với 3 phe phái chính là LURD, MODEL và ULIMO-J đã được ký kết năm 1995, song bạo lực vẫn tiếp diễn và bùng phát vào tháng 6/2003, dẫn đến việc ông Taylor phải lưu vong, trao quyền hành lại cho Phó tổng thống Moses Bah vào tháng 8/2003.

Tháng 12/2003, LHQ đã triển khai một lực lượng gìn giữ hòa bình 15.000 người tại Liberia. Chính phủ lâm thời Liberia do Gyude Bryant làm tổng thống là một sự thỏa hiệp giữa các phe phái, và nó sẽ giải tán sau kỳ bầu cử tháng 10/2005. Nếu ứng cử, chắc chắn Gyude Bryant sẽ giành chiến thắng. Nhưng theo thỏa thuận với LHQ, Gyude không được phép ra tranh cử, trong khi các đảng phái khác đang mất uy tín với dân chúng. Vì vậy người ta đang trông đợi một tổng thống Liberia mới mang tên là George Weah