Hồ Diệu Bang và cuộc chiến đấu với án giả, án oan (Phần 2)

Ngày 22/4, lễ truy điệu và nghi thức vĩnh biệt di thể Hồ Diệu Bang được tổ chức tại đại sảnh phía đông trong Đại lễ đường nhân dân. Hội trường truy điệu được bố trí không khác gì so với truyền thống, nhưng bức ảnh màu của Hồ Diệu Bang treo ở giữa hội trường làm người ta đặc biệt chú ý. Hồ Diệu Bang trong bức ảnh mặc âu phục màu sẫm, đứng trước những cây đông thanh xanh thẫm.

Hình ảnh cuối cùng lưu lại nhân gian

Tấm ảnh trên do Đỗ Tu Hiền, người chuyên chụp ảnh cho Chu Ân Lai, Mao Trạch Đông, chụp ngày 6/4/1989, tức hai ngày trước khi phát bệnh, 9 ngày trước khi qua đời.

Hồ Diệu Bang không được xem tấm ảnh cuối cùng của mình. Sau khi qua đời, Đỗ Tu Hiền thức suốt đêm để phóng to bức ảnh Hồ Diệu Bang mặc bộ Tôn Trung Sơn và bộ âu phục, sau đó mang đến cho bà Lý Chiêu. Bà Lý Chiêu xem bức ảnh Hồ Diệu Bang mặc bộ âu phục, đau buồn ứa nước mắt, chỉ nấc nghẹn nói lên một câu: “Tấm này rất giống ông ấy...” rồi không thể nói tiếp được, nước mắt cứ tuôn rơi trên ảnh.

Lát sau, bà Lý Chiêu cố cầm nước mắt nói: “Tấm ảnh này rất giống đồng chí Hồ Diệu Bang, gia đình chúng tôi kiến nghị dùng tấm ảnh này làm di ảnh trong lễ truy điệu!”.

Trung ương Đảng qua xem xét, đồng ý với ý kiến của Lý Chiêu và gia đình. Bức ảnh lớn của Hồ Diệu Bang được làm suốt đêm, cuối cùng được treo ở hội  trường lễ truy điệu. Đó là di ảnh màu đầu tiên của người lãnh đạo Trung Quốc, lại là ảnh chụp tự nhiên ngoài trời.

10h sáng, lễ truy điệu bắt đầu. Hơn 4.000 người trong hội trường đứng mặc niệm trong tiếng nhạc đau thương, hàng vạn học sinh và nhân dân thành phố bên ngoài hội trường cũng đứng nghiêm mặc niệm trên Quảng trường Thiên An Môn. Lễ truy điệu được tổ chức trong Đại lễ đường nhân dân và cho phép nhân dân đứng bên ngoài Đại Lễ đường nghe qua loa phóng thanh, đó là sự kiện có một không hai trong lịch sử nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa.

Hồ Diệu Bang (bên trái) và Triệu Tử Dương, năm 1982.

Lễ truy điệu do Dương Thượng Côn chủ trì, Triệu Tử Dương, khi đó là Tổng Bí thư Trung ương Đảng, đọc điếu văn. Các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước như Đặng Tiểu Bình, Lý Bằng, Vạn Lý, Bành Chân, Nhiếp Vinh Trăn, Kiều Thạch, Hồ Khởi Lập, Diêu Y Lâm, Vương Chấn tham dự lễ truy điệu.

Sau khi lễ truy điệu kết thúc, các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước cùng đại biểu quần chúng các giới vĩnh biệt di thể Hồ Diệu Bang. Vào khoảng 11h30, nghi thức vĩnh biệt di thể kết thúc, Kiều Thạch, Hồ Khởi Lập, Tống Bình, Ôn Gia Bảo và Lý Chiêu cùng thân quyến hộ tống di thể Hồ Diệu Bang đến Bát Bảo Sơn hỏa táng.

12h5, xe linh cữu chạy ra khỏi Đại lễ đường nhân dân. Có 3 xe cảnh sát đi trước mở đường, đoàn xe đi tiễn chạy sau xe linh cữu. Khi đó, quần chúng đã đứng chật kín dọc hai bên đường dài 5 cây số từ Thiên An Môn đến Bát Bảo Sơn. Họ chờ được trông thấy Hồ Diệu Bang lần cuối cùng, để tiễn đưa ông lần cuối.

Khi chiếc xe linh cữu được quấn những dải lụa hai màu vàng đen từ con đường ở phía tây Đại lễ đường  nhân dân chạy đến phố Trường An, quần chúng nhân dân đứng đợi hai bên đường đã lâu, không nén nổi tình cảm của mình, ào ra mặt đường, muốn nhìn Hồ Diệu Bang gần hơn một chút. Đoàn xe tiếp tục chạy theo hướng tây. Hai bên đường vẫn đông nghẹt người tiễn biệt.

Yên nghỉ trong non xanh nước biếc

Tro cốt của Hồ Diệu Bang không lưu lại Bát Bảo Sơn mà được đưa về gia đình. Ít lâu sau, Lý Chiêu công bố cho mọi người biết di nguyện của Hồ Diệu Bang: “Sau khi tôi chết, chôn trong non xanh nước biếc, tức là thành Cộng Thanh”.

Trong cuộc đời Hồ Diệu Bang, ông đến thành Cộng Thanh chỉ có hai lần, nhưng giữa ông và thành Cộng Thanh lại có sợi dây tình cảm vương vấn nói không hết, cắt không đứt.

Lần đầu tiên Hồ Diệu Bang đến thành Cộng Thanh là ngày 29/11/1955. Khi đó thành Cộng Thanh chỉ là một vùng đất hoang, bãi biển đầm lầy, những cây gai mọc thành bụi, dã thú ẩn hiện, lau sậy rậm rạp, ếch nhái khắp nơi, không có ruộng đồng, không có nhà cửa. Bốn mươi năm trước,  98 thanh niên trí thức Thượng Hải tình nguyện đến đây khai hoang.

Song những người trẻ tuổi lớn lên ở thành phố lớn, căn bản không thể tưởng tượng được trên bản đồ của Tổ quốc vẫn còn vùng đất hoang vắng cằn cỗi như thế. Đối mặt với không gian sinh tồn ác liệt như vậy, đối mặt với vô vàn khó khăn không thể tưởng tượng được, vậy thì kiên trì hay rút lui? Trong lòng những thanh niên đó diễn ra cuộc đấu tranh kịch liệt. Vừa đúng lúc ấy, Hồ Diệu Bang đi khảo sát tại Giang Tây.

Sau khi nghe nói 98 thanh niên trí thức Thượng Hải thành lập Nông trường khai hoang Cộng Thanh trên vùng đầm lầy của huyện Đức An, ông liền quyết định đi thăm họ. Lúc đó, tuyến đường sắt đến Đức An vừa mới sửa xong, chưa chính thức thông xe. Hồ Diệu Bang đi trên chiếc xe chèn đường dùng để sửa chữa đường sắt, mất hơn nửa ngày mới vượt qua 110 cây số để đến huyện Đức An, sau đó lại đi bộ mười mấy cây số mới đến được “Làng mới” chỉ có 98 thanh niên ở bên hồ Phàn Dương.

Sau khi Hồ Diệu Bang đến đây, ông cùng ăn cháo với các thanh niên trí thức, cùng ngủ trong lều, cùng vạch kế hoạch cho tương lai của xã Cộng Thanh. Mấy ngày mấy đêm, Hồ Diệu Bang cùng các thanh niên trí thức tính sổ từng khoản, trực tiếp giải quyết hy vọng của họ, vạch ra tương lai xán lạn của xã Cộng Thanh, ông và số thanh niên ấy mới thở phào nhẹ nhõm, họ mới có dũng khí kiên trì tiếp tục.

Mấy ngày trôi qua, Hồ Diệu Bang phải rời khỏi nơi này. Anh em thanh niên không muốn xa ông, nên mời ông đề tên cho Nông trường khai hoang Cộng Thanh mới ra đời. Hồ Diệu Bang đáp ứng yêu cầu đó, nhưng trong lều tranh mà mọi người đang ở không kiếm đâu ra một chiếc bút lông. Hồ Diệu Bang lấy một cành tre quấn bông ở đầu, nhúng vào mực đen viết ba chữ lớn “Xã Cộng Thanh”. Ngày 29/11, ngày Hồ Diệu Bang  đến, trở thành ngày ra đời của xã Cộng Thanh - thành Cộng Thanh hôm nay.--PageBreak--

Sau khi trở về Bắc Kinh, Hồ Diệu Bang vẫn thấp thỏm nhớ mong cái “Xã Cộng Thanh” ở bên bờ hồ Phàn Dương ấy. Ông dùng tiền nhuận bút mua sách, một số nhạc cụ, bóng rổ và một chiếc đồng hồ báo thức gửi cho họ. Trong thư, Hồ Diệu Bang viết: "Tôi dùng tiền nhuận bút mua mấy nhạc cụ để các bạn giải trí; mua sách để các bạn học tập; gửi chiếc đồng hồ báo thức mong các bạn chạy đua với thời gian!".

Một năm rồi lại một năm trôi qua, Hồ Diệu Bang tuy không đến thành Cộng Thanh, nhưng bất luận ở đâu, bất luận đang giữ chức vụ nào, trong tim ông bao giờ cũng thấp thỏm mong nhớ vùng đất đỏ bên bờ hồ Phàn Dương đó. Tháng 12/1984, khi thành Cộng Thanh bước sang tuổi 29 thì Hồ Diệu Bang đã trở thành Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, lần thứ hai đến thành Cộng Thanh.

Nhìn thấy vùng đất hoang, bãi biển đầm lầy ngày xưa nay đã biến thành một nông trường quy mô lớn hiện đại hóa và đang tiến tới mục tiêu thành phố hiện đại hóa, Hồ Diệu Bang cảm khái vạn phần: “Nhớ lại khi tôi đến đây năm 1955, khi đó các bạn sống rất gian khổ, tôi cũng không đủ sức để tăng lương cho các bạn, chỉ đành ăn cháo với các bạn, tuy ăn cơm dưa muối nhưng vẫn là ăn vào khẩu phần lương thực của các bạn, trong lòng thật áy náy. Bây giờ các bạn sản xuất giỏi rồi, giá trị sản lượng bình quân đầu người cao như thế, thật đáng để mọi người vui sướng! Nhưng các bạn cần chú ý cải thiện đời sống của cán bộ công nhân viên, lương hằng năm phải tăng”.

Những năm sau, người ở thành Cộng Thanh luôn mong ngóng Hồ Diệu Bang tới thăm, nhưng do quá bận việc ông không thể đến đây một lần nữa. Trái tim Hồ Diệu Bang đã kết thành duyên không thể tách rời với mảnh đất đỏ tràn đầy hy vọng này, nên ông lấy nơi đây làm chỗ trở về vĩnh viễn.

Ngày 3/12/1990, tro cốt của Hồ Diệu Bang được thân quyến đưa đến thành Cộng Thanh. Kiều Thạch khi đó là Ủy viên Bộ Chính trị đã ra sân bay tiễn đưa. Chủ nhiệm Văn phòng trung ương Ôn Gia Bảo và Phó chủ nhiệm Dương Đức Trung theo máy bay hộ tống. Tại sân bay Nam Xương, Bí thư Tỉnh ủy Giang Tây Mao Trí Dụng cùng các nhà lãnh đạo của tỉnh đã ra đón.

Lăng mộ Hồ Diệu Bang ở trên ngọn núi Phúc Hoa, cao cách mặt biển 42,7m, cách thành Cộng Thanh 4 cây số, dưới chân núi có một dòng sông nước trong xanh chầm chậm chảy về phía hồ Phàn Dương.

Lăng mộ Hồ Diệu Bang ở hướng tây xoay mặt về hướng đông, bia mộ xây bằng đá hoa cương trắng dày 80cm, hình tam giác vuông, góc vuông hướng lên trời, đỉnh cao tới 4,5m, đáy dài 10m, tựa như một góc của lá cờ đỏ lớn. Phía trên bên phải mặt bia là phù điêu đầu nhìn nghiêng, phía dưới bên trái là hai hàng  chữ lớn “Hồ Diệu Bang 1915 – 1989”.

Điểm đặc biệt trên mặt bia là phù hiệu Đội Thiếu niên tiền phong Trung Quốc, huy hiệu Đoàn thanh niên Cộng sản Trung Quốc, huy hiệu Đảng Cộng sản Trung Quốc được khắc dọc theo cạnh góc vuông mặt bên trái, biểu thị quan hệ đặc biệt và những cống hiến không thể phai mờ của Hồ Diệu Bang với ba đoàn thể chính trị đó. Trước mặt bia mộ còn có 6 hòn đá hoa cương ghép thành bia “bài minh”, trên đó khắc 7 chữ do Trung ương Đảng chọn: “Đồng chí Hồ Diệu Bang thuở bình sinh”, ghi nhớ công lao to lớn của ông.

Chiều ngày 3/12, đội ngũ đưa tang đến trước lăng, Lý Chiêu dẫn các con tự tay đem tro cốt an táng trong lăng mộ, sau đó, tiến hành nghi thức trang trọng nhưng đơn giản.

Thời gian trôi đi, rất nhiều nhân vật từng gây sóng gió một thời dần dần bị người đời quên lãng, nhưng có một người mà nhân dân không bao giờ quên, đó chính là Hồ Diệu Bang. Thanh niên ở thành Cộng Thanh trồng tùng bách cao vút trên sườn núi sau lăng mộ; trồng hoa tươi sắc thắm trước mộ, xây lan can ba tầng để bảo vệ mảng đá hoa cương bằng phẳng, trước mảng đá này là mảnh đất xanh thuận theo thế núi. Từ ngày có lăng mộ của Hồ Diệu Bang, núi Phúc Hoa lúc trước có những tảng đá phẳng, đất đỏ tươi, nay biến thành toàn màu xanh, rậm rạp xanh tươi.

Lăng mộ Hồ Diệu Bang chưa bao giờ vắng lặng. Mỗi dịp tết, ngày nghỉ, nhân dân thành Cộng Thanh đến đây nghỉ ngơi, đi chơi ngoài đồng nội trong tiết Thanh minh và vui chơi, cùng người thân hưởng những niềm vui của cuộc sống. Ngày thường, những người đi du lịch ở các nơi đổ về không ngớt, chưa bao giờ vắng bóng người đứng mặc niệm trước mộ và dâng hoa tươi.

Điều làm người ta cảm thán là, nghe nói ở đây rất hiếm thấy cò trắng. Nhưng sau khi có lăng mộ Hồ Diệu Bang, mỗi độ xuân về, hàng ngàn hàng vạn con cò trắng bay về đây, rợp cả bầu trời, tựa như những đám mây trắng bồng bềnh trôi.

Một người được nhân dân ghi nhớ, hoài niệm, là ở tư tưởng sâu sắc và sức hấp dẫn kỳ lạ trong nhân cách của người ấy. Hồ Diệu Bang được nhân dân thương tiếc, không cần đi tuyên truyền, hiệu triệu, bởi lẽ nhân dân tự phát thương tiếc ông từ lòng mình, bởi lẽ nhân dân yêu mến một con người giản dị, một con người có đạo đức, một con người vượt qua những ham muốn thấp hèn, một con người có ích cho nhân dân, một con người chân chính