Nữ Tổng thống Cộng hòa Litva: Độc lập là trên hết
Nữ Tổng thống Dalia Grybauskaite của Cộng hòa Litva vừa vinh dự nhận giải thưởng Charlemagne 2013. Đây là một trong những giải thưởng uy tín nhất của châu Âu, thường được mệnh danh là "giải Oscar chính trị", hàng năm được trao tặng cho chính khách xuất chúng nhất châu Âu. Ở Litva, bà có biệt danh "Hoa ngọc lan thép", loài hoa tiêu biểu của vùng đất thơ mộng và cổ kính ven biển Baltic. Còn trên chính trường quốc tế, tên tuổi của Tổng thống Dalia Grybauskaite lại gắn liền với biệt hiệu "Bà đầm thép" của Cộng hòa Litva, dựa vào bản tính quyết đoán y như cố Thủ tướng Anh Margaret Thatcher (1925-2013) vậy.
Không khoan nhượng và né tránh
Với nguyên tắc sống trung thực và có kỷ luật, bà D. Grybauskaite ghét cay ghét đắng các câu chuyện tầm phào vô bổ mất thời gian, cũng như những ngôn từ sáo rỗng đậm chất mị dân. Sự kiên nhẫn đầy khát vọng của nhà chính khách mặc váy đã được đền bù xứng đáng, khẳng định bản tính quyết giành chiến thắng cả trong chính trị lẫn trên đấu trường thể thao hằng ưa thích.
Hẳn ít người biết được, rằng đương kim Tổng thống Litva D. Grybauskaite, 57 tuổi là một võ sĩ nhất đẳng huyền đai môn phái karate. "Tính cách của tôi hình thành từ cuộc đấu tranh không khoan nhượng mang tính sống còn - bà D. Grybauskaite thổ lộ trong một cuộc phỏng vấn gần đây - Tôi không xuất thân từ gia đình giàu có, cũng không dựa vào sự hỗ trợ hay nâng đỡ của ai đó. Đấy là lý do cấu thành nguyên tắc sống khá chặt chẽ trong tôi".
Ngay sau khi nhậm chức vào ngày 12/7/2009, tân Tổng thống D. Grybauskaite đã sa thải cùng lúc tới 5 vị bộ trưởng trong nội các của Thủ tướng Andrius Kubilius, vì những scandal tai tiếng liên quan đến thói vô trách nhiệm và tham nhũng. Đây chính là "phát súng mở đầu" báo hiệu cuộc chiến không khoan nhượng với nạn tham nhũng, hoàn toàn không có "vùng cấm" kể cả ở cấp cao nhất do bà khởi xướng.
D. Grybauskaite dần nổi tiếng như là một chính trị gia dám nói thẳng nói thật, không vòng vo lấp liếm đề cập trực tiếp tới những vấn đề gai góc nhất. Trên bước đường công danh bà từng gặp các đối thủ đáng gờm, không hiếm người tỏ thái độ thù hằn "vu oan giá họa", rằng trong quá khứ D. Grybauskaite vốn là điệp viên cộm cán của Cơ quan An ninh Xôviết (KGB), do bà từng theo học tại Liên Xô và lấy bằng tiến sĩ khoa học xã hội ở đó… Nhưng quan điểm nhất quán của nữ chính khách là "làm gì cũng được, miễn sao có lợi cho quê hương tổ quốc".
 |
| Nữ Tổng thống D. Grybauskaite trong lễ nhận giải thưởng Charlemagne danh giá của năm 2013. |
Độc lập trên hết!
Khi mới nhậm chức, Tổng thống D. Grybauskaite phải đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế lan rộng ở Litva. Bất chấp những lời phê phán rằng bà đã theo đuổi đường lối độc đoán, áp dụng "bàn tay sắt" trong mọi vấn đề cần giải quyết trước mắt, nữ Tổng thống vẫn kiên định với lời hứa khi ra tranh cử là phục hồi nền kinh tế.
Nhưng không giống như các nước khác cũng lâm vào khủng hoảng trầm trọng, Cộng hòa Litva là quốc gia duy nhất từ chối sự hỗ trợ tài chính từ bên ngoài, nhất là từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) với những điều kiện ngặt nghèo đi kèm. "Nếu người ngoài bắt chúng ta phải thắt lưng buộc bụng thì làm sao kích thích được sự tăng trưởng kinh tế?!", Tổng thống D. Grybauskaite quả quyết.
Đồng thời bà cũng nêu quan điểm rõ ràng: "Nếu các nhà lãnh đạo có ý chí và trách nhiệm chính trị thì không cần ai giúp đỡ cả. Chỉ có như vậy mới đề cao được bản sắc độc lập tự chủ của đất nước, tránh bị phụ thuộc làm uy tín quốc gia vô hình trung bị mai một".
Kể từ khi tại nhiệm cùng với các chính phủ kế tiếp nhau, qua các đời Thủ tướng từ A. Kubilius trước kia đến Algirdas Butkevicius hiện nay, cá nhân Tổng thống D. Grybauskaite đã góp phần đáng kể vào sự khôi phục lại nền kinh tế Litva. Song song với mức chi tiêu công và thâm thủng ngân sách giảm 30%, là sự tăng lương đáng khích lệ cho người lao động lên 20% và lương hưu thêm 10%, khiến Litva trở thành "hình mẫu" cho những nỗ lực tự mình vươn lên, nêu gương sáng cho các quốc gia đang ở trong vòng xoáy suy thoái như Hy Lạp và Tây Ban Nha.
Trước khi đảm nhiệm chức vụ nguyên thủ quốc gia, bà D. Grybauskaite từng là viên chức cao cấp ở Bộ Ngoại thương và Bộ Ngoại giao, rồi Đại sứ Litva tại Mỹ… Ngay sau khi Cộng hòa Litva gia nhập Liên minh châu Âu (EU) năm 2004, đương kim Bộ trưởng Tài chính D. Grybauskaite của nước này đã được cử làm Cao ủy EU phụ trách ngân sách và tài chính trọn một nhiệm kỳ kéo dài 5 năm.
Vào đầu tháng 7 tới đây, Cộng hòa Litva sẽ trở thành Chủ tịch luân phiên của EU nên tiếng nói của Tổng thống D. Grybauskaite càng thêm có trọng lượng trước mọi vấn đề của EU.
Nhiều cây bút bình luận chính trị sắc sảo liền đặt câu hỏi: "Phải chăng bà D. Grybauskaite với bí quyết vượt qua khủng hoảng thành công sẽ có khả năng thay thế ông Herman Van Rompuy, đương kim Chủ tịch EU khi ông này mãn nhiệm và đến tuổi nghỉ hưu năm 2014?".
Một bằng chứng điển hình nữa có thể làm thỏa mãn câu hỏi nêu trên, là Tổng thống Dalia Grybauskaite của Cộng hòa Litva đã được vinh dự nhận giải thưởng Charlemagne - 2013. Đây là một trong những giải thưởng uy tín nhất của châu Âu, thường được mệnh danh là "giải Oscar chính trị" và trao tặng hàng năm cho chính khách xuất chúng nhất châu Âu