Thế giới phân cực sau quyết định của Liên Hợp quốc về Iran

12:00 03/09/2020
Phản ứng trước kết quả bỏ phiếu của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về việc hủy bỏ gia hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ kích hoạt cơ chế phục hồi, ám chỉ việc áp đặt trở lại các lệnh trừng phạt vốn đã bị đình chỉ theo thỏa thuận hạt nhân 2015 đối với Iran.

Không có gì đáng ngạc nhiên khi động thái mới nhất này của ông chủ Nhà Trắng trở thành chủ đề tranh luận của các cường quốc khác trên thế giới.

Mỹ tuyên bố có thể khởi động giai đoạn thông báo kéo dài 30 ngày mà sau đó, những lệnh trừng phạt của Liên Hợp quốc vốn đã bị dỡ bỏ sau thỏa thuận hạt nhân sẽ được khôi phục. Giai đoạn này sẽ kết thúc theo chủ ý của Mỹ trước tháng 10-2020 - khi lệnh cấm vận vũ khí hết hiệu lực và cũng là lúc Nga tiếp quản vị trí Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc, thời điểm mà Washington có thể gặp nhiều rào cản về thủ tục hơn.

Kiên nhẫn là điều mà Tehran cần vào lúc này.

Để phản đối động thái này của Mỹ, Nga và Trung Quốc đưa ra lập luận theo nguyên tắc pháp lý rằng Mỹ đã từ bỏ quyền khôi phục các lệnh trừng phạt khi rút khỏi thỏa thuận hạt nhân vào năm 2018. Lập luận này dựa trên cơ sở Nghị quyết số 2231 của Hội đồng Bảo an nhằm bảo vệ thỏa thuận hạt nhân với quy định rõ ràng rằng chỉ những nước tham gia thỏa thuận này mới có thể khôi phục các lệnh trừng phạt.

Đây là luận điểm pháp lý mà ngay cả cựu Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ John Bolton - một người phản đối thỏa thuận hạt nhân và chứng kiến việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận này - cũng đã xác nhận. Thực tế, vấn đề đã chuyển từ một cuộc đấu tranh pháp lý thành cuộc chiến về mặt chính trị. Một bức tranh đa sắc màu đang diễn ra tại Liên Hợp quốc, theo đó các thành viên được chia thành 3 nhóm.

Nhóm thứ nhất do Mỹ đứng đầu và trên thực chất cũng chỉ có nước Mỹ. Đó là việc nước này sẽ tìm cách bảo vệ quan điểm của mình - chủ yếu thông qua việc gây sức ép chính trị và kinh tế - để buộc một số quốc gia thành viên đồng ý thực thi các lệnh trừng phạt khi thời hạn thông báo kết thúc. Nếu các nước không khôi phục các lệnh trừng phạt thì chính quyền ông Trump có khả năng sẽ đe dọa áp dụng các biện pháp trừng phạt bổ sung, như đã thực hiện thành công trong 18 tháng qua. Một số quốc gia có thể sẽ buộc phải đứng về phía Mỹ vì lo sợ nước này có thể gây áp lực kinh tế đối với họ.

Nga và Trung Quốc được cho là dẫn đầu nhóm thứ hai và đã bắt đầu có động thái đáp trả. Nhóm này không chỉ từ chối thực hiện các lệnh trừng phạt của Liên Hợp quốc mà Nhà Trắng tuyên bố cần áp đặt trở lại, mà còn có thể gây cản trở bằng việc không đồng ý tái thiết lập các ủy ban cần thiết của Liên Hợp quốc để giám sát việc thực hiện các lệnh trừng phạt đó. Tìm kiếm một quyết định của Tòa án Công lý quốc tế về vấn đề pháp lý đối với tuyên bố của Mỹ cũng có thể sẽ là một cách mà nhóm này sẽ thực hiện.

Nhóm thứ ba sẽ do Pháp, Anh và Đức dẫn đầu - những nước vẫn có quan điểm cho rằng thỏa thuận cần được duy trì hết mức có thể. Trong một tuyên bố vào tháng 6-2020, chính phủ các nước này nhấn mạnh rằng họ sẽ không ủng hộ việc Mỹ đơn phương khôi phục các lệnh trừng phạt. Chỉ có điều, quyết tâm này liệu có biến thành hành động phản đối trực diện hay không thì còn phải chờ xem. Cách được cho là hiệu quả nhất mà nhóm này đang thực hiện, đó là tìm cách trì hoãn việc đưa ra quyết định tiến hành các bước cần thiết cho việc thực thi các lệnh trừng phạt của Liên Hợp quốc, ít nhất được dự đoán là cho đến tháng 11, sau khi cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ diễn ra.

Thỏa thuận hạt nhân Iran được duy trì là cần thiết trong tình hình hiện nay. Ảnh: KT.

Các nước lớn còn lại như Ấn Độ, Hàn Quốc và Nhật Bản dường như ủng hộ cách tiếp cận này. Chính phủ những nước này thậm chí còn gửi tín hiệu chính trị quan trọng đến Iran và ủng hộ hầu hết các thành viên Hội đồng Bảo an ra tuyên bố chung cam kết không chấp nhận hành động đơn phương khôi phục các lệnh trừng phạt của Mỹ. Theo cách tiếp cận này, 27 nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) có thể khởi động một tiến trình tham vấn kéo dài xung quanh cách thức tái áp đặt các lệnh trừng phạt. Khả năng là các lệnh trừng phạt riêng rẽ cấp EU đối với chương trình hạt nhân của Iran sẽ không được áp đặt trở lại chừng nào Iran vẫn thận trọng trong cách tiếp cận các hoạt động hạt nhân của mình.

Về phần mình, Iran có thể sẽ phản ứng tức thì trước mọi động thái của Mỹ, mà khả năng lớn nhất là mở rộng các hoạt động hạt nhân. Tuy nhiên, kiên nhẫn là điều mà Tehran cần vào lúc này. Một cuộc chiến pháp lý, mà ẩn đằng sau nó là màu sắc chính trị, do Nga và Trung Quốc khởi xướng chống lại hành động tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Mỹ lên Iran, kết hợp với việc nhiều quốc gia không thực thi các lệnh trừng phạt của Liên Hợp quốc và phe ứng cử viên Tổng thống Mỹ Joe Biden liên tục bóng gió rằng Mỹ sẽ quay trở lại thỏa thuận hạt nhân Iran như trước, có thể giúp trì hoãn những phản ứng tiêu cực nhất từ Tehran.

EU và Iran đã cố gắng ngăn thỏa thuận hạt nhân sụp đổ. Tất cả đã đi một chặng đường dài và chỉ còn một thời gian ngắn nữa là đến cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, với hy vọng sẽ có một sự thay đổi. Nếu Iran có hành động cực đoan liên quan đến chương trình hạt nhân như gia tăng đáng kể mức độ làm giàu urani hoặc hạn chế quyền tiếp cận của các thanh sát viên quốc tế sẽ có thể khiến nỗ lực duy trì thỏa thuận đổ ra sông ra biển. Đó là chưa kể những yếu tố ngoài tầm kiểm soát của tất cả các bên, chẳng hạn như một vụ tấn công vào cơ sở hạt nhân Iran bởi một đồng minh Mỹ trong khu vực, thì kết quả sẽ thật khó lường.

Hùng Thắng (Tổng hợp)

Tối 4/4 trên sân Hàng Đẫy, CLB Công an Hà Nội (CAHN) đã giành chiến thắng đậm 5-1 trước SHB Đà Nẵng FC trong khuôn khổ vòng 17 V.league mùa 2025/2026, qua đó tiếp tục củng cố vững chắc ngôi đầu bảng xếp hạng. Trận đấu này mang ý nghĩa đặc biệt khi tiền vệ Nguyễn Quang Hải và thủ môn Nguyễn Filip cùng cán mốc 100 lần ra sân trong màu áo đội bóng Thủ đô.

Thất bại đậm 0-4 trước Manchester City tại tứ kết FA Cup tối 4/4 (giờ Việt Nam) không chỉ khiến Liverpool dừng bước mà còn đẩy HLV Arne Slot vào tâm điểm chỉ trích, trong bối cảnh “Lữ đoàn đỏ” đang bộc lộ nhiều dấu hiệu trục trặc ở mùa giải thứ hai dưới thời chiến lược gia người Hà Lan này.

Ngày 4/4, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an TP Hà Nội cho biết đã hoàn thành bản kết luận điều tra vụ án “Mua bán trái phép chất ma tuý” và “Sử dụng trái phép chất ma tuý” xảy ra tại phường Tây Hồ (Hà Nội). Căn cứ vào các tài liệu thu thập được, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã chuyển hồ sơ sang Viện KSND TP Hà Nội đề nghị truy tố 4 đối tượng.

Công ty Deahan đã thực hiện 60 hợp đồng, lắp đặt 69 trạm quan trắc tại 47 đơn vị trên 23 tỉnh, thành; Công ty Seiki thực hiện 21 hợp đồng, lắp đặt 76 trạm quan trắc trên 20 tỉnh, thành. Dư luận đặt câu hỏi, vậy Đậu Tuấn Anh, Chủ tịch HĐQT Công ty Seiki và Công ty Deahan có vai vế thế nào, có chiêu bài gì đặc biệt mà được ưu ái như vậy?

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Hôm 2/4 (giờ địa phương), sứ mệnh Artemis II chính thức rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (Mỹ), đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 50 năm con người quay trở lại quỹ đạo Mặt trăng. Với sự tham gia của đội ngũ phi hành gia đặc biệt và hệ thống công nghệ trị giá hàng chục tỷ USD, chuyến bay không chỉ kiểm tra giới hạn vận hành của tàu Orion mà còn mang theo những thông điệp ấn tượng, từ hợp tác quốc tế đến câu chuyện truyền cảm hứng của một cậu bé 8 tuổi.

Một trong những nguyên nhân khiến hàng loạt dự án đầu tư công trên địa bàn TP Hồ Chí Minh chậm tiến độ, đội vốn đầu tư thời gian qua đã được chỉ rõ là do chậm trễ trong việc bồi thường, giải tỏa, thu hồi đất. Dù mức bồi thường theo Luật Đất đai năm 2024 đã tăng lên khá cao, đến ngày 30/3 vừa qua các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm vẫn chưa thể giải ngân hết số tiền chi bồi thường, thu hồi đất của năm 2025….

Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam là dự án trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội nên trong thời gian vừa qua, tại các địa phương có dự án đi qua, công tác chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để khởi công, thi công dự án đang được tập trung cao độ.

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 chứng kiến sự xuất hiện của hàng loạt ngành học mới tại nhiều cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các nhóm ngành liên quan đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số. Thực tế này khiến thí sinh rất băn khoăn khi chọn ngành, chọn trường. 

Trước thực trạng mỹ phẩm giả, kém chất lượng đang len lỏi vào thị trường với nhiều thủ đoạn tinh vi, TP Hồ Chí Minh đã và đang mở cao điểm đấu tranh, quyết tâm “tuyên chiến” mạnh mẽ với loại tội phạm này. Không chỉ là vấn đề gian lận thương mại, mỹ phẩm giả còn trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và người tiêu dùng.

Trong lúc nhảy lầu từ tầng 7 xuống đất, nam thanh niên va chạm dây cáp viễn thông, dây tải điện nên bật lên rồi mới rơi xuống trúng ô tô du lịch đang đậu trước khi chạm đất. Điều đáng nói là nam thanh niên này đã thoát chết sau ca cấp cứu tại bệnh viện.

Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa và một số tỉnh lân cận, “cơn sốt” săn lùng cây muội hồng bất ngờ bùng phát, thu hút sự quan tâm của không ít người chơi cây cảnh. Từ những hội nhóm trên mạng xã hội đến các cuộc trao đổi, mua bán ngoài đời thực, cây muội hồng được thổi giá lên cao hàng chục triệu, trở thành đối tượng săn tìm ráo riết. Tuy nhiên, phía sau thú chơi tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn nhiều hệ lụy và những nguy cơ vi phạm pháp luật hiện hữu.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文