Tia hy vọng mong manh cho cánh tả Brazil

• Biểu tình chống tăng giá xăng, nhiều cao tốc ở Brazil tê liệt
• Jair Bolsonaro: Donald Trump của Brazil

Trong bối cảnh đó, ông Guilherme Boulos xuất hiện như một niềm hy vọng của cánh tả, nhưng nhiệm vụ chặn đứng ảnh hưởng “Trump của Brazil” có vẻ hơi khó cho Boulos vào thời điểm này.

“Rõ ràng, đây là cuộc chiến giữa chàng David và gã khổng lồ Goliath” - Boulos khảng khái thừa nhận trong một cuộc trả lời phỏng vấn gần đây với báo chí. Nhưng đó là điều Boulos cho rằng không thể né tránh vì nhiệm vụ của cánh tả Brazil là lấy lại niềm tin và khôi phục lại những giá trị cao cả đã được gầy dựng từ thời ông “thầy” Lula Da Silva.

Các kết quả thăm dò dư luận đã khẳng định điều Boulos thừa nhận: Boulos không phải là đối thủ của ông Jair Bolsonaro, người đang dẫn đầu mọi cuộc thăm dò cử tri. Cuộc bầu cử ngày 7-10 tới sẽ là cuộc thách đấu đầy gian nan của Boulos, hy vọng giành chiến thắng rất mỏng manh.

Boulos năm nay 35 tuổi, sinh trưởng tại Sao Pailo, có bằng thạc sĩ, là một nhà hoạt động xã hội năng nổ, chưa từng nắm chức vụ nào trong guồng máy chính trị Brazil. Ông ra tranh cử lần này với tư cách đại diện cho đảng cánh tả Tự do Xã hội chủ nghĩa (SLP). Cùng chung liên danh tranh cử với ông còn có nhà hoạt động vì quyền lợi người da đỏ bản xứ Sonia Guajajara.

Trong nhiều chuyến vận động cử tri khắp đất nước Brazil, Boulos thường giương cao ngọn cờ “giải cứu cánh tả” khỏi những tai ương hiện hữu, cũng như nguy cơ đi chệch theo hướng phải do ông “Trump của Brazil” dẫn dắt.

Hồi tháng 4-2018, khi Boulos chính thức tuyên bố ra tranh cử, ông đã nhận được lời khích lệ mạnh mẽ từ bậc tiền bối, cựu Tổng thống Brazil Lula Da Silva. Trong bài phát biểu chia tay người kế tục trẻ tuổi, ông Lula Da Silva đã nhấn mạnh: “Cậu có một tương lai tươi sáng, người anh em, đừng bỏ cuộc!”.

Trong bài phát biểu của mình, Lula Da Silva ít nhất 5 lần khen ngợi năng lực và những phẩm chất tốt của Boulos. Tờ tạp chí Piaul đã nhân đấy mà gọi Boulos là “người kế thừa” sự nghiệp cánh tả của ông Lula Da Silva. Vì chưa từng có ai được ông quan tâm và khen ngợi nhiều đến thế.

Thực tế thì giữa Boulos và ông Lula Da Silva có vài điểm tương đồng. Ngoài quan điểm chính trị thiên tả, cả hai cùng nghiện thuốc lá, cùng yêu thích đội bóng Corinthians của Brazil và cùng có tính cách thu hút người đối diện như nhau. Về phương diện chính trị, Boulos đã bỏ ra hơn 10 năm đấu tranh cho công bằng xã hội với Phong trào Vì công nhân không nhà cửa (MTST), còn ông Lula Da Silva thì đã là người hùng của dân nghèo Brazil từ hàng chục năm qua.

Nhưng Boulos lại không thích và đã thẳng thắn bác bỏ danh hiệu “người kế thừa” mà báo chí đặt cho mình. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn trên truyền hình mới đây (sau khi ông Lula Da Silva đã vào tù), Boulos nói thẳng: “Chỉ có người chết mới có người thừa kế”. Cách trả lời thẳng thắn đó đã nhận được nhiều lời khen ngợi. Nhưng nó cũng làm tăng nhiệt cho cuộc tranh luận trong xã hội về vị thế “kế thừa Lula” của Boulos.

Báo chí ca ngợi Boulos như “một lãnh đạo quốc gia”. Leonardo Boff, nhà thần học và là tâm phúc lâu năm của cựu Tổng thống Lula Da Silva, đã viết trên Twitter dòng cảm xúc này: “Bạn là một lãnh đạo mới của Brazil”.

Bản thân Boulos không từ chối những lời có cánh mà báo chí dành cho mình. Trao đổi với tờ The Guardian (Anh), Boulos tâm tư rằng ông muốn dẫn dắt một cuộc đổi mới lâu dài trong cánh tả Brazil. Đó là một cuộc vận động mang tính sống còn khi cánh tả đang đứng trước ngã rẽ sau khi mất đi người dẫn dắt kỳ cựu hàng chục năm (cựu Tổng thống Lula Da Silva). Ông khẳng định, cuộc tranh cử lần này thực chất chỉ là nỗ lực nhằm tăng thêm sức mạnh và hy vọng trào lưu chống bảo thủ toàn cầu có thể gia tăng lợi thế cho ông. Người dân đã chán ngấy kiểu quảng cáo không có gì thay đổi, chán ngấy lối làm chính trị cũ kỹ. Giờ là lúc mọi khả năng đều có thể xảy ra.

Boulos tiếp tục giương cao ngọn cờ đấu tranh chống bất bình đẳng, xác lập lại công bằng xã hội là ưu tiên hàng đầu. Đồng thời, ông cũng tuyên bố quyết tâm xây dựng một “lối làm chính trị mới”, kết nối dân chúng với các lãnh đạo chính trị mà họ tin tưởng bầu lên, nhưng cũng chính các vị đó đã làm mất uy tín của giới chính khách trong lòng dân chúng.

Boulos nhấn mạnh rằng “cánh tả thường nói rằng họ cất tiếng nói thay cho người dân, nhân danh người dân, làm nhiều chương trình vì người dân. Nhưng điều khó làm hơn, đó là cánh tả hãy đứng cùng phía với người dân, để lắng nghe những yêu cầu cơ bản nhất của người dân mà làm một cuộc thay đổi”.

Và Boulos không chỉ nói, ông đã làm nhiều điều như mình tuyên bố. Trong các chuyến đi vận động cử tri, Boulos trực tiếp ngồi vào bàn tròn thảo luận các vấn đề cùng với các nghệ sĩ và nhà hoạt động cánh tả, với hàng loạt vấn đề thiết thân với đời sống dân sinh.

Có người đặt ra yêu cầu bố trí một tỉ lệ nhất định người chuyển giới trong các viện, trường đại học; người thì yêu cầu phải có hành động chống lại tình trạng lộng quyền quá đáng của truyền thông; và một người nữa phản ánh tình trạng ô nhiễm môi trường trầm trọng ở địa phương. Boulos lẳng lặng ngồi nghe và ghi chép rồi kết luận một cách ngắn gọn, sắc sảo. Ông bày tỏ quyết tâm chống tham nhũng, chống kỳ thị chủng tộc và kỳ thị giới tính. Ông phê phán cuộc chiến chống ma túy “ngu ngốc” và sự thất bại của cánh tả chỉ biết hướng nội, dành quá nhiều thời gian để rao giảng cho những kẻ chẳng muốn nghe mình.

“Chúng ta đang ở giai đoạn chuyển mình. Chúng ta đang bước vào một chu kỳ mới. Chẳng có gì là không thể thay đổi” - Boulos tuyên bố chắc nịch trước các cử tri trước khi rời diễn đàn để lên xe đi tiếp.