Vị thủ tướng đầu tiên trong khối EU tổ chức kết hôn đồng tính
Thủ tướng X. Bettel sinh ngày 3/3/1973 tại thủ đô Luxembourg, cha ông là Claude Bettel chuyên kinh doanh rượu vang, cũng là hậu duệ từ một dòng họ mang dòng máu hỗn hợp có xuất xứ từ Ba Lan và Luxembourg; mẹ ông là giáo viên dạy nhạc Aniela người Pháp gốc Nga, cháu gái của nhà soạn nhạc Nga nổi tiếng Sergei Vasilievich Rachmaninoff (1873-1943), người từng được tôn vinh là một trong những nhạc sĩ lãng mạn hàng đầu của nền âm nhạc cổ điển Nga.
Trong cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội mới tháng 11/2013, đảng DP đối lập đã gây bất ngờ lớn khi đánh bại đảng Nhân dân Xã hội Thiên chúa giáo (CSV) đương quyền, đưa luật sư X. Bettel 40 tuổi, thủ lĩnh đảng DP lên làm thủ tướng, trở thành vị Thủ tướng trẻ tuổi nhất trong lịch sử 2 thế kỷ tồn tại của Đại công quốc Luxembourg.
Ngay trong những ngày đầu tiên trên cương vị là người đứng đầu chính phủ mới, Thủ tướng X. Bettel đã sử dụng quyền hạn của mình trong khuôn khổ quy định của Hiến pháp, soạn thảo dự luật cải cách việc kết hôn tại Luxembourg để đưa ra biểu quyết trước Quốc hội vào giữa năm 2014. Với đa số phiếu thuận, Quốc hội Luxembourg đã nhất trí ban hành đạo luật cho phép hôn nhân đồng tính, chính thức có hiệu lực kể từ đầu năm 2015.
| Thủ tướng X. Bettel (phải) bày tỏ niềm vui sau khi kết hôn cùng bạn tình đồng giới. |
Vài tháng sau đó, Thủ tướng X. Bettel đã công khai cử hành hôn lễ với bạn tình đồng giới lâu năm người Bỉ Gauthier Destenay. Đám cưới tưng bừng diễn ra tại Hotel de Ville là tòa khách sạn sang trọng nhất ở trung tâm Luxembourg. Sự kiện chưa từng có trong lịch sử EU, khi lần đầu tiên người đứng đầu một nước thành viên tổ chức kết hôn đồng tính vào ngày 15/5 đã được Đài Truyền hình Quốc gia Luxembourg tường thuật trực tiếp không bỏ sót bất cứ chi tiết nào.
Sau hôn lễ, Thủ tướng X. Bettel đã chủ động gặp gỡ báo giới như thói quen vốn có khi còn làm Thị trưởng thủ đô Luxembourg, cùng lời thổ lộ chân tình: "Đây là một ngày trọng đại trong cuộc đời chúng tôi, bởi trong thực tế tôi với Gauthier đã chung sống với nhau từ 5 năm trước... Tôi thực sự hạnh phúc vì được sống trong một đất nước biết tôn trọng mọi ý nguyện của công dân, qua việc đại đa số các thành viên Quốc hội đều bỏ phiếu chấp thuận hôn nhân cùng giới tính".
Nhưng "chú rể" X. Bettel không chỉ nổi tiếng là một chính khách đồng tính thuần túy. Ngoài lĩnh vực cải cách hôn nhân ra, vị Thủ tướng trẻ tuổi còn khởi xướng những quyết sách mới nhằm tách biệt hoàn toàn giữa giáo hội và nhà nước, xóa bỏ nhiều đặc quyền của nhà thờ tồn tại lâu đời và phổ biến ở Luxembourg, một đất nước với hơn 80% dân số theo đạo Công giáo...
Những chính sách mới sẽ được Chính phủ Luxembourg áp dụng trên toàn quốc kể từ đầu năm 2016, tiêu biểu như ở tất cả các trường học trên cả nước, các tiết học tôn giáo sẽ được loại bỏ, thay thế bằng môn học về đạo đức công dân. Các khoản trợ cấp cho giáo hội trong năm tài khóa thường niên sẽ bị cắt giảm đáng kể, nhà nước không còn chi trả tiền lương hàng tháng cho giới linh mục như lâu nay nữa.
"Nếu giáo hội không chấp thuận, chính phủ sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về các vấn đề này", Thủ tướng X. Bettel khẳng định. Đồng thời chính phủ cũng ban hành quyết định hợp pháp hóa luật phá thai ở Luxembourg, từng là một đề tài nhạy cảm luôn bị giáo hội cực lực phản bác.
Các động thái mạnh mẽ nêu trên của Thủ tướng X. Bettel chủ yếu nhằm cân bằng lại việc thu chi ngân sách, khắc phục hệ quả từ chính sách của người tiền nhiệm là cựu Thủ tướng Jean-Claude Juncker, từng đứng đầu Chính phủ Luxembourg suốt 18 năm liền từ năm 1995 đến 2013, đã tiến hành giảm thuế tối đa cho các tập đoàn đa quốc gia thuộc EU, để thu hút đầu tư nước ngoài vào Luxembourg khiến ngân sách nhà nước bị thất thu nghiêm trọng. Ông J. Juncker hiện nay đang đảm nhiệm chức Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC).