Vladimir Putin - Tổng thống quyền lực trong lòng người dân Nga

• Tổng thống Putin "triết lý" quan điểm chống khủng bố của Nga ở Syria
• Tình yêu mãnh liệt dành cho động vật của Tổng thống Putin

Một tổng thống hành động

Tháng 8-1999, Tổng thống Boris Yeltsin đã chọn Vladimir Putin làm thủ tướng thay thế cho Sergei Stepashin. Một chính khách trẻ tuổi khi ấy so với các “cây đa cây đề” đã nhanh chóng ghi dấu ấn trên chính trường Nga đầy chia rẽ qua cuộc xung đột Nga-Chechnya tháng 9-1999 để đáp trả cuộc chiến nhằm vào người Nga tại Dagestan.

Sau khi Boris Yeltsin từ chức, Putin trở thành tổng thống lâm thời. Trong cuộc bầu cử tháng 3-2000, ông là người đứng đầu trong 10 ứng cử viên và trở thành tổng thống thứ hai của Liên bang Nga thời kỳ hậu Xôviết. Di sản nước Nga mà Vladimir Putin nhận bàn giao từ ông Yeltsin chỉ là một quốc gia rộng về diện tích, đông về dân số, sở hữu nhiều vũ khí hạt nhân nhưng đang phải đối mặt với tình trạng nội bộ chia rẽ, phe cánh, tội phạm có tổ chức lộng hành và được các phần tử cực đoan trong chính quyền dung túng, kinh tế tụt dốc, ngập các khoản nợ nước ngoài và nạn thất nghiệp tràn lan...

Nếu ai từng biết rằng Tổng thống Putin đã phải trao nghị định cấp nhà nước cho người tiền nhiệm Boris Yeltsin về việc đảm bảo không truy tố ông ta cùng gia đình ra tòa vì những lỗi lầm đã mắc phải trong thời gian nắm quyền thì mới thấy lúc đó nước Nga rối ren và phức tạp như thế nào.

Lúc đó, chỉ lo giải quyết nguy cơ nội chiến đe dọa sự thống nhất của nhà nước liên bang, thu xếp các khoản trả nợ, ổn định xã hội cũng đã là những việc quá sức của một chính quyền, thế mà Vladimir Putin đã đưa nước Nga trở lại vị thế của một siêu cường như Liên Xô trước đây chỉ trong vòng chưa đầy một thập kỷ.

Hiện nay, sức mạnh kinh tế của nước Nga dù còn khá khiêm tốn nếu so với Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, ngang ngửa với Brazil, nhưng Nga vẫn có quyền tham gia quyết định những vấn đề lớn của thế giới mà không liên quan tới sức mạnh của vũ lực. Thế nghĩa là nước Nga đã đóng một vai trò lớn hơn trong quan hệ quốc tế mà không phải chỉ dựa trên vị thế của một siêu cường quân sự. Putin là một nhà lãnh đạo đầu tiên của nước Nga làm được điều mà các thế hệ lãnh đạo Liên Xô trước kia chưa đạt tới.

Năm 2005, Putin nổi tiếng khi mô tả sự sụp đổ của Liên Xô là “thảm họa địa chính trị lớn nhất của thế kỷ XX”. Ông cũng cảm thấy cay đắng khi NATO mở rộng đến tận các vùng biên giới của nước Nga sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc. Ông tự coi mình là người bảo vệ quyền lợi của Nga tại các nước cộng hòa thuộc khối Liên Xô cũ, bao gồm các quốc gia vùng Baltic giờ là thành viên NATO như Estonia, Latvia và Lithuania.

Hành động và quan điểm cứng rắn trong cuộc khủng hoảng Ukraine năm 2014 và Syria năm 2015 của Vladimir Putin đã khiến các nguyên thủ cùng nhiều nhà quan sát Mỹ, phương Tây cảm thấy bất ngờ pha lẫn sửng sốt. Ông Putin từng công khai bày tỏ khát vọng phục hồi sức mạnh cho nước Nga, sau nhiều năm bị Mỹ và các đồng minh trong khối Hiệp ước quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) lấn lướt.

Tháng 10-2015, Tổng thống Putin khiến giới trẻ Nga vô cùng phấn khích với câu phát biểu: “Cách đây 50 năm, đường phố Leningrad đã dạy cho tôi một quy tắc: Nếu đối đầu là điều không thể tránh khỏi thì anh hãy tung nắm đấm trước”.

Khi làm việc cho Cơ quan tình báo Liên Xô KGB danh tiếng, Vladimir Putin từng được cấp trên đánh giá là sĩ quan ưu tú và hiện nay, bao quanh ông cũng là những nhân viên an ninh thuộc hàng tinh nhuệ nhất thời Xôviết. Ông thích chứng tỏ con người mạnh mẽ của mình khi bay đến Chechnya năm 2000 trên chiếc máy bay chiến đấu và xuất hiện tại festival những tay chơi môtô Nga ở Biển Đen năm 2011.

Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, nước Nga bị mất nhiều nhà đầu nước ngoài và hàng tỷ USD nhưng Tổng thống Putin luôn vững vàng chống đỡ cho nền kinh tế đất nước. Sự ủng hộ cao giúp cho Putin tái đắc cử tổng thống năm 2012 với nhiệm kỳ kéo dài 6 năm. Trong 2 nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, Vladimir Putin giúp tăng mạnh thu nhập cho đất nước từ dầu mỏ và  khí tự nhiên - 2 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước Nga.

Mức sống của phần đông người dân Nga cũng được cải thiện dưới sự lãnh đạo của ông. Bất chấp mọi sóng gió trên chính trường trong nước cũng như quốc tế, tỷ lệ ủng hộ Vladimir Putin thường đạt đến trên dưới 80% - con số mà phần lớn các lãnh đạo phương Tây chỉ dám mơ ước!

Cuộc đối chọi giữa Nga và phương Tây dẫn đến mối quan hệ ngoại giao đóng băng lớn nhất kể từ sau khi kết thúc Chiến tranh lạnh. Nga cũng ngưng trở thành “đối tác chiến lược” của Liên minh châu Âu (EU). Cuộc khủng hoảng Ukraine nổ ra tháng 11-2013 tác động xấu đến nền kinh tế Nga sau khi bị Mỹ và phương Tây áp đặt dồn dập nhiều lệnh trừng phạt nhằm vào những nhân vật quyền lực thân cận của Putin cũng như các ngân hàng, công ty vũ khí và lĩnh vực năng lượng Nga. Tổng thống Putin cương quyết trả đũa với biện pháp cấm nhập khẩu thực phẩm và nước uống từ phương Tây.

Mới đây nhất, vào cuối tháng 9 vừa qua, Kênh Russia Today của Nga đưa tin: Tổng thống Putin đã đề nghị sử dụng ruble là đồng tiền trao đổi chính tại các cảng biển Nga trong năm 2018, thay thế tình trạng đồng USD vẫn xuất hiện trong nhiều dịch vụ tại lĩnh vực này. Để bảo vệ lợi ích của các công ty chuyên dịch vụ xếp dỡ hàng có giao ước với đồng ngoại tệ, Chính phủ Nga đã hướng dần thiết lập thời kỳ chuyển tiếp trước khi chuyển sang ổn định với đồng ruble.

Theo ông Igor Artemyev, người đứng đầu cơ quan chống độc quyền Nga FAS, có nhiều dịch vụ tại các cảng biển của Nga vẫn được niêm yết với giá USD ngay cả khi những cơ sở này thuộc sở hữu nhà nước. Đề xuất thay đổi bảng giá tại cảng biển thành đồng ruble đã được Tổng thống nga Putin đưa ra từ hơn 1 năm trước. Ý tưởng của ông Putin không nhận được sự tán dương từ các công ty vận tải bởi các thực thể kinh doanh này muốn giữ doanh thu bằng USD và các đồng ngoại tệ khác trong thời kỳ hiện nay khi đồng ruble đã mất giá khá nhiều.

Sự phục hồi và phát triển mạnh mẽ của nước Nga trong suốt hơn một thập kỷ đã chững lại vì tác động kép: giá dầu mỏ giảm sâu và lệnh trừng phạt của phương Tây áp đặt lên nước này do những cáo buộc liên quan đến việc sáp nhập bán đảo Crimea và xung đột quân sự, bất ổn ở Đông Ukraina.

Để hóa giải, có thể Tổng thống Putin muốn tìm một giải pháp đưa nước Nga và phương Tây xích lại gần nhau. Chiến dịch không kích hỗ trợ chính phủ của Tổng thống Syria Bashar al-Assad của không quân Nga từ cuối năm 2015, bắt đầu trong bối cảnh như thế. Nhưng nếu chỉ là một “cuộc chiến chống khủng bố” mà đối tượng chính là Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, thì chuyện đã khác. Châu Âu vừa trải qua một loạt cuộc tấn công khủng bố đẫm máu, còn Mỹ thì đang là “thủ lĩnh” trong cuộc chiến này từ sau sự kiện 11-9-2001 thì về lý thuyết mà nói, sự xích lại gần nhau của Nga và phương Tây là tất yếu.

Nhưng Tổng thống Putin vốn là người khó đoán bởi tính sâu sắc và thâm trầm, lại đang cho thấy Nga có những mục tiêu xa hơn, thông qua sự ủng hộ của nước Nga với chính quyền Syria hiện hữu: người đứng đầu nước Nga đang bảo vệ vị thế địa chính trị của đất nước mình ở khu vực Trung Đông - Địa Trung Hải.

Thần tượng của thế hệ người dân Nga mới sẽ lại tranh cử Tổng thống 2018?

Theo tờ báo Nga Kommersant, Tổng thống Putin được cho là sẽ công bố chiến dịch tranh cử Tổng thống Nga năm 2018 vào tháng 11 tới và sẽ trở thành ứng cử viên tranh cử độc lập vào cuối tháng 12 hoặc đầu tháng 1 năm sau. Theo đó, giai đoạn đầu tiên sẽ bắt đầu vào tháng 11 và ông Putin sẽ thông báo về việc tranh cử nhiệm kỳ mới.

Sau giai đoạn này, Tổng thống sẽ tham gia nhiều sự kiện xã hội vào đầu tháng 11 như diễn đàn “Cộng đồng”, ngày “Thống nhất dân tộc” 4-11, kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng Mười Nga. Giai đoạn 2 sẽ hoàn thiện một số thủ tục để ông Putin có thể tranh cử. Nguồn tin của báo tiết lộ, chủ trương của ông Putin là chiến dịch tái tranh cử ngắn gọn và hiệu quả.

Theo luật Nga, ứng cử viên tổng thống phải được thông báo không sớm hơn 100 ngày và không muộn hơn 90 ngày trước ngày ấn định bầu cử. Hiện tại, ngày bầu cử Nga vẫn chưa được công bố. Tuy nhiên, nếu không có gì bất thường, ngày bầu cử có thể sẽ là 18-3-2018, ngày kỷ niệm sự kiện bán đảo Crimea sáp nhập trở lại nước Nga. Nếu ra tranh cử với tư cách ứng viên độc lập, các thành viên trong đảng Nước Nga thống nhất vẫn sẽ hỗ trợ ông Putin.

Ông Putin và Thư ký báo chí Dmitry Peskov thời gian gần đây đã gặp nhiều câu hỏi về khả năng tranh cử nhiệm kỳ tới nhưng cả hai người đều khẳng định còn quá sớm để thảo luận về vấn đề này. Đầu tháng 9 vừa qua, theo lời ông Putin chia sẻ, ông chưa muốn công bố kế hoạch liên quan tới cuộc bầu cử tổng thống nhiệm kỳ tới với lý do “e rằng ngay khi tôi thông báo chiến dịch tranh cử trong nước, nhiều người lập tức sẽ ngừng làm việc vì chỉ mải suy nghĩ về điều sẽ xảy ra sau bầu cử.

Tuy nhiên, lúc này, chúng ta phải làm việc, ai ở vị trí người đó, phải tích cực và đừng để bị phân tâm trong lĩnh vực chuyên môn của mình”. Hôm 12-9, ông Peskov đã tuyên bố với báo giới rằng, thông tin của tờ Kommersant chỉ là phỏng đoán.

Dẫu vậy, viễn cảnh Vladimir Putin tiếp tục trở thành Tổng thống Nga là niềm mong mỏi của nhiều người dân Nga. Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Tổng thống Putin đã cho phép thực hiện việc để nhân dân đánh giá hiệu quả công việc của các nhân vật cốt cán trong bộ máy chính quyền. Hàng loạt cuộc điều tra đã được thực hiện trong hằng tháng, thậm chí hằng tuần để duy trì sự kết nối giữa chính quyền với người dân.

Hãng nghiên cứu độc lập Levada - một tổ chức phi chính phủ của Nga - công bố các số liệu khảo sát trong những năm qua cho thấy, Tổng thống Putin luôn vượt xa các đối thủ khi nhận được sự tín nhiệm của người dân nước này. Trong cuộc khảo sát được tổ chức từ ngày 18 đến 22-8, ngoài 83% số người được hỏi ủng hộ Tổng thống Putin, 58% người Nga nói rằng, họ hoàn toàn tin tưởng vào ông.

Không những thế, Tổng thống Putin được lòng cả giới trẻ nước này với hơn 80% sinh viên Nga ủng hộ các chính sách của ông. Theo giới phân tích, điều ấn tượng không phải nằm ở tỷ lệ tín nhiệm cao dành cho Tổng thống Putin, mà vấn đề nằm ở tỷ lệ giới trẻ dành sự ủng hộ lớn đối với nhà lãnh đạo đương thời của nước Nga. Tỷ lệ giới trẻ ủng hộ Tổng thống Putin cao như vậy minh chứng rằng, ông đã là một thần tượng của giới trẻ.

Theo giới phân tích, trong nền tảng tạo nên thành công cho sự nghiệp chính trị của Tổng thống Putin có những thành quả vĩ đại trong lịch sử nước Nga mà ông biết lưu giữ và phát huy giá trị. Chính vì vậy mà nhiều người mong muốn ông Putin làm việc lâu hơn nữa, để làm được nhiều điều hơn nữa cho nước Nga, người dân Nga và tổ quốc Nga.