Vương phi Qatar và chương trình giáo dục cho 61 triệu trẻ em toàn cầu

Vương phi Sheika Mozah bint Nasser al-Missned, là người vợ thứ nhì của Tiểu vương Sheik Hamad bin Khalifa Al Thani nhưng là người vợ duy nhất của ông thường xuyên xuất hiện  trước công chúng và tham gia vào các hoạt động xã hội. Năm nay 53 tuổi, bà Sheika Mozah sinh ra trong một gia đình chính trị, cha bà, ông Nasser bin Abdullah Al Missned, là một nhà hoạt động chính trị có chính kiến đối lập với cựu Tiểu vương Sheikh Khalifa bin Hamad bin Abdallah Al Thani, cha của đương kim Tiểu vương Sheik Hamad bin Khalifa Al Thani.

Do sự đối đầu chính trị này mà gia đình Al Missned phải sống lưu vong ở Ai Cập và Kuwait một thời gian. Họ trở về Qatar vào năm 1977 nhân việc Sheika Mozah làm đám cưới với Sheik Hamad, lúc đó là Thái tử nối ngôi, còn Sheika Mozah, 18 tuổi, vừa học xong Đại học Qatar, lấy bằng cử nhân văn chương. Vậy là cuộc hôn nhân của Sheika Mozah và Sheikh Hamad đã giúp hóa giải sự đối đầu giữa Al Missned và Al Thani.

Không như các vương phi hoàng gia trong khu vực Trung Đông, Sheika Mozah không an phận cuộc sống lặng lẽ chốn hoàng cung, che mạng kín mặt và khiêm cung gìn giữ giáo luật nghiêm ngặt của đạo Hồi. Ngược lại, bà sẵn lòng tham gia nhiều hoạt động náo nhiệt trong đời sống chính trị, xã hội của Qatar, chủ động can dự vào một số lĩnh vực trong Chính phủ Qatar.

Bà là người đứng đằng sau thúc đẩy dự án Education City - một khu vực rộng 140 hécta ở thủ đô Doha, dành riêng cho giáo dục và khoa học, với những trường học tốt nhất từ bậc học phổ thông đến đại học, các viện nghiên cứu nổi bật nhất khu vực,… đặc biệt là Viện Chính sách Ranch Qatar, Công viên Khoa học và Công nghệ Qatar, Quỹ Nghiên cứu quốc gia Qatar. Bà cũng là người chủ trì kênh truyền hình thiếu nhi của Đài Al Jazeera.

Hiện tại bà đang kiêm nhiệm chức vụ lãnh đạo tại ít nhất 7 tổ chức xã hội khác nhau của Qatar và quốc tế, đặc biệt là Đặc phái viên UNESCO về Giáo dục cơ bản và nâng cao.

Mục tiêu của Education First là làm sao cho tất cả trẻ em ở các nước nghèo, xung đột vũ trang đều được đến trường.

Là Chủ tịch Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Phát triển cộng đồng Qatar, Sheika Mozah dành đến 80% thời gian trong ngày cho các vấn đề liên quan đến giáo dục, cả trong và ngoài nước. Với vai trò Đặc phái viên UNESCO, bà tham gia vào các chương trình giáo dục của LHQ nhằm thúc đẩy việc thực thi mục tiêu thiên niên kỷ. Hoạt động nổi bật nhất hiện nay là chương trình mang giáo dục đến cho 61 triệu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên toàn thế giới mang tên "Education First" (Ưu tiên cho giáo dục). Đây là sáng kiến của Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon nhằm thực hiện mục tiêu phát triển thiên niên kỷ đến năm 2015, và có nguồn quỹ hoạt động lên đến 7,9 tỉ USD. 

Điều Sheika Mozah quan tâm nhất chính là tình trạng thất học, không được đến trường của hàng chục triệu trẻ em trên toàn thế giới. Đặc biệt là, có đến gần một nửa số trẻ em trong các vùng xung đột vũ trang không được đến trường thuộc khu vực Trung Đông và Nam Á. Từ cách đây nhiều năm, Sheika Mozah đã là nhân tố tích cực, luôn thúc đẩy tìm kiếm những sáng kiến cho việc thực thi mục tiêu giảm số trẻ em bị thất học trên phạm vi toàn cầu, nhất là ở những quốc gia nghèo khó, chiến tranh, xung đột triền miên. Bà không thể ngồi yên khi nhìn thấy chính phủ nhiều nước đã bất lực trong việc đưa trẻ em đến trường. Và đó là lý do để cho ra đời những sáng kiến tương tự như Education First.

Bước đầu tiên trong việc triển khai chương trình Education First, Sheika Mozah cũng chuẩn bị phát hành quyển sổ tay pháp luật nhan đề "Bảo vệ giáo dục ở những nơi kém an ninh và xung đột vũ trang". Quyển sách này bao gồm những thông tin pháp luật bảo vệ quyền con người trong giáo dục, quyền nhân đạo và các hình thức tội phạm liên quan đến giáo dục. Sách bao gồm những bài viết giới thiệu về luật pháp quốc tế do các chuyên gia hàng đầu biên soạn, tổ chức Education Above All do chính bà Sheika Mozah sáng lập (năm 2009) chịu trách nhiệm xuất bản.

Sheika Mozah cho biết, bà phát hành quyển sách này là nhằm cung cấp một "công cụ" để cho các luật sư, thẩm phán, công tố viên và các nạn nhân trừng phạt những kẻ có hành vi vi phạm việc bảo vệ giáo dục, và hy vọng nó có thể hữu ích trong việc ngăn ngừa tình trạng trẻ em thiếu giáo dục gia tăng.

Sau 12 năm triển khai mục tiêu thiên niên kỷ, đến nay vẫn còn 61 triệu trẻ em không được đến trường, thời gian 3 năm còn lại là không đủ để đạt mục tiêu. Bản thân bà Sheika Mozah cũng biết rõ điều đó. Nhưng Sheika Mozah không nản chí. Bà nói rằng, mục tiêu thiên niên kỷ có thể không đạt được vào năm 2015, nhưng nếu tiếp tục nỗ lực thì "một ngày nào đó chúng ta sẽ đạt được"